Pearl Harbour beihnaa mi 2000 zet nunna chan ta te chu, December 11,1941 Pathian ni inkhawmnaah Hawaii nula Parukte chuan, ‘‘ Aloha oe, Aloha oe…Until we meet again,” tiin an sun a. Chu hla lungkuai zet mai, zawimuang fan raih maia an han sak chuan, chu Biak Ina inkhawm mipuite leh hmun hrang hrang atanga Television-a lo thlirtute chu lungno vin a ti tuiral zova. Khawvel Lawng chawlhna hmun mawi ber pawla sawi, America meuh pawhin a lo chapo pui em em thin chuan dairial a chang zova. Japan tawnah American Parmawi a chuai ta a ni ber mai!
Kum 2010 Krismas kan hmang zova. Kum hluia parmawite leh hnah hluite chu chuaiin an lo til zo ta a. Tapin au lawm lawm mahila, kum sang atan zamual an liam zo tawh a, kohkir rual a ni tawh lo! Tunah chuan kum liam ta ngaia in awih lunglen bansana, hmasawnna kailawn zawh tura he kum thar duhawm tak hi ‘Welcome 2011’ ti thei tura kan inbuatsaih a ngai ta. Chu kailawn kan zawh chhuah theihna turin hetiang hian rahbi i han tuk dawn teh ang:-
1. Nangmah kha nangmah ngei ni ngam rawh: Khawvelah hian mi chi hnih-mahni nihna ang anga lang ngam, mi tak tak( Realistic people) leh suangtuahna khawvela inhnangfak a, boruaka leng zam vel ( idealistic) mihring kan awma. A hnuhnung zawka mite hi Bible-in, ‘‘Hausaa inngai engmah nei lo an awm a…”(Thuf.13:7b) a tihte ang kha an ni. Chutiang mite chuan nun tak tak hi an hmachhawn peih lova, an ngam bawk hek lo. Krismas leh kum thar vuakveta ‘Boruak Par’ kan lawmte leh ri hulh hulhte hi kar lovah thlasik khawvawtin ahmet dai telh telh anga; chutih lai chuan, kan nihna dik tak pawh Nipui boruak thawk rualin a rawn lang chiang ve tawlh tawlh bawk ang. Nun tak tak dai ngama hmachhawn ngam turin, mahni in man ngam leh in hriatchian angai. He kum tharah hian nun taka kan nun theih nan ngaihtuahna puarpawleng leh duhaisamna khawvel tlansanin, hmasawnna rahbi thar tuk turin kan puanven i sawichhing ang u.
2. Chhungkua atangin aw niang: Kan Mizo pipu te nunah khan chhungkaw inrelbawlna kha khawtlang inrelbawlnain a thuhnuai fo thin a. Chhungkaw huvang aiin khawtlang inzirtirna hmun( Social institutions)kan neihte khan thuneihna achang tam em em zawk a. Engthilah pawh nise, chhungkua aiin vantlang thu leh hla a lal zawk zel thin. Mahse, hman leh tun hun kan khaikhin chuan, thil tam tak hi a inthlak nasa ani tih hi kan hrethiam mai awm e. Zepnak emaw, kan NGO zinga lian leh thiltithei ber a chhal ngam-YMA meuh pawh hian kan khawtlang, chhungkua leh mimal nunah a ropuinate leh a thiltihtheihnate a hloh nasa tawh em em ani (YMA kan sawi nepna a nilo). Tun kum sang bi tharah te ngat phei hi chuan kan social Institution-te hlutna leh huvang a tla hniam salh salh a, chutihlai chuan chhungkaw hlutna leh pawimawhna alian tual tual thung! Chhungkaw inrelbawlna a fuh loh chuan Kohhran a nung thei lova, khawtlang rorelna a fel thei lova, mimal zalenna pawhin pawi nasa tak a khawih phah thin! Mahni nu leh pa hmusit tlatte, mahni in leh lo changkan san tlat maite hi thil vanduai thlak tak a ni. Tunlai khawvelah chuan chhungkaw inkaihhruaina tha leh invawn dan nei tha apiangte an dingchang zel dawn. Chuvangin, tute pawh hian chhungkaw tha din hi i ngai pawimawh thar leh teh ang u. Chhungkua hi a bul leh a tawp ani miau mai si.
