Babulon Lal Nebukadnezzara hoten Ab thla (Juda-te thla ngana), ni 9-ah an rawn hneh a; salah Juda-te lak bovin an awm ta a ni. Zawlnei Jeremia te pawhin he saltan kum 70 hi an lo puanglawk vek tawh a (II Chro 36:21; Jer 29:10; 25:11).
An saltan hi Pathian zahngaihna an chunga a lanna ropui tak a tling. Juda-te suahsual vang a ni hmasa phawt a; kulhpawna den hlum vek aiah saltanga chhuahtir an ni ta zawk hi Jeremia Tah Hla 3:22-ah chuan, “Tihborala kan awm lo hi LALPA zahngaihna a lo ni, a lainatnate chu a kang ngai loh avangin ….” tih thu a lo chhuahna bul tak chu!
Persia lal Kura (Cyrus) remtihnain 538 BC khan Jerusalem Temple sa tha turin kirleh hmasa te an awm zui tak thu Nehemia pawhin a ziak a ni.
Sam 137-ah hian Zion Khawpuia an Temple chauhva Pathian fak thei an nih thinziate hrechhuakin saltanna rama ‘plastic smile and worship’ neih an harsatzia, luikam tuipuisuthlaha an HARP an ban mai mai tak thu an rawn phuah chhuak ta a ni. Heta an saltan hun atang hian SYNAGOG-a Pathian biak an lo duangchhuak thar ta a ni.
Mizo Bible-a Chanchin Tha ziak pali-ah leh Lehkhathawn (Epistles)-ah te ‘inkhawmna in’ a tih fo thin hi ’synagogue’ sawina deuh vek an ni. ‘Inkhawmna ina hnawng’ tihte pawh synagogue-a inkhawm ve an phal lohte chungchang a ni bawk thin.
Mi saltan nunram hrehawm tak kha ngaihzawng bem nan leh fet taka lam nan i lo hmang a nih teh chuan … a phuahtute phuah dan nen a inpersan deng deng viau ta ve ang.
Palestina-ho hian Jerusalem khawpui hi an chuh ve reng bawk a; mahse, an sakhaw bu KORAN-ah Jerusalem tih reng reng hi thu inziak an nei lo va, an ta a nih thu pawh a inziak ngai lo.
“Intih-Israel, intih-Juda” hi Mizo thenkhatten an ngaisang uchuak a; JERUSALEM SYNDROME an neih phah hial a. Juda saphun nih tumin Messia an hnawl khawhnu leh a; chungho chu PROSELYTES an ti. Mahse, Proselytes-te dinhmun leh Messia pawm duh lo Juda-te dinhmun hi hre chiang ang che, Matthaia 23:13-15 inkarah he thu dengkhawng tak hi a inziak —
“Nimahsela, nangni lehkhaziaktu leh Pharisai vervek te u, in chung a pik e! Van ram kawng chu mite in kharsak si thin; nangni lah in lut si lo va, mi lut turte pawh luh in phal thin hek lo, “nangni lehkhaziaktu leh Pharisai vervekte u, in chung a pik e! Hmeithai sum in ei a, tlang bum nan rei tak in tawngtai si thin; chuvangin, thiam loh in chang nasa lehzual ang.” Nangni lehkhaziaktu leh Pharisai vervekte u, in chung a pik e! Saphun (proselyte) pakhat pawh siam turin tuifinriat leh khawmual in kal hual si a; tin, chutianga (proselyte, saphun) a lo awm veleh ani chu nangmahni leh-hnihin Gehenna fapaah in siam thin,” tih a ni tawp mai!
Gehenna hi kan ral vekna meipui a ni; Juda, Messia chhandamna ropui ring duh lote thihna tur a ni; proselyte-hote tan phei chuan a lehhniha nasa zawk a nih thu a ni.
Ringtu i nih khan nihlawhna a nei dawn khawp mai! Lo ngai reng mah rawh! I phatsan erawh chuan … pawi khawp ang le! By the Rivers of Babylon, you can receive God’s So Great Salvation … May God bless you and yours!
]]>i va hre fuh em … :-))
]]>