Archive for the ‘Religion’ Category

No revealing, tight clothes in Mizo church – TOI

Tuesday, April 10th, 2012

AIZAWL: Mizoram’s largest church on Monday banned women from wearing trousers or showing cleavage on hallowed grounds. The dress diktat by the Synod Executive Committee, the second-highest decision-making authority of the Presbyterian Church, advocated a return to the tradition attire.

https://timesofindia.indiatimes.com/india/No-revealing-tight-clothes-in-Mizo-church/articleshow/12602815.cms

BANNED tih tur em chu a nilo in ka hriai. A article chhiar hi chuan “Biakinah zahawm takin inchei ang u” an ti ni maiin a lang. An tihtur diktak pawh a niin ka hria.

Comment lamah awmze neilovin an inhnial nasa khawp mai. Mizote chauh hi kanlo nilo :D

Delhi a ka Sunrise Service hman hmasak ber

Monday, April 9th, 2012

(Nimin lama a chhuah awm tak a nia, a na chang ka  hre leh pek lova, mahse a la rei em em lo bawk a kan chhuah ve ang e)


Kan Lalpa Isua Krista thihna hneha a thawhlehna ni, keini Kristiante tana ni ropui berah hian, a thawhlehna hriatpuina hun lawmawm tak mai, ni ropui bik leh hlu bik a nihna tar lanna turin zing ni chhuak inkhawm (Sunrise Service) kan hmang thin hi Pathian zaraha ka tel ve fo thin a. Nimin pawh khan khawvel hmun hrang hrang ah an hmang ang a, Delhi-a ka Sunrise service hman hmasak ber kha kan tarlang ve zuai ang e.

Mizoram lamah te theih ang ang in Easter Sunrise Service te ka lo tel ve thin a. Delhi a Good Friday kan hman hmasak ber khan keini tan Easter Sunrise Service tel a remchan loh avangin kan awm kum hmasa ber khan chu thawhlehna zing kar chu khawhar ang reng takin kan hmang liam ve mai a. Biak in lam programme erawh chu Chawlhni inkhawm pangai ai erawh chuan a nuam zawk in, inkhawm tawp dawn a ‘Halleluiah Chorus’ (Hei hi Delhi Mizo Inkhawm tih dan phung nghet pakhat a ni ve tlat) kan han sa te chu a ropui dangdai hle a ni.

(more…)

Sakramen leh Zu………..

Sunday, April 8th, 2012

A then chuan in ning viau maithei mahse ZU kan zuar leh lawk teh ang, ka rilru a dam thei tlat lo.

Hmanlai kan pi leh pu te hun ah khan Zu tha tak2 sawi tur an mahni siam ngei mai an nei teuh tih chu kan hre theuh awm e. Mahse khang zawng kha sual a puh sak an ni a, kohhran hmanga a in a te pawh sual a puan an lo ni ta zui a. Hemi in a mihring rilru a nghawng dan chu tu pawn kan hre theuh tawh a nga, psychological leh sociological anga mi a tih chhiat dan chu hman deuh tawh ah khan kan sawiho thin tawh kha. Civilization in a intoxicating drinks an neih vek thu leh mihring nun a bet ve a nih thu te thlengin sawi nawn ngailo tur ah dah ta i la, Hemi in a a khawih tel loh theih loh Total prohobition a pawh hi misconception avanga awm a nih pawh sawi zau tawh lo mai ang.

Hei hi kohhran/Pathian rawngbawl tute sawisel na lam nilovin, misssionary thenkhat in an thu hril hlawhtlin tir an tumna lutuk avanga thil tlemte an tih sual zinga mi hi kan siam tha thei a ngem? tih lam rilru pu a ziah a ni tih hre hmasa phawt  ila a tha awm e.