3. Mizo tak zelin le: Mizo-na(Identity) hi pawn lam lan danah a innghat lova, chhungril lama a inphun ngheh leh nghehloh lamah a innghat zawk ani. YMA member kan nih avanga khawhar ina kal tur kan ni lo, Mizo kan nih vangin kan kal mai tur ani zawk. MHIP member kan nih vang ringawtin pasalte inah Zawl puan kan chhawm ngawt ngailo; Mizo hmeichhia kan nih vang zawkin Zawlken Puan chu kan chhawm mai ani. Politician leh MZP hruaitu nih vang chauhin ram leh khawtlang kan hmangaih tur a ni lova, ram leilung fa kan nih zawk avangin kan hmangaih anga,kan humhim tur a ni zawk! Mizo kan nih chuan mahni hnam dan leh dunte, Zonun ziarang mawi tak takte kha kan chhawm nung zel tur ani. Prof. K.N. Panicker-a chuan, ‘‘ Eng ram pawh hnam dang culture hawhte leh hnamdang hnena an nunphung hralhtute chu he khawvelah hian awm ve reng tlak an ni love”, a ti a. A dik zet mai. Mahni hnam nunphung hnualsuat leh tlansan zawnga changkan tum tlat te hi a vanduai thlakin piansualna rapthlak tak ani. Hnam anga min dintu hian, Mizo hnam hi a chatuan remruatnaah hian a pawm hle ani tih hi hria ila. Mizo takin changkang ila, zahawm tak leh mawi takin kan hnam nun zemawi zawng zawngte hi vawng nungin chawisang thiam ila, hnam nihlawh leh ngaihsanawm kan ni mai dawn ani. He kum thar ah hian zonun mawi hi chhawm nung satliah mai lovin, midangte hmuh leh thlamuanpui theih khawpin i han pholeng tar law law teh ang!
4. I khawvel hrechiang rawh: Kan chenna khawvel hi intlansiakna khawvel a ni a. Chu khawvelah chuan tharum hmanna lamah a ni emaw, rilru hmanna lamah ani emaw- mi chaklo zawk leh awmnem zawkte, hriatna leh thiamna lama a ruhno zawkte chu hnuaichhiaha rahbeh leh nekchhuah an ni zel mai. Chu chu khuarel ani ve hrim hrim awm e. A ruhno no chhuahna khawvela kan chen tlat avangin, kan nitin hna leh eibar zawnnaahte, kan thil zir leh nih kan tum tihlawhtling tura kan kalkawngahte hian tih tak zetin kan tangin kan bei tur a ni. Midawngdah leh thatchhe tan he khawvelah dinchhuahna hmun atlem tawlh tawlh mai. He kan khawvel hi mi taima leh rinawm, tihtak takna thinlung nena mahni hna chanpualte hlen thin mi, mihrat leh huaisen taka beitute dinchanna khawvel a ni e.
5. Hmathlir( vision) neia nunkawng hi zawh a ngai e: Mihring hmalam hun atana hmachhawp leh tum mumal neilo chu, tuifinriat chunga Lawngleng kartu neilo ang maia tehkhin an ni thin. Chutiang mi chu thli bengna lam apiangah an leng vel mai mai thin a, a ralmuan lai ber pawhin dinhmun hlauhawmah a awm reng a ni. Mihring nun hi hlimna leh lawmna ringawta hman tlingtlak theih ani lova; harsatna leh mangannate, lungngaihna leh thlaphannate, thihna lusunnate`n a chimbuai mup mup fo a. Chutiang hunah chuan minghet nih a ngai fo. Hmathlir kan neihloh a piang hian mihring nun hi a lo rawih mai thin a lo ni. Alexander the Great-a te kha, hmathlir a neih lai chuan ram tam tak a hneh duai duai thei a; mahse, vision a`n neihloh meuh erawh chuan ZU um mai mai pawh ahneh thei derlo thung! Bible-a miropui tak tak kan hmuh- Lal Davida te, Solomona te, Samsona te, Elija te, etc hmalam thlirna ropui tak tak an neih lai chuan an ropui em em a, mahse, vision an neihlohtik a piangin an tlachhe mai thin anih kha….A, mihringte tana chhandamna Lawng tuktu Nova meuh pawh khan a vision a`n hloh chiah chuan Zu a rui chhumhmawk mai a nih kha maw! Tun kum tharah hian eng vision nge i neih le?
