Sub. Pakunga bawk kha (Zoram Upa pawl sulsutu a ni)

May 15th, 2011 11:05 pm by lushai_er

Lehkhabu rawn :  Sub. Pakunga Chanchin by P.S.Chawngthu [L]

Sub. Pakunga chanchin kan sawi nual tawh a, a sipai ban hnu a Lal a nih dan te, a khua leh tui a ngaihsak zia kan sawi nual tawh a. Zoram Upa Pawl (ZUP) lo din tan nan a a sulsutu a nihna hi han sawi kai leh lawk teh ang.

Lal ban anih tak hnu khan Sub. Pakunga lal ram chu Village Council paruk [6] ah then darh a ni a, chungte chu Hriphaw, Borai, Momcherra, Kanhmun, Lushaicherra leh Kolalian Village Council-te hi an ni. Hriphaw V/C hotute’n Dt. 4.3.1964 a an thil ziak hi lo ngaithla lawk ila.

“………Kan lal hian tarte hi a khawngaih em em thin a, kum tinin hlimna ni a siamsak thin a. Hlimna ni ah chuan upa kum 50 chin chunglam an tel kim vek thin a. Pathian hnena lawmthute an sawi bakah an vanglai hunte sawiin an inkawm khawm a, thingpuite in a ar sawhchiarte ei hovin an hlim em em thin a ni. Kum 1954-55 a lalte ban an lo nih tak avangin Pu Pakunga hian 1958-ah khan Aizawl lamah min chhoh san ta a. Min kalsan hnu pawh hian upa inkhawm chu neih zui zel a niin an ti ropui tawlh tawlh a.

An inkhawm apiangin Pu Pakunga hming hi an lam hmasa ziah thin a ni. A ni pawhin a han awm takna Aizawlah chuan Hriphaw khua-a a tih ang bawkin upate inkawm khawmna a neih pui zel a. Aizawl upate chuan lo tuipuiin an ngaihtuahnate pawh a lo changkang a, tichuan, Pu Pakunga hian Zoram upa pawl hi a rawn din  chhuahpui ta a ni.” tiin.

Tun hma lam chuan Mizo khawsak leh nun innghahna bulpui ber chu thlawhhma a ni a. Miin rim taka ram hna thawk chunga kum 40 te an kai chuan an tha a lo thum tawh a, thawh theih leh tih theih nei ve tawh lova in ngaiin hnawksak mai nia in hriatnate an nei a. Chuti chung chuan kan la tih ve theih tawk tiin tar lam kawng kham leh khup vawt tawh chungin nau awmte an la chuh ve hram hram a. Chungte lah chu an rilru leh an dinhmun ngaihtuahpui ai chuan ‘Tar hi chu an naupang tha leh e’ tihsakah kan duhtawk mai a. An tangkai theihna tur kan la ngaihtuahpui thiam loh avangin kan ‘rula raw neih‘ ngawt tawh mai thin a ni.

Pu Pakunga hian an vanglaia pa fing, nu fing chhuangkua leh khawtlang tana mi tangkai lo ni thinte dinhmun lainatawm tak a hmuhin a lungkham hle a. A ngaituah dan lar zualte chu :

  1. Hnuchhawn leh thlauhthlaka awm ainkiltawih taka nung tawhte tan Tar Chawmna (Old age pension) leh Tar Enkawlna (Old age home) neihsak ve theih dan.
  2. Upa-ho fin leh varna chu mual an liam hmaa thangtharte tana hman tangkai dan a ngaihtuah a ni.
  3. Thangtharte an inrem lohna leh Sawrkar an kalpui dan dik lo laiah aia upate zah thiam leh an thu ngaichang thin kan nih avangin zilhna thurawnte pe turin upate chu a ngai a.

Mission Veng upate chauh an inkawm khawm ta lo, Pu Pakunga thiante veng dang atangin an rawn tawiawm vet a zel a. Aizawl chhim lam atangin Brig. Sapliana (SA), Pu Vaia, Ex-Chief, Sub. Bawngtea, Pu S.Lianbuka, Pu Dengthuam (Zolawra pa); Aizawl chhuah lam atangin Pu Chhuanvawra, Ex Chief, Pu Suakpuilala, Ex-Chief, Sub.Lianruma; Aizawl hmar atangin Hon. Capt. Samsher Gurung (!), Pu P.S.Dahrawka, Pu Kaichhunga, Pu Zawngauva, Pu K.Buana, Pu Chhunga Ex-Compounder: Aizawl tlak lam atangin Sub. Thangruala, Sub. Ujir Singh Thapa, Hav. Hrangchhuma, Pu Khawdina(Maubawk), Jem. Babudhan(Srimantilla) te ho an ni hlawm.