(more…)

Because he Lives (Easter Sunday Pual)

Sunday, April 8th, 2012

Isua Krista Thawhlehna hi Chanchintha kan tiha a Thupui laili(Central message) a ni a. Beiseina thu a keng tel tlat bawk a ni. Krista kha tholeh lo ta sela, Ringtute thawhlehna kan beisei hi awmze neilo ani ang. (I Korinth 15:14)

Krista thawhlehna pawimawhna:

1. Kan Thuhril innghahna ber a ni. (I Korinth 15:14)
2. Kan Rinna innghahna a ni. (I Korinth 15:14)
3. Sual ngaihdamna hi hetah hian a innghat tlat a ni. (I Korinth 15:17)
4. Kan Chhandamna hi a innghat tlat bawk. (I Korinth 15:17,18)
5. Kan beisei(hope) hi hetah hian a innghat tlat . (I Korinth 15:19)
6. Apostol-te thuhril ber kha a ni. (Tirhkohte Thiltih 4:33)
7. Hrilhlawknate pawh heta innghat hi an ni. (Luka 24:46)

(more…)

Kan Lalpa chu Thlan atangin a tho leh ta ngei a… Engtik ni ah nge?

Sunday, April 8th, 2012

 Matt 28 :1-7; “Tin, chawlhni tlai takah, ni sarih ni hmasa ber tura khua a var dawnin Mari Magdalini leh Mari dang chu thlan en turin an kal a.Tin, ngai teh, lir nasa takin a lo nghing a; Lalpa vantirhkoh van ata a lo chhuk a, lung chu a rawn lum sawn a, a chungah a thu ta a.A hmel awmzia chu kawlphe ang a ni a, a silhfen chu vur angin a var a; amah an hlauh avangin vengtute chu an khur a, mitthi ang maiin an lo awm ta a.Tin, vantirhkoh chuan hmeichhiate chu a bia a, an hnenah, “Nangni chuan hlau suh u. Isua, an khenbeha kha, in zawng tih ka hria e.Hetah a awm tawh lo ve; a sawi ang ngeiin a thawhleh tawh kha. A mutna hmun hi rawn en teh mah u.Tin, kal thuai ula, a zirtirte hnenah, ‘Mitthi zing ata a tho leh ta a ni; ngai teh u, Galili ramah in hmaah a kal e; chutah chuan amah chu in hmu ang,’ tiin hrilh rawh u. Ngai teh u, ka hrilh tawh che u hi’ a tia. ”

Isua hunlai hian – Sana leh Calender vel hi a la awm lo tih chu kan chiang tlang awm e. Tuna Zoram kilkhawr ber thlenga kan hman ber Calender, banga kan khai tlangpui, thenkhat in hriau thiah nan taka an hman lah hi, Pope Gregory XIII, a’n kum 1582 February ni 24 a, hman tura thu alo pek, a ma hming hial chawitir tak a ni chauh bawk si a. Pawmpui duh lova, ngawhngawl chhuah rei ber Russia lahin, 1918 khan alo nep zo ta bik lo a nih kha.

Exodus bung 12 a Pathianin, Ni leh Thla chhiar tan thu a pek Nisan(Abib) 17 lai vel hi chuan, ni chhiar dan pawh, “tlai lam atanga tlailam leh thleng in” (Ni tlak atanga Ni tlak leh thleng) ni khat. (Bible thu har hrilhfiahna ah khan, (Pathian lehkhabu Thianghlim phek 1238) Leviticus 23:32 iang in, Bible Calender ah khan “ Zanlai atanga zanlai leh thleng ni lovin, ni tlak atanga ni tlak leh thleng hi an ni chhiar dan a ni” tiin a in ziak a.

(more…)

Inkhâwm peih an dam rei (Pathianni pualin)

Sunday, April 8th, 2012

‘American Board of Family Medicine’ chanchinbu chuan inkhawm peih an dam rei thu an ziak! Chawlhkâr tina Biak in lam pan zat zat ṭhin te, exercise la peih tak tak te leh cholesterol damdawi hmang ṭhinte aṭangin research an bei a, an thil hmuh chhuahah chuan inkhawm peih an dam rei bîk a, an tehnaa mi chi hnih dangte aiin an dam hun chhûng chu kum 2-3 vêlin a sei niin an sawi!

University of Pittsburgh Medical Centre-a Daniel Hall chuan “Kohhran nun hian nun a tihahdam a, hrisêlna eng emaw tak a pai tel a, nun awmzia tak tak a hriat chhuahtîr avangin dam reina tûr thil a ni” a ti. Inkhawm hlut dân pawh a sum zâwngin an chhût leh thlip thlep a. Inkhawm peih man dollar 3000-10000, cholesterol tih tlêmna damdawi ei man dollar 4000-14000 leh exercise lâk peih man dollar 2000-6000.

