Archive for the ‘Religion’ Category

Pathianin Tu Nge A Hman Thin? (Sunday Pual)

Sunday, March 11th, 2012

Bible chhiar tur: Gen.18:9-15, 50:20, Lk.1:35-38, 9:23-26, Joh.12:26, Rom.8:28).

1. Thu Kam Keuna:

Khawvelah hian mi țhenkhat chu hmantlak deuh leh mi aia chungchuang deuh bik an awm țhin niin alang. Rawngbawlnaah pawh mi țhenkhat langsar deuh leh hman tlak deuhte an awm țhin tih kan hmu, e.g. Mosia, Elija, Billy Graham, Benny Hinn etc. Hetiang mite hi an thusawi pawh kan ngai thla chak bik țhin a, an thusawiin mi pawh a hneh em em țhin.

A tlangpui thu-in an nungchang leh awmdan hrim hrim pawh a zahawm-in, belhchian an dawl a, an nun-ah zir tur a tam thei hle țhin a, an entawntlak ngei ngei țhin.  Khawvel Chhandamtu lo pianna atan pawh, Judai ramah nula hmelțha, pian nalh leh khawsa thei an tam dawn tehreng nen, engah nge Nazareth khuaa Mari kher kher hi Pathianin Chhandamtu pianna atan a lo thlan le? tih zawhna hian min deng fova, a chhan a awm ngei ang tih hre reng chungin Pathian mi hman țhin te chanchin i lo zirho teh ang u.

2. A Duhzawng Tihtum Tlat Tute Lalpan A Hmang Ţhin:

Khawvela awm kan nih avangin rilru, taksa leh khawsaknaah harsatna kan nei țheuh. Amaherawhchu, mi tupawh ama hamțhatna tur emaw, a chhungte tana hamțhatna tur emaw, ama mimal dinhmun țhatna tur emaw aia Pathian duhzawng ngai pawimawh zawk tlat a, rilțam, tuihal, chan leh mualpho hial pawh huam a, Pathian duhzawng ti hram hram tute hi Lalpa’n a chhinchhiah tlat a, Amah tilawmtute an nih avangin hetiang mite hi mal a sawm a, a hmang ngei ngei țhin a ni.

(more…)

Side A Leh Side B

Saturday, March 10th, 2012

1. Introduction

Tunlaiah chuan Internet hmangtu tam zawk te hi Hnathawh lai nei leh Thalai zirlai an nih deuh ber avangin, Thalai-te tâna tangkai tur lam ka ngaihtuah deuhva. Mahse, hetih rual hian, Zirlai zingah pawh rawngbawlnaa mi puitling tak takte an awm tho avangin Tisa leh Thlarau lam thil huamkawp thei tur ka ngaihtuah a, thil dang dang ațanga fawmkhawmin “Side A leh Side B” tih hi ngaihtuah zui atan ka rawn chhawp chhuak a ni.

2. Side A leh Side B  Pawimawhna

Khawvela thil awm, hlu tak tak zingah hian Side A leh Side B nei an awm nual a. Hengah hian a Side A leh Side B tel ve ve lo hi chuan an famkim thei lova, an hlutna pawh a tla-hniam țhin a, a țhen-te phei chuan hlutna an nei lo hial a ni. Entirnân, kan Pawisa (Currency) hmanlai ah hian Side A leh Side B hi a inkawp tlat avangin “Pawisa, hlutna nei” a lo ni a. A Side A lam chauh hi awmin in print ta sela, Side B, a lehlam hi blank ta se chuan, pawisa a tling lovang.

Tungchhova kal mihring pawh hian Side A leh Side B (Tisa lama tih tur leh Thlarau lam tih tur) pawimawh tak mai kan nei a. Thlarau tello Taksa ringawt chu ‘Mitthi’ a ni mai a, a uih a, a tênawm a, a hlauhawm tawh țhin. Taksa tello Thlarau ringawt pawh “Thlahrâng” tih bak a hlawh zo bawk hek lo. Chuvangin, Van rama kan kal hunah pawh he lei taksa hi ala pawimawh dawn a, tihdanglam (transformed) niin thlarau leh tih-danglam taksa (transformed body) neiin Van ramah kan la lêng dawn a ni.

(more…)

Reason leh emotion

Friday, March 9th, 2012

He damchhung nun hi ka han ngaihtuah reuh reuh hian ava reilo em. Vawikhat chauh kan hmang dawn a, hman rei tum viau pawh ni ila beihdawnna mai bak kan hmu der bawk silo. Pawh sei duh pawh ni ila thirtum pawh sawi nen eksaman, a hmang  rei  te lahin lungngaina mai an ti leh bawksi.