Anmahni hip khawm thintu Pu Pakunga chuan kum 1960-ah khan upa kum 60 chin chunglam inkhawm Aizawl Theatre Hall-ah (Vanapa Hall) a ko ta a. Chu inkhawmna-ah chuan thangthar, hranghlui la rawn chang chho turte tana pawl pawimawh tak mai tur chu an din ta a ni. A hming atan pawh Vaite (Gorkhali) nena dinho an nih avangin ZORAM UPA PAWL (ZUP) an sa a.

Chuta kalkhawmte chuan an pawl kaihruai tur chuan sawrkar dawr dan hre ber tura ngaih Pu R.Buchhawna, Ex ADC chu tlawmngaih chhuah tura sawm nise an ti a. A bul atanga an mahni lo kilkawi thintu Pu Pakunga chu General Secretary-ah an dah a. Pu P.S.Dahrawk leh Pu S.Lianbuka te chu Vice President leh Treasurer-ah an dah nghal bawk a. Pu Buchhawna pawhin tlawmngaih chhuah tura an ngenna chu a lo pawmsak ve ta bawk a.

He pawl lo ding chhuak tan tir chu ding ve awm pawha mite rin ngai loh ‘Upa Pawl’ a nih avangin thalai pawlte angina a lar chho ve nghal mai lova. A hlutna leh a pawimawhna mipuiin an la hriat loh avangin a bul tumtu Pu Pakunga chuan thalaite chu, “Pathian zara dam taka in awm chuan he pawla lo la tel ve vek tur hi in ni a, in tan he pawl hi kan lo din a ni,” tiin a hrilh thin a.

Zawi zawiin kal an siam chho zel a, hmalak awlsam zawk nan pawl lo ding tawhte tih angin unit-te khaw hrang hrangah an din chho ve a. Sawrkar pawhin lo hlutsakin pawmpuina a nei thuai a. Kal an siam chhoh ve bek bek lai chuan  kum 1966 Mizoram buai khan rawn tlakbuakin harsatna namen lo Mizoramin a tawk ta a. Ram a buai vanga hmun him lam pana insingsakte a lo ngaih tak avangin Zoram Upa Pawl (ZUP) hian President leh Gen. Secy. Siam thatna an nei a.  President-ah Pu Pakunga, Gen Secy-ah Brig. Sapliana (SA) an dah ta bawk a. Rambuai runpui lai khan anni pahnih hi an pawl hnarkaiah an tang a. Ram buaina-a  remna siam tur pawhin huaisen takin tan an la ve a. Mahse lo inrawlh buai ve lo tura an tih tak avangin , an zai an ngai ta a ni.

Kum 1969 Krismas dawn khan Assam CM, Pu MM Choudhury Aizawla a lo zin khan ZUP president , Pu Pakunga chuan lo kawmin an lungkham Tar Chawmna chungchang a lo sawipui a, CM chuan, “In thil dil hi tih chakawm tak a ni a. Mahse Mizo Dist. Chhunga mite kan tihsak che u chuan Dist. Dangte’n an thik ve che u anga, Assam sawrkawr dinhmun hian a la tlin rih lo a ni. Nakin, dinhmun sang zawka in din hunah in ram hruaitute’n an la tihsak thei ang che u,” tiin a lo chhang a.

UT-a hlankai kan nih veleh  khan Pu Pakunga chuan Chief Commissioner, Pu A.J. Das chu hmuin a sawipui ve leh a. Ani chuan scheme fel tak siama a hnena theh lut turin a lo tit a a. A tih ang chuan an theh lut thuai a. A ni chuan tar chawmtu nei lote fel taka an enfiah hnuah thla khata Rs. 30.00 theuh pek phawta, a hnu-ah Five Year plan scheme-a la ruahman chhoh zel turin a lo tita a ni.

Kum 1992-ah ‘Zoram Upa Pawl’ hi ‘Mizoram Upa pawl’ tiin a hming an thlak ta niin ka hria. Kum 50 chin chung lam tupawh Mizoram mi leh sa chu a zo a vaiin sakhua thlei bik pawh a awm lo, a duh apiang tan a zawm theih reng a ni. Kei phei chuan an monthly magazine ‘MUP Tlangau’ hi a chhuah hlan ka nghakhlel thei khawp mai, hmanlai chanchin ka lak ve na ber pakhat a ni bawk. Lunglei lama MUP ve tho (Mizo Upa Pawl) nen hian hriatpawlh a awl ang reng a, mahse an inzawm lo tih hriat a tha! Saiha, Lawngtlai MUP saw chu Mizoram Upa Pawl nen an inzawm. Misual.com tlawh thinte pawh hi kan lo upat ve hunah chuan MUP member nih theuh kan tum dawn nia.  :-P

 

Similar Posts:

Recent Posts:

29 Responses to “Sub. Pakunga bawk kha (Zoram Upa pawl sulsutu a ni)”

  1. 1
    Saitawk Says:

    Chhiar phawt teng…

    [Report abuse]

  2. 2
    Benny Says:

    Chhi2r ve phawt te’ng

    [Report abuse]

  3. 3
    Krista Says:

    A chanchin a ngaihnawm hle mai a. Fakawm hle mai.

