Archive for the ‘Religion’ Category

Duhthlanna Sang Ber

Wednesday, March 7th, 2012

By Denis Lalfela

Krista hming avangin Kristian thalai singhnih chuang Thenzawlah an pungkhawm a. Thildang zawng aia Krista neih kan duhzia tilangtu a ni ngei ang. Pathianin zalenna min pek avangin kan nun pum nghawng thei duhthlanna chu fimkhur taka siam a tul reng a ni. Pathian rawn lova duhthlanna siam mai mai te hi a hlauhawm a, mualphona thlentu a ni fo. Kan thinlunga Isua hmun kan ken duh loh avanga kan tuarnate hi a va rapthlak thin em!

Duhthlanna sang ber Krista thlang thei tur chuan Kristian chhungkua kan mamawh hmasa ber a. Fate tet laia rinna leh khawtlang nuna kaihruai duh si lova an len hun chauha tan lak vak hi a sawt tawh lo. Chhungkaw tha chuan ram hruaitu tha leh rinawm a hring ang.

Chuvang em ni mahni pum leh chhungkhat lainate chauh vei phak hruaitu kan neih teuh le? Sum tlemte it a vote hlu tak hralh hi mi rilru nghetlo awmdan a ni. Kohhran lamah nise thlarau bo vei eih lo, beramte tana nun hlan aia hmun tha leh lalna um lah bang lo. Engpawh hi Lalpa min dahna nise, rinawm taka thawh hi Pathian nung ringtute awmdan tur a ni.

(more…)

Matthaia Bung 1

Tuesday, March 6th, 2012

Sermon atâna thur-chhuah hlawh lo ber  ‘Bung leh Châng’  a ni hial àwm e!

Matthaia 1:1-25 chin a inziak. A thuziak a sei tham lo viau nàin, Abrahama atanga Isua Krista (Yahshua ha Messiah)  rawn pian inkâr hun chhûng a awh a. Abrahama atanga chhuan (generations) 42-naah Isua Krista a rawn pian thu a inziakna leh thlahtute hming a lan kim chianna a ni.

Kum 1984 khân Champhai-ah ka zin chho ve a. Chumi hma kum 7 liam taa Vairampur College-a ka zirpui thinte hmêl engemaw zàt lai ka han chhar thar leh hnuhnawh a. Lung hlui ngai leh titìhovin hun kan hmang tlâng a. Ruai kan kìlho zui a ni ber bawk e —Nula tawih deuh pakhatin a birthday a làwm a, chutah chuan kan tel ve a. Kan thianpa pakhat chu a meng dul raih tawh a, a tui-tlàn hun a lo nih leh hman diam tawh avàngin!

Ruai kan kìl dâwn tèpah chuan, “Tawngtaina hun hmang lawk ila maw le,” tia rawn rawttu kha tuemaw a awm zauh va. Kan thianpa—rui thle-chhawr chuan—Bible a chuh ta tharh mai le. Matthaia Bung 1:1-25 thleng a chhiar thla ta zèl a.

(more…)

“Mi Hriat Reng Nan Hei Hi Ti Ţhin Rawh U” Tih A Ni Reng Em?

Tuesday, March 6th, 2012

Luka 22:19, “Hei hi ka taksa, in aia pek tura chu a ni, mi hriat reng nan hei hi ti țhin rawh u

 …Kohhran-te Hian Kan Tisual Elo?

Phaia lehkhazir, English service-a inkhawm thin pakhat hian, tifuh inti takin, “Lalpa zanriah theh chungchangah hian Kohhran-te hian kan tisual lian khawp mai…” tiin, ka hriat theih ngei tur hian a sawi chhen mai a! Ka ngaih tha lo chuan Restaurant-ah “Coffee tui tawk ka khilai ang che…” tiin ka luhpui a, ka zawt ta chawt mai a. Thil awmzia a han sawi chuan ngaihtuah ti thui tak Bible chang, Kohhran serh leh sang nen-a inzawm pawimawh tak mai thu-ah a rilru a lo buai viau a, Kohhran-te chu ti dik lo min ti a, min lo dem viau chu lo niin…

…English Bible-ah, “Ti Ţhin Rawh U Tih A Awm Lo”?

He tlangval lehkhathiam hian, eng Pathian thu zirtirna nge a lo dawnsawn sual chu a sawi duh lova. Amaherawhchu, a complaint ber chu, Mizo Bible-a Luka 22:19 thu, “…mi hriat reng nan hei hi ti țhin rawh u” tih laia “ti țhin” tih tawngkam tak hi English Bible-ah a awm lo. Mizo Bible letlingtuten an belh-chawp leh an tih danglam a ni, tiin ngaihdan a lo siam chu niin!  English Bible hi kan han en chuan, Do this in remembrance of metih chauh a lo in-ziak kher kher bawk nen…”ti țhin” tih chu dik lova ngaih a awl hle dawnin a lang ta a ni.