Chutah he vanglaini tak mai hi a tawizual emawni  tih turin aia u te advice ka dang ta nulh nulh mai bawk! Awle, nun hi hman ve tak tak alo tul ta a nih hi. Chu chu ka nun, ka chanvo chu a ni ngei bawk a. Tuma khap theih pawh ka ni lo e, sawrkar dan emaw, kohhran tana hnawksak  ka nih loh chuan chu chu  ka  thu thu a ni.

Mahse heng avang hian chhia leh tha hriatna chu hlauh kher a tullo. Chu rational thingking chu mitin hian nei vek turah ngai bawk ila.  Reasoning kan tihfo nen khan annihna hi pianghmun chiah chiah an ni. Mizo nu rau deuh tena “rau thawh ang zelin” an tih thin te nen kha chuan chhim leh hmar ang hlauh.

(more…)

Zarzoliana a dam ta!

Thursday, March 8th, 2012

Marka 2:1 Tin, ni engemaw zàt lai hnuah Kapernaum khuaa a lo luh lehin, inah chuan a awm tih thu a lo thang ta a.

2:2 Tichuan, kawngka bulah pawh awmna rèng awm lo khawp hialin mi tam tak an lo awm khàwm ta a; tin, an hnènah thu a hril ta a.

2:3 Tin, zeng pakhat, mi palî ina zàwn, a hnènah an rawn hruai a.

2:4 Tin, mipui avànga a kiang hnaia an lo kal theih loh avàngin a awmna in chung chu an thiat ta a; tin, an reh-pawh zawhin a àwngphah chu a chunga mi zeng mu chawp chuan an zuk thlàk a.

2:5 Tichuan, Isuan an rinzia chu a lo hmuhin —zeng hnènah chuan, “Ka fa, i sualte ngaihdam a ni tawh e,” a ti a.

2:6 Tin, lehkhaziaktu thenkhatte chu chutah chuan an thû a,

2: 7 “He mi hian engatinge hetiang thu a sawi nì? Pathian a sawichhia a nih hi—mi pakhat—Pathian chauh lo chuan—tuinnge sualte ngaidam thei nì?” tiin an thinlungin an ngaihtuah a.

2:8 Tin, Isuan an rilruin chutiangin an ngaihtuah tih a rilrùin a lo hre ta nghàl a, an hnènah, “Chùng thu chu engatinge in thinlunga in ngaihtuah nì?

2:9 Zeng hnènah hian, ‘I sualte ngaihdam a ni tawh,’ tih leh, ‘I àwngphah là la, kein kal tawh rawh,’ tih hi a engnge sawi awl zàwk?

2:10 Engpawh ni sela, khawvèlah Mihring Fapain sual ngaihdam theihna a nei tih in hriat nân,’ “(zeng hnènah chuan)

2:11 “Tho la, i àwngphah là la, i inah kal rawh, ka ti a che,” a ti a.

2:12 Tichuan, ani chu a tho va, a àwngphah chu a la ta nghàl a, an zàa mithmuhin a kal chhuak ta a; chutichuan, an zàin mak an ti hle a, “Hetiang rèng rèng hi kan la hmu ngai lo,” tiin Pathian an fak ta a.

Marka  2:1 thu intan dàn hi—a hmâ lamah thuhmatheh a awm nasa fê tawh a ni tih a lang chiang nghàl hle mai! Bung 2-na a ni tawh rèng alàwm!

A Challenge to Philosophical Position Of Relativism

Thursday, March 8th, 2012

Thutak hi khawi hmunah pawh eng hunah pawh thutak a ni em tih hi sawifiah tul tak a ni. Thutak hi thutak a nih reng loh chuan chanchin tha kan sawi hi thutak a ni reng thei dawn lo va, Lal Isua pawh thutak a ni reng dawn lo tihna a ni dawn a; thutak chu chu thutak a ni a, kumkhua pawhin thutak a ni reng dawn tih hi Kristiante innghahna bulthum chu a ni.

Tunlai thalaite pawm zawng tak Relativism hian ram a la chak hle a, Relativism ngaihdanah chuan thutak famkim/thudik ziktluak hi a awm lovin an ngai a, mihringin thutak kan hmuh dan min thlaksak a tum a, thutak chu a inlaichin vek a, dik bik a awm lo dik lo pawh a awm na hek lo, dik tluantling phei chu a awm lo reng reng tih hi min zirtir tum dan a ni a. He ngaihdan hian ram a la chak hle, kan ‘Rinna’ beihin a awm mek a ni. Anih loh leh Relativism hian belhchian a dawl tak meuh em?