    Post hlu tak a ni. (Y) (Y)

    [Report abuse]

  4. 4
    Saitawk Says:

    Ka chhiarchhuak dap e. Hetiang thuril pui pui leh source thra deuh deuh hi engtia nei nge maw i nih bik le. Dar 11 hnulam ah ka fin belh sawt e. (Y)

    [Report abuse]

  5. 5
    Sony Says:

    Sub Pakunga chu tunge?

    [Report abuse]

  6. 6
    TuaiSialA Says:

    Hei hi Mizo sipai lar tak, ber nihna ngah deuh kha a ni em?

    [Report abuse]

  7. 7
    hmelthatea Says:

    (Y)

    [Report abuse]

  8. 8
    Benny Says:

    A ngaihnawmin a ngaihsanawm hle mai!

    [Report abuse]

  9. 9
    chhana Says:

    Baptist ho lah hi Presbyterian tih thik ta reng reng hian an khawsa a.

    [Report abuse]

  10. 10
    Ozima Says:

    Eheeeeeeee MUP hi YMA ang deuh a zoram pum a inzar pharh emaw ka lo ti char char, beng a var leh ta kuar mai. (Y) (Y)

    [Report abuse]

  11. 11
    chemtatrawta Says:

    #9 chu tawngkam va duhtui lo ve…

    Tih thik sawi dawn chuan KTP te, Hmeichhe pawl(inti mi kha) te, Pa valai tih te hi tunge ti hmasa zawk ang aw?????

    Tawngkam hi fimkhur tur asin lee… :-[

    [Report abuse]

  12. 12
    Saitawk Says:

    #9, Presbyterian lam thiltih that leh chhunzawm tlak awm thenkhat Baptist-in an lo copy chu i lo la na viau a ni maw??
    Luangchhuaklo Nun a ni ngai e. Sim daih rawh.
    Kan tlinlohna te tlinga min pawmtu hi zah hram hram tur (Kross-a thihna ngai kherlo-in in lo tling viau bik mai thei tho a!!!!!!).

    [Report abuse]

  13. 13
    zoho Says:

    Tunlai ah mi kan fing chho zel a, kan in update zel a, kum 60 ah pawh khawpui ah chuan mi an tar tawh lo, kum 50 atanga MUP a tel hi chu a nilo lutuk ka ti deuh thin. KTP/TKP/Thalai pawl ah an over a, MUP in a lo hmuak leh nghal der mai hi chu a diklo.Sawrkar pawh in a la chhawr lai hi chuan MUP ah hian tello se ka tizawk.

    Tin, upa tak tak, hriselna pan deuh tawh te social obligations hmanga la thlunbeh pawh hi ka sapawt lemlo.

    Upa te hi ka zah a, ka duhsak a, hahchawl tawh se, chhun mumang sep rawtui se,an hun hnuhnung hi hahchawl se, ram leh hnam veina phurrit hi phur tawh lo se ka ti bawk.

    Ka OT em lo ang chu maw.

    [Report abuse]

  14. 14
    H.Vangchhia Says:

    A bengvar thlak thin mange (Y)

    Kolalian khua khi ahming an thlak nge ni a dang khi ka kal vek tawh si a, kala kal awm reng2 ka hriat loh chu le :-S

    Kapu khan, “Kum 100 ka tlin hunah ka thi ang,” a ti mai thin. Kum 100 a tlin(official age!) khan Upa pawl hian certificate an rawn hlan pek alawm mawle. “Ka thih a hun ta, ka u, nu leh pa te pawh hmuh an chakawm tawh alawm,” a ti. A hnu kum 2 aral leh hmain a thi ta anih kha. Thih chhan: Drip expire vangin.

    [Report abuse]

  15. 15
    lushai_er Says:

    Eee khai….Chtr & Saitawk chu zah ngai zah ngai! Inleng ka nei a, ka online hman lova, hei a lo chhuak leh der tawh mai.

    @Chhana : Hmanlai Mizoram kha Assam hnuaia kan awm hma phei kha chuan South Lushai Hills hi a ropui zawk mah awm e. Kan hranghlui mi hmasate kha Pu Ch.Saprawnga, Pu Laldenga,Pu Thenphhunga te an tam mai. Tuna la dam Aizawl pa emaw i tih te pawh hi Chhim lam chhuak an tam khawp mai.

