Quality Education (Comp. Sc/I.T – ah)

May 4th, 2010 12:19 am by Zephenath

Mizoramah Computer/I.T zirna a lo pung chho ve zel a, ram hmasawnna tura a ki pawimawh ber pakhat a nih avangin Mizo zirlai/thalai te ngei pawhin I.T (Information Technology) thiamna hi chu kan la mamawhin, kan la um ber tur a nih hmel a. Chuvangin Computer/I.T subject zirna hi tuna mite hian nakina kan ram/thalaite tana chhenfakawm leh chhawr tlaka zirna siam leh din hi kan tihtur a ni a, nakina a ler atanga thuai tum leh ai chuan tuna a bul atanga tanfuh hi Quality Education intanna bul tur chu a ni.

Zirna hi quality tha a awmloh chuan awmzia a nei tlem hle a, a hretute vek kan ni ang a, chuvangin awmze neilo leh chhawrtlakloh zirna kha chu a zirtu tan pawh hun hlutak khawhralna leh a zirna College mualphona te, chumi dintu leh neitu ram thlenga mualphona a ni thei a. Chuvang chuan zirna chu kan theihtawka quality tha-a siam a tul takzet a ni. A tawi zawngin Quality Education nei tur chuan a zirna College/Institution a tha tur a ni a, zirlai/courses pawh a standard a hniam tur a ni lo va, courses offer kha mumal taka recognized leh approved a nih a ngai a, a zirtirtute pawh a tling (Qualified) ngeite an thawk bawk tur a ni.

Hemi phenah hian thuneitu/Sorkar ten theih ang tawkin a zirna College/Institution chu sum leh paia tanpui a, a hmun leh lo ram vel (Facilities & Infrastructure) siamthat pawh thuneitute kuta awm a ni. Chumi hnuah chiah chuan Zirtirtu qualified ngei ten thahnemngai taka zirlaite zirtira, zirlaiten an thawhrimna chu malsawmnaa chantir tura taima leh phur taka beih tauh tauh chu Qualitiy Education-in a kentel tur pawimawh ber a ni awm e.

Quality Education siam tura a ki pawimawh ber chu thuneitu/sorkar hi a ni a, bul an tan fuh chuan zirlai te, la zir turte leh thalai tam tak te tana malsawmna thlentu an ni thei a, tunah pawh hian Computer/IT zirna pawh hi Sorkar pawhin ngaipawimawhin hma chak taka lak a tum mek a, a lawmawm hle a. Tuna hmalakna kal mekah leh nakina la awm zel turah zirlaite leh mipui tena kan hriattur kimlo tak chungin, mithiam zawkte sawm chhuah nan tlem i han tarlang dawn teh ang.

Kum li chuang chu Sorkar enkawlin MZU (Mizoram University) hnuaiah Zirtiri College, Serchhip College leh DOEACC ah BCA (Bachelor of Computer Application) zirna hi kalpui a lo ni tawh a. Hengah te hian zirtirtu tur duh angin a la tha tawk lo hle an ti a. BCA zirtir tur chuan recognized University atanga chhuak (pass chhuak ngei) B.E/B.Tech emaw MCA te pawh an awm nual tawh ang a, hmalakna hmasa atan awm thei se chu duhthusam a ni awm e.

Amaherawhchu kan fimkhur leh kan ngaihtuah tur awm chu B.E/B.Tech or MCA kha eng Division tur nge tih hi a ni. BCA zirtir turin First Class kher hman tur tih ‘Rules/Regulations’ a awmlo anih pawhin BCA chungchiah MCA zirtirtur chuan First class B.E/B.Tech or First class MCA a ngai tih ‘Rules/Regulations’ a awm a. Nakinah chuan BCA chauh nilovin, MCA te pawh kan la nei thuai turah ngai ila, chumi anih chuan a hrana Lecturer (BCA leh MCA) tur lak ai chuan nakin thlenga harsatna awm thei laka pawh First Class lak chu a him zawk hmel a ni.

National Eligibility Test (NET) hlutna chu Lecturer nghet tur chuan NET hi neih ngei a tul vang chauh a ni a, chutiang bawkin First Class hlutna chu Lecturer tura a tlinna chiah kha a ni a, chutiang nilo se, NET emaw First Class hi neih tulna a awm miahlo tihna a ni. NET nei leh First Class te hi zirtir an thiam ber tihna a ni bik chuang lo va, MA tam tak aiin BA tamtak chhawr tlak pawh an awm ang; amaherawhchu Sorkar ah chuan ‘Dan’ in a phut ang Qualification neih kha a tul a, chutah qualification-a tlingte chuan inelna an hmachhawn thin tur a ni.

Technical courses (3yr Diploma in Computer Sc & Engg) zirna Lunglei Polytechnic leh Women Polytechnic te kan nei a, hengah pawh hian Sorkarin tun aia chak zawkin hma lain, tihchangtlun ni chho zel se la. Heng Polytechnic te hi Technical Council hnuaia awm anih angin Lecturer tur chuan a hniam berah First Class an nih a ngai a ni. Ka hriat sualloh chuan DOEACC-a 3yr Diploma course pawh AICTE approved a ni dawn a, hengah te hian AICTE rules & Regulation anga Lecturer or Staffs te pawh an lak ngei a tul dawn a ni.