Relativism leh post modernism hi huang khata lawi za an ni a, Tunlai khawvel, Post modern culture-in thutak a thlir dan chu:
(more…)

Ruthi (Isua Pi, Moab nuthlawi)

Thursday, March 8th, 2012

Ruthi chanchin hian Juda-te zîngah reh tik nî a nei tawh dâwn lo. A vul zual zèl ang. Kum tin Chawlhkâr Kùt (Shavout*) laia Synagogue-a mipui pungkhàwm hmaah Ruthi Bu hi chhiar thin a ni ta ziah a ni. A chhan leh vàng chu hèngte hi a ni —

Ruthi leh Boaza chanchin hi thâl lai, buh seng hun —Shavout hun lai chanchin a nih vàng;
Ruthi kha—Talmud thurochhiahin a tàrlan dànin—Lal Davida thlahtute zînga mi a ni a, Davida ngei pawh kha Shavout hun laia piang leh chutih hun lai thova thi ta a nih vàngin;
Ruthi khàn Judaism leh TORAH a pawm thlap thu a kâ ngeia sawiin, TORAH Bu chhûnga Kùt nî Shavout lai ngeia a chanchin chhiar hi a phû thlàwt a ni, an ti.

Tùnlaiah pawh Shavout (Pentecost)-a synagogue inkhàwmnaah Ruthi Bu hi sawi rual a ni ta thìn a. Kum zabi sàwm leh pakuana tàwp lam atang khân Shavout Inkhàwmnaah rèng rèng chuan Reform Judaism-ho zînga chhiar chhuah ngei ngei tùrin thu an titlu ta bawk a ni. Vawiin thlengin, Reform, Conservative leh Orthodox thenkhatte zîngah hmeichhia leh mipa, kum 13 atanga 16 inkârte Jews nunphunga rinawmna intiamtîr nân an chelek zui ta bawk. Moab hmeichhia Ruthi khàn heti fakauva Judaism a lo bèl chiang hi infuihna-thufing zînga chhiar tel a ni hial bawk.

(more…)

Second death hi enge?

Thursday, March 8th, 2012

Kum tam tak mai he thupui khel hian theologian ho an loin debate zak zak tawh a ni tih chu ka hre reng mai. He thih hnihna hi engtiang chiah nge a nih tih hi ngaihtuah tham chu a tling reng a, keini pawn thihna hmasa zawk kha  taksa thihna nge thlarau thihna tih kan khel chiam tawh a nih kha. Ni e, bible hi  chiang tak a tlir a bih a, chhut chet chetloh chuan a nihna tak hriat hi a theihloh tluk chu a nih hi.

Setana lah hi a fing ang kur bawk si a, thudik karah thudik tep hi alo zep tel ve khanglang thin bawk nen, vawikhat sawi maia fiah chi chu a nih hmel dawn loh. Mahse thihna hmasa(thil chihnihah “ber” a awm theihloh avangin “zawk” tih ka hmang mai a ni) ka han sawi tak atang khan thihna vawihnihna chu hriat mai theih a ni tih hi khel ho ila ka tih chu a ni.

Thihhnihna ah hian  thlarau chatuan a kang tih hi chu popular tak a kan hriat chu a ni. Chhumhmin hnap tawh pawh kan lo ni mahna le! Engpawh nise han kher tan ta phawt ila aw, rintlak a ni emaw chu. Side hrang hrang atang ka han thlek vang vang hian  he theory hi chu immortality of soul rinna kal zel kha dik tak chuan ala ni miau mai a.

(more…)

MASADA shall never fall again!

Wednesday, March 7th, 2012
Judai ram thlalèra
Hringfate chuan loh ram dai,
Suanglungpui tohlàwt MASADA:
Kei ka tân a mawi hluan e,
Zealot lanu vâl rualten
Rome chhìngkual dorâl vàngkhuaa saltàn aia
Fam dairial an channa hmun mawi chu
Thlìrin an nunkhua
Sawi nin a har ka ti …

Chuanhnuai ram pilril lamah rilru a thle lùt ta tlat mai le! Khawvèla tlângchhìp sâng ber chu Mt Everest tih kan hre thup a, tuipui chìm chin atangin feet 29,014 laia sâng a ni. Nimahsela, tùna a ramthlèng kan chhui mêk MASADA hmun erawh hi chu leilung chuanhnuai tih a inhmeh thlàwt a! Sea level atanga teh chhuk a ngai thung a; feet 1,290 laia hniam pilril a ni miau.

