(Ka chhakah a thu a, ‘Ziak rawh’ ka ti a. ‘Enga tan nge i tih?’ tiin min chhang. ‘Ziak la a ni mai, ka duh alawm’ ti bakin ka chhang lo, thu awih takin a ziak tan ta a. Khawl hma-ah a thu a, a’n type tak tak mai chu ‘monitor’ hi a blind hmiah mai maw le!!! – hrangkekuala)
Lunglennain mihringte min thawn nat theih dan hi sawifiah thiam a har ngawt mai. A hre tawhin a la hre lote hnena hrilhfiah ngawt theih a ni lo va. A la tawng lo tan thu maia hriatthiam chi a ni lo. Tawn phawt a, hriatthiam ve chi a ni. Kan hrethiam a, kan sawi thiam si lo. Mahse, mi thenkhat, mi bik tura Pathian belruat, ‘hla phuah thiam’ kan tihte hi an awm a. Hengho hian rilrua kan vei leh kan hriatthiam, kan au chhuahpui thiam si loh chu hla thu mawi tak hmangin min sawi chhuahsak thin. A zai thiam ve lo leh a phuah thiam ve lo hlei hlei hi kan lo luangliam ta thin a, hla phuah thiamte hi Pathianin malsawmnaa leilung a vurna hmanruaah pawh a hlu pawl tak chu an va ni chiang tak em! Anni hi awm lo se hringnun hi engtin nge kan virpui ang tih ngaihtuah ngam pawh a ni lo.
Chutiang mi, ‘mi bik’ kan tih ang chu Mizote pawhin kan nei ve nual a, chu’ng zinga kan nun nguai kai harhtu leh thlipui anga dim hlek lo va min nuaitu pakhat chu Pi Zualbawihi (Lalsangzuali Sailo) kha a ni. A hla tam tak kan sawi dawn lo, tunlaia hla lar leh lung tileng tawngkhawng, kawchhunga nautê thlenga nghawr che dawt dawttu, ‘Nunhlui ngaih hla‘ hian sawi hleihtheih loh khawpa lunglenna ruamah min nawr liam a, mittui a thlem chhuak lo thei lo.
Hla tam tak a awm a, hla tha bik tlem tê a awm. Chu’ng zingah chuan he hla hi khung loh phal chi a ni lo. A satu, chhim lam zaithiam chhuanvawr, TBC Zaithanpuia’n a sak thiamzia leh, a sang laia a aw thleh kawi nalhzia te, a aw mawi tak leh a hla inhmehzia te chu kan hre hlei hlui a, sawi ngai lovah lo lum ta ila. ZONET Top 20 Countdown-a tu’ma khin phak rual loha a san fal dan te pawh sawi kher a ngai lo. Chu lam chu ngaihtuah kual vel lovin a hla thu hi nguntakin han bihchiang ve chhin teh. Hringnun nihphung dik tak a rawn phawrhchhuah chianzia leh, suangtuahna a kal thuitirzia hi mak i ti ve lo thei lo ang.
Tihian ka suangtuah mai mai thin; he hla a phuah dawn hian Pi Zualbawihi kha pindan chhungrilah a tawm a, lunglenna sawi thiam theih lohin a tur ngut ngut a, tukverhah te a han dak thin. Awm ngaihna hre lovin, zan thla eng hnuaiah chuan pawnah a va chhuak dek dek a, a khawharna hnemtu chu sawi loh, hawina lam apiang maiah chuan lunglen tizualtu hlir maiin a lo hmachhawn bawk si. A nunhlui liam tawh, kumkhua chatuan pawha lo kir leh ngai tawh reng reng lo turte kha a mitthlaah an rawn lang nawn awn awn a. A mittui a tla lo thei lo. Eng nge a ngaih ber pawh a hre chuang lo, engkim hian a lung a tileng em em ringawt mai a ni. Chutiang boruak karah chuan tihian a han ziak chhuak ta a:
Zantlai khawthiang karah mahten zai ka sa
Suihlung a leng e, lunglam ka vai ruai e
Nunhlui liam hnu ka dawn, ngaih bik awm lo a leng si aw
Ka hril thiam lo, khawtlang lunglen em ni?
Zan khua lah chu a thiang tulh tulh mai si. Lunglen a zual a, ralkhatah uicho a rawn û raih raih a, leng hawn ar an khuang chiah chiah a. A tihtheih chhun, duhthusam ramah a han cheng a. Theih ni se a nunhlui liam hnu lamah khan thlawh kir leh a, an nunhluite kha din thar leh a duh, mahse, duhthusam mai a ni si. Hmanah chuan a vanglai hun nuam takte kha hlim takin a lo chen ve tawh thin a, an hlimna chu kumhlun tur emaw ti hial khawpin nun hi a lo chen ve tawh thin. Mahse, chu hun chu tunah chuan koh kir rual lohin hunin a herliampui tawh a. A thian tha tak takte kha khawiah nge an awm zawh tak a, engtin nge nun hi an hman ve tak tih pawh a hre lo. Chutiang hun tawngtu chu mi lungleng lo a awm theih ngai dawn em ni? Sawi ve vak ai chuan a hla tlar li lek hian chutih laia a hun tawn lunglenthlakzia chu a sawi chiang daih zawk;
Vansang mu ang khian, thlawkin len thiam ila
Hawi vel ka nuam mang e, mual tin tlang khumin aw
Nunhlui liam hnute kha kan va tawng dah law maw
Vanglai parmawi leh, lenrual fam hnute kha
Mi pangngai tan chuan a fiah vek mai. Han sawi zui chiam pawh inthlahrunawm khawpin lai a vit a ni. Vanglai nun ngaihnain a rûn a, chu ringawt pawh chu a nat tawk tawh tehreng nen, kan ngaih ban theih thin loh naupan lai ngaihna khan a aia tawrh har lehzualin a’n luhkhung leh a. He hla a phuah laia a boruak tawn manganthlak turzia hi suangtuahpui ngam pawh a ni lo hial zawk. Thangtharte tana tar chhia mai kan nih hun tur te hi a la hrethiam lo hi a tam zawk kan ni a, chutih huna nunhlui ngaihnain min rûn nat turzia te hi chu kan suangtuah thiam phak lo. Mahse, he hla hian chu hunah chuan min chen lawktir thei a, nunhlui min ngaihtir rualin hma lam hun thlira lunglenna râuah kan cheng lawk bawk thin. Hringnun hi a va khawrh kim tak em!
Ni, he hla hian lunglenna tlang sang takah min thlawh chhohpui a, a lungkuai thei ang bera min nawr lunglen hnu-ah min han hnem leh a. A chang tawp ber te hi asin dik lungrun chu ni; engmah hi, engmah reng reng hi kumhlun tur a awm si lo. Kan lo piang a, vanglai kan chen a, kan tar a, thlanin min lem pil thin. Chutah chuan kan tawp mai lo. Hmabak kan la nei a, Pi Zualbawihi hian chu thil chu ‘ramtiam’ tiin, hma lam hun la thlir zel turin min fuih. Chu hmunah chuan kan then tawh hnu, kan thlakhlelh ngawih ngawihte nen khan ni kin ni awm ve tawh reng reng lovin kan la leng dawn a, nun bul hi kan tan leh ang. Kan vanglai nun te kha chutah chuan a vul thar leh dawn em kan hre lo, mahse, kan then hnute nen chuan kan intawng leh dawn. Chu hmun chu he hla phuahtu hian nghakhlel takin a thlir a, a ngai ngawih ngawih a. A duhthusam ang ngeiin ‘ramtiamah’ chuan a then hnute kha va tawng mawlh rawh se!!