Kan hriat theuh angin tunlaiah hna (sorkar) a vanga, hna awm chhun pawh mi tam takin in chuh a ngai tawh a, qualified an awm laia qualified lo chung lo luh pawh kha a fuh ber lo a ni. Mi tam tak sawiselna pawh hi qualified te an tlin ai chuan qualified lo te tling an awm thin hi a ni awm e. Tun laiah Information a thain a chak tawh a, hman lai aiin mipui/\halai te pawhin thil kan chik peih ta. RTI Act te pawh a awm tawh a, kan hmang tangkai chho zel a, kan la hmang uar deuh deuh dawn a, mi tinte kan fimkhur a ngai lehzual a ni. Tuna zirlai ni mekte tan, i classmate, i thianpa/thiannu nen khan eng hna emaw chu inla in chuh ve ngei ang a. Kan tlinna zawn theuhah hna kan zawng mai tur a ni a, kan tlinlohna ah chuan thiltitheite avang maia tlin tuma beih pawh kha a fuh lo mai thei a ni. A hnuah hian kan chanchin hi an sawi leh thin tih pawh kan hriat a hun tawh hle. ‘A qualification hian a pha lo reng a ni’ tih te hi zirlai tam tak ten an sawi tawhloh na turin Quality Education hi a bul teah kan tan fuh a ngai reng a ni.

Engineer line ah chuan MZU ah B.E/B.Tech (I.T) in bul kan tan a, hmasawnna lawmawm tak a ni a, changtlung zawka neih hun pawh a nghahhlelhawm hle a ni. Amaherawhchu eng vang ber nge maw ni, a tira Lecturer tura Qualification tarlanah khan Engineering line-a First Class degree nei te kha an telloh ka lo ti deuh a. Khami tum khan Computer subject chauh pawh a ni lo va, Electronics/Telecommuncation te pawh an tel a.

First Class Engineer (Comp Sc/Electronics) nei te kha chuan an dil theih tih hriain Application form pawh an thehlut a, a thente phei chuan AICTE notification xerox te nen Lecturer tura an qualified zia tarlan nan an thiltel a, mahse khang dil ho zingah khan tun thlengin tumah koh an nih kan la hre lo. A koh chu sawiloh Lecturer atan khan Qualify lo angah an la ngai tlat em ni zawk? Central University lai nisi, Doctorate degree hial a pekchhuah tawh laia subject pakhat atana Lecturer qualification tarlan dikhlel kha Expert an awmloh zia a tilangin a hriat a. Engineer course meuh hawng thei chuan a zirtirtu tur Qualification chu chian awm tak a ni a, kan chianglo tlang anih chuan Central University anih angin Central lam te pawh rawn mai ni se, State \henawm lawkah pawh Engineer College rawn tur a tam a. Engineer college kher lo Technical course an zirtirna pawh rawn tur tam tak a awm a, Internet thlengin College hrang hrang ten an tih dan en theih vek a ni.

Engineer line ah chuan Engineer ngei Lecturer an ni thin a, subject hrang hrang an zir tel (Maths, Physics, Chemistry) atan pawh hian Doctorate degree an neihloh pawhin M.Phil tal an ni thin. A awmzia chu Computer subject-ah khan B.E/B.Tech First Class(Computer/I.T) kha an qualify mai a, Mathematics subject kha chu M.Sc (with NET/M.phil) te khan an zirtir mai thin. AICTE hi India ram puma technical subject-a quality education a awm theihna tura a khaiding tura duan leh zawm tura tih a ni a. He council approved leh approved loh hi Sorkar hnaah chauh loh pawh Private company/Institution ah pawh hian an ngai pawimawh em em a.

University chuan UGC hnuaia degree pek kawngah chuan thuneihna sang tak pawh a nei ngei a, amaherawhchu kha degree course kha concern council-in approved a nihloh chuan Degree hlulo leh a lem a ni thei tih zirlai, Nu le Pa te pawhin kan hriat a tul a ni. Tunah pawh hian MZU atanga B.E/B.Tech te hi zirchhuak ta se, an quality kan enna tur kawng chu an mahni thiamna mai bakah, an zirchhuahna college te, Lecturer quality te a la ni dawn a, State dang atanga B.E/B.Tech zir chhuakte nen hian level khatah kan dah thei ang ngem? tih hi sawifiah thiam har tak a ni. MZU hi an ram Compensation chungchangah an buai deuh anih pawhin zirna quality lam hi chu tlakhniam phah lo hram se, tih hi mipui duhdan a nih a rinawm hle.

Computer zirlai, la zir tum te pawhin kan hriat reng tur chu Sorkar/Company-a hna kan zawnna tura pawimawh ber pakhat chu kan zirlaia pass that hi a ni. A bikin company hlun leh tha te chuan mark score hi an duhsang em em a. Sorkar ah pawh kan diltheih tur azirin kan pass that a ngai reng a. Chu chu tuna zirlai ten nakin atana kan mawhphurhna lian tak a ni awm e.

Technical courses zirtirna (Lecturership) lama kal tum tan phei chuan Bachelor degree-a First Class kan tlinloh chuan Master Degree ah First Class tal kan kai loh chuan Lecturer tur chuan kan tlinglo a. Assistant Professor leh a sang zawka kai tur pawhin Bachelor degree emaw Master Degree tala First Class-a pass hi tuna India ram pumpuia Dan kan hmanlaiah chuan a ngai ngei ngei a ni.
Quality Education tha hi kan duh tak tak anih chuan Rules/Regulation kan zawm that a pawimawh a, MZP leh MSU te pawhin hemi lamah hian chak zawka hmalak thin nise mipui thawptu a neih tlem a rinawmloh hle a ni. Hemi kawngah hian mawhphurhna kan nei theuh a, tuna zirlai, zirtirtu tha tak tak leh College-a Lecturer, Doctorate lai neite thleng pawhin kan ram Zirna siamtha turin i tangtlang ang u.

(He article hi Evening Post_18 – 19 April 2008 khan chhuah tawh a ni)

39 Responses to “Quality Education (Comp. Sc/I.T – ah)”

None of these comments were captured when this site was archived.

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.