ZE THUP HNAM- MIZO
(Tunlai chu Mizo nun phung lam sawihona post (kawlhawk & mzvison) kan hmu nual a, kan tuihnih ve lawk teh ang)
Naupan lai atangin chhungkua leh khawtlangah “ti suh/ ti rawh…miin mak an ti ang che…” tiin kan in enkawl seilian a, kan lo seilen meuh chuan keimahni (real self) ni tawh lovin ze dik tak thup (false self) in kan lo nung chhuak ta thin a. Mi min hmuh dan leh midang ngaihdan ven thawn lutukna avangin kan ei chak reng pawh “ka chak lo ve” kan ti a, kan nat pawhin “ka na lo ve” kan tih tlat zel a. Peih lo chung chung in thlan laihna leh khawhar in-ah kan kal a, kan kal loh chuan miin min sawi chhhia ang tih kan hlau bawk si. Chuvang in kan Mizo culture (Communitarian) hian ZE THUP khawvelah min hnuk lut hrim hrim ni in a lang. Ze thup hi a that em em rualin kawng tamtakah a thatlohna awm thei bawk a, hei hi sawiho nise.
NUN KHAWHAR- MIZO
Pawn lam lan dan ringawt kan buaipui a, miin nalh min tise, fel min ti se, tih duhna ringawtin kan hmanhlel laiin kan chhungril nun erawh innghahna zawngin a buai hle a, tanpuitu zawngin a khawhar hle thin a, intanpuina lamah kan inngaihsak tawk leh si lo va. “Tunlai chu ka rilru a hah em mai a, min tawngtaipui ru” ti a tawngtai thupui thawh chu thil zahthlak tak a ni leh bawk si. Nun beidawng leh khawhar kan pung tual tual a, mahni intihlum pawh kan tam telh telh a nih hi.
Rilru haha avanga tanpuina zawng a psychiatrist/pastor/counselor hmu thin te chu mi pangngai lo, mi chak lo en in kan en a, thil zahthlak a ni a, psychiatrist te pawh “mi a doctor” tiin kan vuah fiamthu a. Tanpui ngai em em, mahse sawi chhuak ngam si lo (ze thup), mimal leh chhungkua hi kan tam em em a; heng rilru leh taksa, thlarauva tanpuina mamawhtute hian anmahnia tuar mai lova kan intanpui tawn theihna tura kan society hi her rem dan i ngaihtuah tlang teh ang u.
