mi(sual).com

Thingtlanga seilian mah ni ila, ka hun tam tak Hostel-a awma ka hman ve avangin, thingtlang lama kan thiante tana thil holam tak anga lang ‘Khuai lak’ chanchin han sawi tur te hi ka nei ve meuh lova. Mahse, tumkhat chu ka tel ve tlat. Namai lo tak a ni. Chakai meichher chhit nen a inkaihhnawih lehnghal a. Chakai meichher chhit atanga sawitan a ngai.

Tumkhat chakai meichher kan chhit ve a. Chakai meichher chhit hian tum thum chu ka kal ve tawh a. Hemi tuma chakai meichher kan chhit hi, ka chhit ve hnuhnun ber a ni ta hrih a. A rei ve ta hle mai. Sande Sikul lamah Senior Department-a kan awm tan kum ni tain ka hria. Romawia hovin chawhnu lamah chakai meichher chhit turin kan inbuatsaih a. Buhkem kan hmui kan keng a. Mau bura siam meichher kan keng bawk a. Keifang thlang Quarry, (khi, Champhai kawng, Keifang pelh chiaha mi) thlang kawrah kan kal a.

Buhkem chu tui lo tlinkhawm deuhna leh li awmna apiangah kan thlakthla zel a. Luidung thui tak kan zawh thla a. Khawthim dawn thleng kan chiah thla a. ‘Saitual kai’ (kai tih hi kuta mi kan kaiha, ‘kai’ kan tih nen hian a lamdan a inang a, hniam deuh raiha lamrik tur a ni. Lui kanna atana lei an dawhna hmun a ni). Chulai bulah chuan lungpuk a lo awm a. Kan innghat ta a.

Luidung kan zawhthlak paha kan man kaikuang tlem leh chakai chu mauthei (mau-bur)-ah kan khung a. Lungpui chungah mei kan chhem hluah a, mau chu changel hnaha chhinphui tlat chungin kan rawh a. Chakai leh kaikuang pawh kar lovah kan chhum hmin a. Zanriah tui tak kan ei a. Mahse, thil a kal fuh ta meuh lo tlat. Khawpui a rawn ri dur dur a, Romawia’n “ Ruah a sur mai ang a(h)!” a ti zo chiah a, namen lova tamin a han baw ta hawk hawk mai a.

Puk chhungah kan tawm a, a vawt phian mai. Ruah lah a han duh mai si lova, khaw thim fe hnuah pawh a la han duh chuang lo. Ruah a ban hnu chuan puk pawnah kan lo chhuak a, tui chu, a nu sen phut mai a. Romawia bawk chuan, “A khauh viau ang, dai chi a ni lovang, lei atangin kan ila, haw mai ang u,” a ti a. David-a chuan a han dai chhin khanglang a, tui chu a lo khauh bawk a niang, a ke a phet a, a bawk khup thla khat khat a. A rawn inhaichhuak ve leh mai bawk a. Kan lokalna lam atanga haw tur chuan luidung zawh chhoh leh a ngai dawn a. Tih chi a ni thak lo. Lei chu kan kan a. Keifang lam pang perah, kawngtum zimteah kan haw chho ta a.

A hma lawka ruah a sur avangin vangvat an tam em em mai a. Kan kal pur pur a, tlema hmun thawl deuh kan thlen veleh vangvat chu kan han invai a. Kan lo kai teuh hman tawh thin a. Vangvat hlau mi nih nen, a hrehawm ngei mai. Zan dar riat pelhah Keifang Police vengah kan chhuak hlawl mai a. Kan rinlohna daihah kan chhuak a. Police veng Presbyterian Junior pawlin chang an lo zir that that a. Kan chakai meichher chhit ve chu kan hlawhchham chiang ngang mai. Mahse, kan kal lam khan khuaibu kan hmu tlat. Hlawhchham der chu kan ni lo. Khuai kan hual tlat !

Kei hi ka huaisen zawk zawk lo khawp mai a. Khuai la tura kan thawhchhuah leh tum chuan ‘thosi hlo’ (DDT) kan keng a, hreipui nen, kan thawkrip ve khawp mai a. Kan khuai hual chu ‘khawidang’ an tih mai ang hi a ni a. Keini naupang ta kha chuan, a hlauhawmzia leh a mi seh/zuk natzia kan lo hre lo hauh lova, hlauh nachang pawh kan hre lem lova.

Khuaibu chu lui lai taka, thing lubul-a awm a ni a, thing kawrawng chhungah an awm a. Kan hotupa ber Romawia chuan keini a nau zawkte chu kan tawmna tur, lungpui phenah changel hnahin min siamsak a, kan inzarkhuh tlat a. Thosi hlo chuan kan han vawm ta a. Khuai hian thosihlo hi an ngaina lo khawp mai a. Thinglubul chhipah chuan an vir hut hut mai a. An thlawk bo thuai ang a, an bu chu an rauhsan thuai mai ang chu kan ti a. Mahse, kan duhaisam chu a thleng ta mai si lo.

Romawia a intihuai laklawh a, hreipui chu a la chhuak a, thinglubul chu a va chek ta dawp dawp mai a. Keini lah chuan changel hnah phen atangin ngaisang ngawih ngawih chungin kan lo thlir a. Mak tak mai chu, khuai chu thing ler lamah chauh chuan an bawr hut hut a, Romawia han seh tum an awm hauh lo chu a ni. Tlema an han thlawh darh deuh hlek chuan, a rawn tlanchhe zel a. Rei vak lovah a kir leh a, a va chek leh thin a. A chek tlu tep tawh tihah chuan leh, Romawia chu a te thawt a, a hreipui a paih a, a biling a balangin kan tawmna panin a rawn tlan a, “ Ka chalah min zuk”, a ti a. Na hi a ti ngang mai a. A mu kawm ngalh ngalh mai a. A hnua kan hriat leh danin, Khawidang hi chu a mi seh a nat em avangin puitling, chinchang hre deuh ho chuan lak enah an en lo hrim hrim a lo ni awm a.

Romawia chu Lungpui phena kan inzarhliahna bulah chuan a mu zangthal dar dar mai a. “ Ka khua a sikin ka hria”, te a ti a. A beidawnthlak duh hle mai. Keini lah khan, a hreipui paih kha kan va chhar ve ngam tawk chauh a ni mai si a. Chutah, haw mai kan rawt a. Mahse, Romawia a tlawmngai laklawh tlat. Khuaiin a zukna lai chu a sen tal mai a. A meng sen ram mai bawk a. Chuti chung chuan, hlawhchhama haw chu a duh ta hauh lo va. Khuai zukna na ti chung chungin a va chek thlu ta hram a. Khuai pawh chuan an bu chu an rauhsan a, a no pawh kan la thei ta a. Hlimawm duh tak a ni.

Khuaino kha kei chuan ka ei duh hauh lova. Ka ten tlat pek a. Pangang a ang ka ti a. Pangang hi ka hlau em em bawk a, ka ei thei ngang lo. In kan haw hnu khan puitlingho khan min hau nak nak a. “In a em mai, khawidang te chu lak mi a ni hleinem,” an ti a. Mahse, kan la tlat. I guess, sometimes ignorance could make a man courageous ! Changel hnah phenah biru tluanzak mah ila, khuai no, tuma lak ngam loh latu kha ka ni ve tho. Ka tel ve tlat alawm ! Kan puteho German ral kap pawh khan tihtak emah chuan sipai bel an zuk nawt ve mai mai tho a ni lawm ni!?

This entry was posted on Friday, April 16th, 2010 at 5:55 pm and is filed under Mizo Society & Culture. Both comments and pings are currently closed.