Khawvel thiamna hmanga an teh pawhin Pathian Biak ina Amah chibai bûk hi a hlâwk thlâkin taksa, rilru leh thlarau tân a ṭha a, hrisêlna atân pawh a ṭha hle a ni tih a hriat theih. “Ka nunna hian Lalpa Biak in hung chhûng kawtlaite chu a ngai êm êm a, a ni, a chauh phah hial a; I ina awmte chu an eng a thawl e; Nang chu an fak fo vang che” Sam 84: 2 & 4

Isua Thawhlehna Awihlotute Chhanna {Easter Sunday Pual}

Sunday, April 8th, 2012

Introduction:
Lal Isua thawhlehna hi Kristian-te tan a pawimawh em em a. Sakhaw dangte aia Kristian Sakhua a chungnunna leh a danglam bikna a ni. Pathian mihringa lo chang a, misual-te aia thi-a, tho-leh Pathian kan nei hi sakhaw dangte aia Kristian sakhua a chungnun bikna pawh a ni. A danglam em avangin ring duh lo leh Lal Isua pawm duhlo ten hnial khan zawngin, Lal Isua thawhlehna an awihloh zia lantir nan ngaihdan (objection theory) hrang hrang an vawrh chhuak a. Heng “Isua Thawhlehna Awihlotute” awihlohna (objections of resurrection of Jesus)-te hi tawi te te-in kan chhang dawn a ni.

1. Science Lam Ațangin A Dik Thei Lo:
“Science thiamna (Scientific understanding) ațanga chhut-in Isua thawhlehna hi thil theih a ni lo. Law of universe leh Law of nature kalh tlat a ni. Mitthi tawh an thawhleh thu kan hre ngai lo. Isua hi a tho leh a nih chuan a thi lo tihna a ni mai. Chuvangin, Isua thawhlehna an sawi hi dawt a ni.

Chhanna:-
Pathianin law of nature kalh-in thil a ti fo a, a thiltihtheihna a hmang țhin. Hei hi pathian-te Pathian a nihna pawh a ni reng a ni. Aigupta-a thil mak thlneg te, Tuipui sen kan te, Eliza vanlawn te, Elisan Sunemnu fapa a kaithawh te, Hriak bel phai thei lo te, Elisa ruh avanga mitthi lo nung leh te,  Lazara & hmeithai fa kaihthawh te,  thlipui & tuifawn hau reh te, Tui wine-a chan tir, etc. (Ex.14:ff, 2Lalte 4:32-37, 13:20-21, John 11:1-44, Lk.7:11-17, etc.) te kha leilung dan kalh-a Pathian chetna vek a ni.

(more…)

Vanramah ka chhungte hian minlo la hria a ngem ….???

Saturday, April 7th, 2012

Project tih a hnai chung chungin ka rilru ah a awm miau si a le, ka rawn ti leh thuai mai. Tawi tek tawk, kim tak siin tun tum chu sawifiah hram ka han tum ang e, hriatthiamloh chuan chai ho zel turah dah bawk ila .

Kan pipu ten pialral anlo dream dan hi inlo suangtuah ve fo thin tawh emaw chu le. An pialral burma ram pawh pello ah khan an kal chakna chhan ber kha chu faisa rin chakna, buh leh bal thawhchhuah ngai lo, hahdam taka awm der der mai kha a ni pek a. Mizo hla tam tak pawn, ” O..lei ninawm, ral tawh mai rawh” tiin a phuah chhuak hial a nih kha. Mizo zinga kristian-na alo luh tak hnu thleng pawh hian chu rilru(thatchhe rilru ka ti dawn nge)chu la chhawm zelin hla phuahtu leh sermon tam takah chuan vanram chu inthen tawhlohna ram, hmangaihte lenna. Natna reng reng awm tawhlohna hmun ah an chan tir a, an suangtuah a. Tuna a chhiartu ngei pawh hian i suangtuah ve fo ka ring. Retheihna a awm tawhlo ang a. Nuamsa em em leh lungmuang taka chawl der der turah kan inngai fur mai awm e.