(more…)

Thlemna (Temptation)

Sunday, March 4th, 2012

Thlemna hi Bible min zirtir ang chuan mi Ringtute FIAHNA a ni ber mai. Thlem thlukin awm se, va tihna lam ni lovin, Engang mi nge a nih chiah, a dingnghet dawn em? Rin tlak leh chhawr tlak a ni dawn em? Pathian a hmangaih tak tak em? A inpe tak tak em? Pathian hi a ring ngam tak tak em? tih te tichiangtu tha tak a ni thin.

Tin, thil thalo lutuka va ngaih tur pawh a ni lem lo a, mitin chunga thleng theuh ani tih hi kan hre reng tur a ni. Chik zawkin I han bihchiang dawn teh ang le.

Thlemtu chu.
1. Sual tura thlemtu bulpui ber chu Setana a ni. (Genesis 3:1, I Chronicles 21:1, II Korinth 2:11, 11:3Matthaia 4:1, I Thessalonika 3:5, I Petera 5:8)
2. Mahni tisa chakna (Desire) : Gen 3:6(Evin Thei chu eimi ani tih leh rah itawm tak ani tih a hmu), Gen 13:10 (Lotan Zoar khaw lam itawm takin a hmu) Jakoba 1:14, (Mitin mahni chaknaa hruaiboin an awm thin), II Samuela 11:2 (Davidan Uria nupui inbual lai a hmu).
3. Misualte : Misualin an thlem che chuan zawm suh” (Thufingte 1:10, II Petera 2:18) (more…)

Eden Bawhchhiatna “SEX a ni lo, THUPEK a ni”

Sunday, March 4th, 2012

(A thu a luh hma in ‘Thupek’ hi a sap tawng chuan ‘Order’ a ni a, ‘Law (Dan)’ nen a in anglo a ni tih kan hriat hran vek ka beisei)

Awle, a hmasa berin Eden huan bawhchhiatna hi Pathian Thupek zawm lohvah a ni. Evi leh Adama kha vawiin ni a kan hriat phak baka thil ti thei leh chak taka Pathian siam anni, thil nung zawng zawng chung ah thu an nei a ni (Gen 1:26). Adama hnen ah Pathianin ramsa zawng zawng a ko khawm a an hming alo phuah sak diat diat a ni tih pawh kan hmu, chu ti khawpa Pathian nen inkawmngeih a lengdun thin anni ni tih pawh kan hria(Gen 1:19).

Pathian thupek bawhchhe lo in awm ni sela Adama hi Isua ang chiaha thil ti thei a ni, Isua Pathian fapa tih a ni angbawkin Adama pa chu Pathian a ni tih a ni bawk(Mat 3:38). Isua pawh Adama hnuhnung tih hming vuah a nih kha (Isua kha Adama bawhchhiat hma angin, la bawhchhe lo anga lokal a ni tihna a ni. Chu chu Adama bawhchhiat tlan lehnan angai a ni).

Bible-a kan hmuh dan ang chuan Pathian khan thei an ei lai kha a hre miahlo niin alang (Gen 3:11). Chuti a nih chuan Pathian khan a ring a, a thilsiam ah khan full authority a pe tawp tihna pawh a ni thei ang, a hriat miahloh thil an ti thei tlat. Thei an ei leh ei loh hriatnan erawh ‘Amah Hlauhna leh Sakruak anga inhriata Zahna’ a hnutchhiah thung a ni, an biru a an zaka “Ei loh tûr ka tih thei kha i lo ei a ni maw?” a ti ta chiah a ni.

(more…)

Bible Departments (Sunday pualin)

Sunday, March 4th, 2012

Genesis: Workshop Department – Mistiri thiam ber Pathianin lei leh vân leh a chhûnga thil awm zawng zawng a siam dân kan hmu.

Exodus, Leviticus, Numbers & Deuteronomy: Law Department – Pathianin mihring a enkawl dân, an zawm tûr dân a siam thu, ram leh hnam a humhalh dân leh hruaitu a ruatsak thu te kan hmu.

Josua – Estheri: History Department – Hnam leh chhungkaw thlah chanchin, lal leh an rorel dân, indo thu, inremna thu leh mimal chanchin tam tak kan hmu.

Joba: Philosophy Department – Inhnialna thu khirh tak, dik tak tak, mahse dik zâwk awm si kan hmu a. A dik zâwk dik lo anga a lan châng a awm a, ngaihtuahna hmanga thudik zawn chhuah tûrte a awm. A tâwpah “Ka hmu ta che” tiin thudik chu pawm a ni ta.

Sam: Music Department – Mi lâwmte leh mi lungngaite sak chi a awm a, mi mâwl leh mi fing ber berte sak chi pawh a awm vek.

(more…)

Saruakin An Awm A, An Zak Lo Nia!

Thursday, March 1st, 2012

…Saruaka Han Awm Ngawt Mai chu! An Va Zak Thei Lo Ve?

Gen.2:25-ah chuan, “Tin, Adama leh a nupui chu an pahnihin saruakin an awm a, an zak lem lova” tih ziak kan hmu a, a mak zawnga thlir chuan, a mak a, a zahthlak bawkin a lang. Adama leh Evi-te hi silhfen engmah inbel lovin, saruakin an awm a, an zak lo nia! An va han zak thei lo ve aw!  Zahna chang an hre thlawt lo emaw ni le!? tiin ka lo ngaihtuah mek a…

…Saruaka Awm leh Awm Loh Chu Sawi Loh, “Zah” Tih Awmzia Pawh An Hre Lo!