6. Mahni mimal nunah mawhphurhna la ngam ang aw: Kum liam ta a kan hlawhchhamna leh thil fello thlengah te khan tu nge mawh kan phurhtir dawn le? Kan chaklohnate, thiamlohnate leh hlawhchhamnaahte (P-3 ah chhunzawm) (P-2 Article chhunzawmna) khan kan chhungte emaw, kan thiante emaw kan kawppui emaw,a..kohhran emaw te hial pawh kan mawhpuh mai thei e. Chhan tha tak tak chhuanlam tur kan nei teuh pawh aniang, a dikna chen kawng tam tak pawh a awm ang; mahse, kan hlawhtlin leh hlawhchhamnaahte khan mahni ngei hi mawhphurtu chu kan ni! Kan rinna kawngahte, thutlukna kan siam danah te, kan ngaihsan zawng leh duhzawngahte, hun kan hman duh danahte, thian leh kawppui tur kan thlan chungchangahte, midang nena kan inkar that leh thatlohahte, a, engkim maiah hian kan duhdan ang ang hian kan lo awm alo ni! He kum 2011-ah hian kan nun hman danah keimahni hian mawh la ngam ila, chu chuan kawng dik leh tha zawk min thlen ngei ang. Tumah dem tur leh bel tur dang an awm love…Pathian hian mahni inpuite bawk hi ani a lo puih thin!
7. Ngaidam la, theihnghilh rawh: Kum liam ta kan thlir kir chuan, kan taksa leh thlarau nun tinatu tam tak pawh kan nei teuh mai thei. Kan bul vela awmte hi chengkawl anga ngawi rengte an ni bik lova!Ngaihtuahna leh rilru hrang hrang neite an nih hlawm avangin, ngaihdan han insual bab bab changte, thu inbah fuhloh changte, kan thin khei zawng taka thusawi thinte leh leikuai taka kan tana thu leh hla han chhep duh mai thinte pawh an awm ang. Chung thilte chu he khawvela kan awm chhung hian a veilam ang a ni reng dawn a. A dawnsawn dan lam hi kan thiam a ngai. Taksa leh thlaraua hmasawnna tak tak nei turin kum hluia thil thalote chu paih bovin, theihnghilh ila; kan chunga rilru thalo putute leh kan thin tirim em em tute an lo awm anih pawhin, chung mite chu he kum tharah hian ngaihdama, theihnghilhin; hmasawnna thara ke pen lut thei turin kan inbuatsaih tlat tur a ni.
Midang kan ngaihdam rualin keimahni ngei pawh kan in ngaidam ve tur ani! Kum hlui liamta ah khan kan chhia leh tha hriatna pawhin thalo atih, kohhran leh khawtlangah pawh min ti kimki tu, kan zah ngawih ngawihna tur thil engemaw pawh kan lo ti palh mai thei e. He kum tharah hian taksa leh thlaraua hmalam kan pen theihlohna tura daltu awm zawng zawngte chu paih bovin theihnghilh ila, ngaihdam ngai apiangte ngaidamin; keimahni ngei pawh kan thiltih diklo leh tihsualah inngaidam ila, nun tharin bul i tan ang u.
Kum danga kan la zawh ngailoh kawng thar kan zawh chho dawn a. Chu kawngah chuan phaizawl leh tlang mawi tak takte, kham leh suar hlauhawm tak takte pawh a awm leh ngei ang! Fimkhur taka zawh ngai, kawng ropui- tihbaiawm tak nilawi si a ni. Chu kawng chu tu nen nge i zawh dawn le? WELCOME 2011!





January 9th, 2011 at 10:00 pm
WELCOME (K) Good post.. (ka mamawh hlawm khawp mai..)
January 9th, 2011 at 10:03 pm
sei ve e le
January 9th, 2011 at 10:04 pm
Tha khups mai…. 🙂 😀
January 9th, 2011 at 10:11 pm
Thuhma a rawn theh kual vel dan atangin a chhiartlak dawn e. Chhiar chhuak ila, zanin atan duhtawk phawt teh ang.
January 9th, 2011 at 10:12 pm
Post á¹ha tak a ni.
Zoram Khawvar hunah chuan eiruk ching ten hmun an chang tawh lovang.
January 9th, 2011 at 10:17 pm
sei veeee…..
January 9th, 2011 at 10:17 pm
A hmatheh Pearl Harbour lai vel leh a dangte khi an inzawmna ka man thiam meuh lo.