Mizo hnam hian lungngaihna leh thinlung natna hi kan hre hmain, thil tul em em silo ah hian kan serious ang thum a! Huaisenna lamah erawh kan tuanfum leh lawi si. Pipu hunlai mihuaisen tak tak pawh kha hnam huaisen rilru puakchhuak niloin zu hmeh huai ni berin a lang zawk. Taima hnam kan nihloh zia pawh khawvel alo changkan telh telhna hian a rawn pholang tial tial a; mahni hlawh phulo a eiruk tun tun duhna hi hnam taima an ni ngai lo.

(more…)

A kin ta – Part 1 (Good Friday Pual)

Friday, April 6th, 2012

Tin, Isuan uain thur chu a lo in zawh chuan  “A kin ta,” a ti a. Tin, a lu a kun a, a thlarau a thlah ta a. ( Johana 19 : 30 ).  Vawiin Lal Isua Krista in kan tana a tuarna vawr tawp, nang leh kei,  Pa, Pathian hma a tling zo tawh lo, mi bawlhhlawh, tenawm chhe lai let derin,  Pathian fa a vuaha kan awm leh theihna tura a tuarna champha kan lo thleng leh ta reng mai.

Eden sualna : Tin, Adama hnenah chuan, “ I nupui thu i zawm a, thing pakhat, ‘A rah i ei tur a ni lo’ tia thu ka pek che kha, a rah i ei avangin lei hi nangmah a vangin anchhe dawngin a awm ta a ni; ( Genesis 3:17). Eden bawh chhiatna, theirah ei loh tur eina a vang chuan lei hi anchhe dawngin  a awm a. Tichuan nang leh kei chu Pathian anchhe dawng, Pathian ram luah tlak lo, misual, mi bawlhhlawh kan lo ni ta. Khaw lohna a din, suala pai, hringfa dinhmun  chu nang leh kei a din hmun a ni a. I tan leh ka tan hian Pa Pathian rorelna hma ah chuan thiam channa reng a awm lo, dan i zawm famkim thei anih si loh chuan.

Thusawm pek chu :  Thusawm pek kan hria. A bul a tanga sawi dawn chuan a sei lutuk, kan sawi vek seng lo ang. Keimah lo chu Pathian dang be suh..ru suh,  ui re suh, tuat that suh..Awt suh…. Etc .. Chu dan khirh lutuk chu nang leh kei, suala piang, khawlohna a din tan hian zawh famkim theih rual ani lo. Thuthlung hlui hunah chuan chu dan chu i zawm famkim si loh chuah Pathian ram i chang thei dawn lo reng reng. Sual bawiha tang, khawlohna a din nang leh kei hi kan nih miau avangin kawng dang a awm lo em ni tiin Pa, Pathian meuh pawhin hmangaihna a vangin nang leh keiin A mah kan hnaih leh theihna tur kawng min zawn sak hram hram a ni.

(more…)

Krista Thihna leh a hlutna.(Good Friday pual)

Friday, April 6th, 2012

Bible in, “Mihring tan vawikhat thih ruat a ni” (Hebrai 9:27) tiin a sawi ang ngeiin, Mihringte hian kan pumpelh thei hauhlo mai. Lal Isua thih dan kher kher hi Thih dan rau rauah pawh a rapthlak chung chuang em em mai a, Pa Pathian remruat ani miau mai si ; Enge a tulna leh a pawimawhnate I han chhui ho dawn teh ang.

Krista thihna awmzia.
1. Mi zawng zawng Sual tlanna(Ransom) a ni. (I Timothea 2:6)
2. Sual Thuphachawina(Atonement) a ni. (Rom 3:25)
3. Inremna sauitanna (Reconcilliation) a ni. (Kolossa 1:20)
4. Misualte Aiawhna (Substitution) a ni. (I Petera 3:18)
5. Pa Thuawihna (Obedience) a ni. Philippi 2:8

Krista thih a tul tlat na chhan.
1. Pathian Thianghlimnain a phut tlat a ni. (Habakuka 1:13 & Matthaia 5:20)
2. Pathian thu hrilhlawk tih famkim a ngai. (Genesis 3:15, Isaia 53 & Luka 24:44)
3. Kan Sualna avangin. (Rom 4:25)
4. Setana Hnehna turin. (Hebrai 2:14)

(more…)