Saruaka an awm kha zahna chhan tur awm hek lo mawle! Hetih hunlai hian khawvelah sual a la lut lova, sual awmzia an la hre lo hrim hrim a, sual sual zia pawh an la hre lova, zah zahthlakzia pawh an la hrechuang lova, an taksa peng pakhat te pawh kha dik lo tak leh sual tak leh zahthlak takin an la hmang tlat lo a ni!

Chuvangin, saruaka an awm kha zahna tur a awm lova, zahna chhan tur an nei thlawt lo alawm! Sual tih tawngkam hrim hrim pawh hi ala piang lova, an la hre lo. Rilru leh taksaah thianghlim an nih avangin silhfen kim tak leh mawi taka inbel angah an inngai tlat zu nia!

(more…)

Dan leh Khawngaihna (Sunday Pual)

Sunday, February 26th, 2012

Vawiin chu tlema khal tha deuh lam I han thlir ho teh ang u. Dan leh Khawngaihna hi Ringtuten kan thliarhran chian thiam loh chuan FB group hrang hranga zirtirna danglam leh mak tak takte kan chhiar thin hunah kan buai chhe palh hlauh dah ang e.

Dan leh Khawngaihna hi Pathian thuin a thliar hran, chawhpawlh loh tura a tihhran tlat a ni. Chuvangin an hun (Dispensation) pawh a dang ve ve a ni. Dan hi Mosia hmanga pek ani a, khawngaihna erawh chu Isua Krista avanga lo awm a ni.(Johana 1:17).

“Dan” tih hian Mosia dan Pathianin Sinai tlanga Mosia a pek kha a ni tih kan hrereng tur a ni. Tin, dan hi thuah thum a ni.
1. Rilru lam dan (Exodus 20:1-17 =Thusawm pekte)
2. Vantlang dan (Exodus 21:1-24
3. Serh leh sang dan (Exodus 25:1-40)
(more…)

Pu Arro-Khuanga chanchin ngaihnawm

Saturday, February 25th, 2012

Pu Arro-Khuanga hi a tam zawk chuan kan hre lo maithei a, a kum upa lam erawh chuan in hre ngeiin ka ring. Pathian thu hriltu ropui tak a ni. A chanchin kimchang rawn post ka tum lo va, a ngaihnawm lai ṭhenkhat ka rawn dah mai zawk a ni.

Pu Arro-Khuanga hi a hming diktak (lai ah hming) chu Khuangringvunga a ni a, kum 1888 July ni 21-ah Khuangleng khuaah a piang a, a pa chu Sellaia a ni a, Tlau hnam a ni. Kum 1911 (?) khan Tawii nen an innei a, fapa hlir pathum an nei. Kum 1960 August ni 15 khan Lailak khuaah a boral.

* A khaw pakhat, Arro hi tuna a hming kan hriat tâk a put phahna chhan a ni. Mizote chu hming bunga inkoh kan chîng a, ani pawh hi Pu Khuanga ti-a koh ṭhin a ni a; (zeldin thuin) Arro khuaah hian Pu Khuanga dang an awm ve avangin a hriat awlsam nan Arro-Khuanga tiin an ko ṭhin ni awm tak a ni.

Kum 1935 (?) khan Lailak khuaah an pêm a. Lailak-a an awm hnu pawh hian Arro-Khuanga ti-a koh a la ni reng mai a, “Lailak khuaa awm ka ni tawh a, Arro-Khuanga ka ni tawh lo ve; ‘Lailak-Khuanga’ min ti tawh rawh u,” a ti ṭhin!

(more…)

Thihna

Friday, February 24th, 2012

Mihringte leh nunna neia boruak hmanga thaw thei zawng zawng khawvela lo piang chhuak ve hrim hrimte hian kan zavaia hunbi inang tlang pawimawh tak pahnih kan neih chu ‘Pian ni leh thih ni’ hi a ni. Hei hi tumahin kan pumpelh thei lo reng reng a ni. Mi, he mi khawvela a lo pian chhuah tawh reng reng chuan hmuh thiang lo hmu ang a ni a, thih a hmabak hrim hrim ta phawt mai a ni. Chatuana nung tlang turin a pian theih loh.

Chatuana nung tlang tur chuan pian chhuah ni nei lo, awm tan ni nei lo nih a ngai a ni. Chutianga awm tan ni nei loa chatuna thi lo tura lo nung tlang thei chu engkim siamtu Pathian chauh chu a ni. ANI chuan a lo awm lai hian awm tan tirh lai a nei chuang lo a, Amahah ‘A tir’ a awm ve lo a ni. Thil siam zawng zawng hian awm tan tirh lai an nei vek a, an tawp leh vek dawn bawk a, ‘a tira’ awm an ni vek a ni. Cuvangin, awm tan ni/pian ni an nei ang bawkin, tawp ni/thih ni an nei leh vek dawn a ni.

(more…)