Tuipui Thì kamah lungpui sakhal tohlàwt, tlâng chung zâwl buh tîn 23 tuh theihna khawpa zâwl zau, a pianzia pawh lawnglêng anga a mual hmâwr tawn zum leh a lai kiar a ni. A chhìp zâwl lâwn chho tùr pawh hian kalkâ a vâng teh a nia! Hnamte chi bing inkulhna Khàwnglung khua an sawi ang maia lêngkìrin a hual chhuah vek a ni.

Israel ram hi ram dangdai filawr tak a ni ve pakhat! A hmαr lam atangin Jordan lui hmingthang tak chu chhim zâwngin a rawn inthlifîm a. Galili Tuipui, thosi kâra Messia leh a zirtîrte chèttlat vèlna hmunah a rawn inchhùng lùt tè tè a; chuta tang chuan a luang chhuak leh a.

(more…)

The first Miss Contestant of the world

Wednesday, March 7th, 2012

Estheri bu kan en chuan a bung tir phata thupui chu ‘Lalnu Vasti-in Lal Ahasuera thu a hnial’ tih a nia; a chhung thu chu kan hre hlawm chek anga; tarlang lo mai ila. Lal Ahasuera (a Hebrai chuan Akhasverosh) chuan a council of minister leh cabinet ho chu a ropui zia a show duh avangin a awp ram bial zau tak a mite chu chah khawmin party ni 180 chhung zet mai a neih sak a; chu mai la duhtawk lovin a cabinet ho bik phei chu ni sarih chhung lai mai a la in tihtheih khum bawk.

Hetih mek lai hian Lalnu Vasti pawhin hmeichhe lama a cabinet ho tan ruai a lo ṭheh sak ve mek bawk. Lalpa chuan a lem hnem deuh a ni mahna a nupui hmelṭhat zia a cabinet ho show a duh ta tlat mai. An chokidar chu tirin Lalnu chu a va kohtir ta. Anin mipa zurui ho hmaa Angelina Jolie khel aia nalh mah va show vel chu a zah vang nilovin a lo duh i khaw lo mai. Lalnu atan pawh a tlak phah ta nghe nghe a nih kha. Tla ngam khawpa a zahawmna a vawnghim ngam kha a huaisen ka ti thlawt.

Lalnu thlauhthlaka a’n awm tak siah chuan lalnu tur zawng a ngai ta. Tichuan, khawvela nula hmelṭha thlanna hmasa ber chu Susan rama an hall lian ber ‘Vanapa Hall’ tia duat taka an enkawlah chuan neih a niin Juda nula hmelṭha, Estheri chu thlan a lo ni ta a nih kha.

(more…)

Lal Isua Thutak a Nihna

Wednesday, March 7th, 2012

Kristiante zingah pawh kan ngaihdan a inchen lo maithei, amaherawhchu Lal Isua thutak a nihna hi kan pawm hle thung. Engtiang chiahin nge thutak a nih tih hi sawi duh dan pawh a inang lo viau thei bawk a, a pawimawh berah chuan Kan rin leh kan zui Lal Isua hi thutak a nih avanga zui kan nih hi phatna tur a awm lo, ni lo se zui man a awm lovang a, kan rin pawh hi engmah a ni lo vang.

Kawng hnihin sawifiah tum ta ila: Kawng khatna kan sawi tum hi hriatthiam awl tak a ni a, Lal Isua kha zawlneite lo hrilh lawk angin a lo piang a a seilian bawk a, Sual kai ve lo a ni. Bible-ah pawh sual a neih loh thu kan hmu a. Tin, a sawi ang zelin a ti a, dawt a sawi ngai lo va a thawhleh tur thu a sawi pawh a sawi ang chiahin a lo thleng a, a hmutute ngeiin an ziak a ni.

A chanchin ziaktute hian an ngaihdan an ziak a ni mai lo, an hmuh emaw a hmutute hnen atanga an hriat ngei an ziak a, khawvel lehkhabu ni se tuna ring lo pawh hian an ring hle awm si amaherawhchu thutaka awm lo chuan an hrethiam thei lo. Amah chu thutak a nih avangin “a ni, a ni, ni lo, ni lo(Mat.5:37)” hi a zirtirnaa innghat tlat a ni..

(more…)