    Thil tha hi copy a pawi miah lo. Keini paw’n Sapho kan copy ve leh chhawng zel zawng anih hi.

    Tin, MUP hi Lunglei tih loh hi chu hmunkhatah an inzawmkhawm vekin ka hria.

    [Report abuse]

  16. 16
    chemtatrawta Says:

    pu er
    A tawng khi a chuangtlai em bawk alawm le. Pres ho hian kan tihdan in la hi kan tihmasa khat asin… :-)

    [Report abuse]

  17. 17
    lushai_er Says:

    #5, Sony : Pu Pakunga chanchin post hlui lo keu ta che…

    https://misual.life/2011/04/18/sub-pakunga-mizo-lal-huaisen/

    [Report abuse]

  18. 18
    lushai_er Says:

    #4, Saitawk : Ka vah velna luipui zauvah hian mahni duh zawngte chu, “Vawkpui pawh a vah a vah chuan ek thing a tawng nge nge e” an lo tih kha maw le. Misual kaltlang hian ka la rawn share zel ang che :-P
    N.B : Ka source chu ka ziah khi maw le !

    [Report abuse]

  19. 19
    lushai_er Says:

    #13, Zoho : Inhnialna tham zet topic a ni. Thingtlang lam chuan kum 50 pawh hi an la ti mah mah ve tho a sin !

    Thlawhhma nei leh nei lo inkar hi a inhlat viau reng a ni.

    Tuna kan India ram leh Mizoram hruaitute pawh hi MUP member senior takte rual an ni tih chu kan hmu tlang vek ang chu maw…

    [Report abuse]

  20. 20
    lushai_er Says:

    #14, HV: Kolalian hi ka hriat sual loh chuan 1 & 2 hiala then a ni thin a. Mizoram Political Map i neih chuan Tripura nen kan inrina khu lo chik nawn leh la, i hmuh mai chu ka ring. Office-ah chuan ka kawl ngei mai. A pic ka la rawn thawn dawn che nia. Tunlai Tuikuk nena kan tualthu a that vak loh chinah hian an lo ram reng tawh mai thei. Ka lo chian ange.

    [Report abuse]

  21. 21
    Saitawk Says:

    @lushai_er, Sawikhawm lampang te hi rawn rawlh pah la mawle, Kei hi Sekhum a pian tum, sawikhawm avanga Serchhip a piang ta daih ka nih hi. :-D

    [Report abuse]

  22. 22
    lushai_er Says:

    @Saitawk : Khawkhawm chungchang ziaktu Pu V.Thanzauva, Khatla ziah hi ka kawl khiau mai. Remchang hmasa-ah aw niang.

    [Report abuse]

  23. 23
    H.Vangchhia Says:

    lushai_er #20 ka map hmuh theih chhunah chuan a awmlo. Ka awihlo tihna lamah ilo ngai palh hlauh ange aw, kala kallo ka tihna mai ania. Luseicherra, Kanhmun etc. te khi chu ka kal vek tawh thung.

    Ka kal hmasak ber chuan MAP 3rd ho zingah ka kal ve a, Mazda mini truck hmaah khan ka thu a, an boss in, “HPC proof,” tiin helmet min khum tir lui talh lehnghal. Ahnu chuan eng eng scheme emaw awarness kampein khan kan fang kual hneh viau. :-)

    Ka map en theih hairehai:
    https://www.google.com/search?q=Mizoram+map&hl=en&prmd=ivns&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=2TnQTdHGG6ri0QGP6cGyBw&ved=0CC4QsAQ&biw=1280&bih=923

    [Report abuse]

  24. 24
    Fonz Says:

    pu HV showtime channel i en thei em tunah khan? the borgias an chhuah mek em? online in en ka tum a hei

    [Report abuse]

  25. 25
    chawnghilh Says:

    Subedar Pakunga kha Zopa chhuanawm, thiltithei a ni.

    [Report abuse]

  26. 26
    lushai_er Says:

    #23, HV : Hei Office a mi pic chu ka rawn dah e auh.

    https://i1093.photobucket.com/albums/i424/lushai007/16052011486.jpg

    Lushaichera hnuaia khi a awm khi!

    [Report abuse]

  27. 27
    chemtatrawta Says:

    #9 a chhana khi a va rawn lang leh ngam ta lo ve

    [Report abuse]

  28. 28
    chemtatrawta Says:

    #9 a chhana khi a va rawn lang leh ngam ta lo ve.

    [Report abuse]

  29. 29
    Mizoram buai leh grouping chanchin tlangpui | mi(sual).com Says:

    […] min requestna a rei tawh bawk a, hei ka rawn bel ve leh tawp […]

    [Report abuse]

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.