Chhiar a nuam a,zirtir a nei tha viau bawk. Post tha ber pawl anih hi.. (Y)
January 9th, 2011 at 10:28 pm
ava ngaihnawm ve le…
January 9th, 2011 at 10:28 pm
va sei ve,,nau puak pah chuan :-S
Mizo takin changkang ila, zahawm tak leh mawi takin kan hnam nun zemawi zawng zawngte hi vawng nungin chawisang thiam ila, hnam nihlawh leh ngaihsanawm kan ni mai dawn ani. He kum thar ah hian zonun mawi hi chhawm nung satliah mai lovin, midangte hmuh leh thlamuanpui theih khawpin i han pholeng tar law law teh ang!
he lai hi a va han tha em,a bik in ‘Mizo tak in chang kang i la’tih lai mawlh hi.
mizo(lushei) tawng thiam mang lo thak a chang kang 🙁
vai ho leh sap pui ho culture lak tumtlat leh a theih loh chung chung pawh a prictice tal tal khawp a chang kang 😉
January 9th, 2011 at 10:32 pm
Sei lutuka ka chhiar vek lo mai teh ang, mahse, post tha tak a ni tih chu lang reng mai. A point te te khi ka chhiara tha khawp mai
January 9th, 2011 at 10:52 pm
He nau hi rap awm lam ah a kal..lo chhiar ve teh u
http://zawnglaiterun.ning.com/profiles/blogs/chin-state-tedim-district-a
January 9th, 2011 at 11:03 pm
A sei tha khawp mai.Ka chhia thuak2 a tha pah reng.
hman deuha han chhiar nawn a chakawm ngei mai.Fuihtu tha tak ni mawlh rawh se. (Y)
January 9th, 2011 at 11:44 pm
Chhiar nawn fo tlak a nih hi (Y)
‘bap bap’ tih tur niawm taka ‘bab bab’ i hmang erawhchuan min tibuai deuh
Tin, ‘dan leh hrai’ hmanna tura ka ngaiha ‘dan leh dun’ tih ka hmuh hian he thu ziak ka ngaihhlutna a tikiam…lo
January 10th, 2011 at 12:15 am
Tha hle mai a……..He kan zoram khawvel kaldan phung chu a lang chiang hle mai.
He khawvel intlansiakna tih hi chu a tulna awm reng2 ka hmu lo……………….hehehehehe
January 10th, 2011 at 1:03 am
Ninja-an a sawi chhuah takah chuan dan leh dun tih hi a dik lo a, dan leh hrai tih hi a dik zawk tih na ani maw? Dik ve ve ah ka ngai mai asin, mahse a dikna chhan emaw a dik lohna chhan erawh chu a ka hre miah chuang lo.
Dan leh dun hi lo dik lo ta se, eng sawi nana an hman nge? a upat hmel ve viau si a.. 🙂
January 10th, 2011 at 1:12 am
welcome tlai in, welcome sei ve @pichu, 2012 welcome lo tum tawh nak alai in 😉 (H)
January 10th, 2011 at 7:06 am
Local T.V channel, radio leh chanchinbua tihchhuah tlak a nih hi. Heta tang hian ka save ve thiam si lova,chanchinbu e.g Vanglaini ah te a chhuah theih em aw…Dah that atan ka va it em ! …hman tangkai tur a nih hi. (Y)
January 10th, 2011 at 7:23 am
Post tha deuh a ni, hahdam deuh laiin uluk zetin ka chhiar e hairehai 🙂
January 10th, 2011 at 7:24 am
Nakiinah ka chhiar ang, kan walk te te phawt teh ang
January 10th, 2011 at 7:46 am
#15 “Dan leh dun” tih tawngkam hi a lo chhuahna Rev. H.S.Luaia( ni ta in ka hria) sawi ka hriatdan chuan, hmanlai, kristianna lo luh hlim lamah khan tlangval pakhat hian nula a ngai a, chu chu kohhran ho khan an phuar ta a,chu tlangval chuan an phuarna kha a ngaih pawimawh loh zia kha,”Nangni dan leh mut dun hi engah mah ka ngai love” a ti a, chu chu mi in an hman tanna ani tih lam in a sawi.
January 10th, 2011 at 7:49 am
He post chu a sei nâin a thu fûn a tha khawp mai. Infuihna tha tak niin ka hria. GP
January 10th, 2011 at 11:31 am
post thra tak ani e,ka mamawh khawpin ka hria.
January 10th, 2011 at 2:03 pm
pichu i va han ziak tha teh reng em! (Y) ka phuzawk mai (Y)