Kan sana minute 90-in herh hma i la

February 16th, 2010 1:14 pm by ZOaTlau

Kum 2009 kum tawp a ni. Mizoramah chuan halpuah hal loh kum a ni a, zanlai dar 12.00 rik nan darkar khat leh a chanve a liam leh phawt a ngai, zan dar 10.30 a ni. Police te, tlawmngaipawlte leh halpuah dotute chuan minute 90 la awm chu an hmalakna hlawhtlin leh hlawhtlin loh lanna turah an ngai a ni.

Hetianga an thawk dep dep lai hian Mizoram aia nichhuah tlaina hmun thenawm Bangladesh chuan kumthar an lawm der tawh, anni sanaah chuan zanlai dar 12.00 a ni miau tawh a. Keini aiin zing an tho hmaa zan an meng rei lo zawk tihna a ni.

India ram zau zia kan hria, Kumpinu lalramin zalenna kan chenna min awpa min chhuahsan leh hnuah India ram zau tak awp chhunzawm turin min kalsan a. Keini chuan India sawrkar hmalakna chu a thim a var thlu lovin kan hmang ta mawlh mawlh lo thei lo.

Ram zau tak India hian sana pakhat herhmil kan ring vek a, khawthlang lam Mumbai-te nen chuan darkat khat chuangin India hmarchhak hi ni a inchhuah har hleih a, hmarchhaka dar 4.15-a ni a tlak chuan Mumbai-ah chuan India dar 6.26-ah ni a tla. A tarlan chu India hmarchhak hian India ram laili aiin chhun hun kan hmang tlem zawk a, zan kan meng rei bawk.

Sana chu herh hma ta ila: India ram chuan time zone khat kan hmang, chu chu Indian Standard Time (IST) a ni. United States-te chuan time zone 6 an nei thung a, ram lian ve tho Canada pawhin time zone 4 an nei a, Australia leh Mexico-te pawhin time zone 3 an nei. Ram a len chuan ni chhuah hun leh ni tlak hun nasa takin a danglam a, India chu khawvel ram lian zinga lang si time zone khat ring kan ni a, hei hi hmarchhak mipuite hian kan tuar ta ber niin mithiamte chuan an ngai a ni.

I sana kha minute 90-a i herh hma chuan i pisa kal hun leh ban hun pawh darkar khat leh a chanvein a lo hma tawh ang. Nipui lai a ni a, zing dar 9.30-ah pisa in tan a ni. Sana herh hma a nih chuan tuna India hun hman mek zing dar 8.00-ah pisa tan a ni tawh dawn a ni, sikul kai hun pawh chuti bawk. He hun man hman tur hian zingah khawvar rualin i thawh a ngai tawh dawn. Tlai dar 5.00-a pisa banga thim ruala in thleng thin kha India hun hman mek (Indian Standard Time) tlai dar 3.30-ah pisa/sikul i bang bawk ang.

Khitianga sana herh hma a nih chuan zingah i tho hma a, pisa i kai hma a, tlaiah i bang hmaa chhun khaw en laiin hunawl i nei nual dawn tihna a ni. Khi hun awlah khian hna dang i thawk thei a, tangkai zawkin hun i hmang ang, chu chu mithiamte chuan ram economy thlengin a hlawkpui an ring. Zinga i thawh hma a ngaih avangin zanah i mu hma ang, khawvela thufing lar em em, ‘early to bed and early to rise makes a man healthy, wealthy and wise,’ tih chu i nunpui dawn tihna a ni.

Zan i mut hma avanga i ramin a hlawkpui tur a awm leh, chu chu kawlphetha chuangliam i hman tur kha i hmang dawn ta lo a, sawrkarin sum tam tak a senna chu tihkiam a ni pakhat ang. Er. B.M. Sharma, Assam State Electricity Board chuan hmarchhak hian a time zone hran neia minute 90-a sana a herh hma chuan Assam state ringawt pawhin kum tinin kawlphetha hman leh hralhah cheng maktaduai 640-in a hlawk phah ang tiin a chhut.

India ramin Kumpinu awpna atan zalenna a neih atang khan hmarchhak hian time zone hran a neih loh avangin kawlphetha hmanna chuangliamah cheng vaibelchhe 94,900 ngawt a seng niin kum 20 lai zirbingna lo nei tawhtute chuan an sawi lang bawk, chumai a ni lo, hmarchhak economy pawh a hnufual phah niin mithiamte chuan an ngai hial.

Biological clock: Ramsa, rannung, thlai, mihring etc. te hian kan taksaah hian sana kan nei a, chu chuan thil ei hun, mut hun leh thawh hunte min neihtir a ni. Zana i mut laiin chhuna i khawsak angin i zun a chhuak sek lo deuh ang, chu chu biological clock vang a ni an ti, tui taka i hahchawlh kha a pawimawh a ni.

Nungchate pawhin mut hun leh thawh hunte an nei a, hei hi khuanu duan lawk a ni an ti, chu chuan anmahni chi (species) a lo ral loh nante leh an dinchhuah zelna atan a pawimawh an ti. Mihring pawhin biological clock kan nei a, mahse hei hi kan hmuhchhuah sana-in kan thlak tlangpui, chu sana chu chhun hun kan hman hlawk zawk theihnantein herrem a ni thin. Hmarchhakah chuan chu mihring siam sana chuan a hnufum zawngin min siam niin an ngai. Ni chhuah hmasak zawkna leh ni tlak hnuhnunna na na na chuan sana hma zawk hman awm an ti a, chu chu biological clock nen pawh inmil zawka ngaih a ni.

Daylight Saving Time (DST) an ti a, hei hi chhun hun tangkai zawka hman theihna tura tih a ni. Bangladesh khuan DST hmang hian an sana chu minute 90-in thawkkhat lai atang khan an herh hma a, chu chu an ram economy thanna atan a pawimawh hle niin an sawi nghe nghe. India sana aiin minute 90-in a hma a, keini hmarchhak aiin ni chhuak an hmu tlai.

He time zone thar neih rawtna hian hmarchhak mite chu tho hmaa ni lan hun hlawk zawka hmang thei turin hma an la. January thla khan hemi chungchang sawiho hian Guwahati-ah intawhkhawmna hun hman a ni. Hmarchhak MP-te chu he rawtna hi parliament-a thlen turin an ti a, Development of Northeastern Region (DoNER) ministry hnenah rawtna hi thlen an tum bawk. Kum 2009 kum tawp a ni. Mizoramah chuan halpuah hal loh kum a ni a, zanlai dar 12.00 rik nan darkar khat leh a chanve a liam leh phawt a ngai, zan dar 10.30 a ni.

Police te, tlawmngaipawlte leh halpuah dotute chuan minute 90 la awm chu an hmalakna hlawhtlin leh hlawhtlin loh lanna turah an ngai a ni. Hetianga an thawk dep dep lai hian Mizoram aia nichhuah tlaina hmun thenawm Bangladesh chuan kumthar an lawm der tawh, anni sanaah chuan zanlai dar 12.00 a ni miau tawh a. Keini aiin zing an tho hmaa zan an meng rei lo zawk tihna a ni.

24 Responses to “Kan sana minute 90-in herh hma i la”

None of these comments were captured when this site was archived.

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.