French Philosopher Rene Descartes chuan, “ka ngaihtuah a, tichuan ka lo awm ta aâ€(I think therefore i exist/am) tih thu lar tak mai hi a lo sawi a, hrethiam lo leh deusawhtute chuan ama hming nena hmehbelin sakawr hmaah tawlailir a awm ngai em ni(Des Cart before des Horse) tiin an an sawi fiam thin a, a tum ber chu a awm a ni tih tichiangtu leh finfiahtu ber chu a awm tih a ngaihtuahna tak kha a ni. Thil nung dangte pawh hian hriatna an nei vek a, mihring danglam bikna chu kan hria tih kan hriatna lai tak hi a ni awm e.
Thil nung lo(non living) aia thil nung danglamna chu kan thil tawn kan dawnsawn let dan hi a ni a, mihring kan chungnun lehna chu kan thil tawn kan ngaihtuah let leh hi a ni a, mi fingte an ropuina chu ngaihtuahna an seng peih em em mai hi a ni. Ngaihtuahna hian mihringah mahni inhriatchianna a pe a, chu chuan nun a thunun thin; Greek Philosopher Socrates-a chuan mahni inhriatchianna hi finna bul ang hialin a chhal a, keimahni inhrechiang tur chuan kan ngaihtuahna ka sen a tul a ni. Tunge ka nih a, miten tuah nge min ngaih, tih ngaihtuahna hian nun dan mawi a paw chhuak thin.
Pathian thuah chuan, “Ka mite chuan ngaihtuah rawh se†“hawh teh u i ngaihtuah tlang teh ang u†tih thute kan hmu a, kan rin hi kan ngaihtuah a tul a, kan hriat hi kan ngaihtuah zui a tul bawk thin. Mahni mum muma mum a, hmuh chin chiah ngaihtuah ni ila, naupang chhia kan ni dawn a, ransa aia kan chungnunna chu kan ngaihtuahna hi a ni. Isaac Newton-a hun hma lamah khan theirah hi vawi duai lo a lo tla tawh a, ngaihtuahna hmanga theirah tla chhawr ber a lo ni hlauh zawk a.
). Hetia kan han chhui zel chu kan thiamloh a nilo in kan hre tlat sia, godaddy ho chu mail tamtak kan thawna, mahse an ni pawn an hriatthiamloh avangin an expert te hnenah kan buiana chu an thawn chhawng leh zel ta a.




hairehai

