Chhiarpui (Census) hi Pathian dodalna a ni lo

August 3rd, 2010 7:33 pm by C.L.Lura

.(Nu. 1:2; 26:2; 2 Sam 24:2; I Chro. 21:1; Lu 2:1)

LALPAN Mosia a bia a,”Israela thlahte pung khawm zawng zawngte chu, a chi chiin, a chhungkua kuain, an hming indawt dan ang zelin mipa zawng zawng chhiar vek rawh;…”(Nu. 1:2)

Mizo te hi, society mumal tak nei, hlim thei, fiamthu leh zai ngaina tak, hnam tlawmngai, chhiatni thatni te a, chhungkua ang mai a inpuibawm thin kan ni a. Infuihpawrh thiam tak an awm phei chuan atthlak khawp a tlawmngai thei hnam kan ni.

Mahse, mual hrang hranga lal hrang hrang nei te kan nih thin hlawm avangin, ngaihdan hrang hrang leh duhdan hrang hrang nei in, Zofa te inkarah indona te chhuakin, lu te hial anlo inlaksak thin. Khawvel inher danglam zelin, kan ngaihtuahna pawh a ti hawi zau ve deuh zel chungpawhin, tun hma khawkhat chhunga, rorelna thu tawp nei – mahni tawk a ‘a ber’ lo ni ve thin- kan nih avangin, kan ngaihdan a nihloh chinah chuan, British e, India e, kan hlau bik der lo – hmanraw neih ang ang a do ve rap rap zel kan ni.

Amaherawh chu, kan inngaih aiin kan lo nep a, kan ngaihsan lemloh, mal mal leh mal a insual tur nise, kan hlauh bik loh, mahse ralthuam neih that zawk avanga min ching hrep tu, India hnuaiah intu lutin, State pakhat kan lo ni ve ta luau mai a ni. India citizen, (khua leh tui) kan lo ni nghet ta.

Mahse, a hma daih atang tawhin, Pathian khawngaihna avangin Zoram chhungah Kristianna lo lutin, kan society pawh Kristianna nen alo inzial chho ta zel a. Kan lo hlimpui thin leh inkawmhlimna thenkhat te pawh, Kristian na/ Chanchintha nen alo inmawi tak loh avanga chhawk then tak te a awm a. A tha lam, Chanchintha nen a in mawi, tlawmngaihna te erawh chu chhawmnun zel a ni bawk a. Kristianna in kan ram leh hnam nun pawh a khawihher danglam hret hret ta zel a.

Chuti chung pawhin, mual hrang ah, lal hran nei a, khawvelah tu dang ngai lova lo leng ve tawh thin kan nihna erawh chu kan la nun pui zel tho niin a lang. Kristian kan nih hnu-ah pawh mahni thuduh, thil reng reng pawmdan hranpa ngat nei kan la tam hle. Chuvangin, rinna rual pawl lo, mahni khawvel dai ang ang a, Pathian thu pawh kalpui mai kan awm ta zel a. Pawl (denomination) hrang pawh a tam viau reng a. Mahni pawl thurin leh ngaihdan ‘dik bera ngai’ kan kuh tul ta reng a, hnial khan lah kan hre phian bawk.

Pathian thu-in, ‘rin hran nei mi’, ‘zirtirna diklo’ ‘kal peng’ (kalsual)’ a tih te an awm avangin, khawvel Kristian tamtak ten, Pathianthu in ‘kalsual’ a tih zing a mite an nih ve lohnan, Pathian thu an bel chiang a, an zir a, chumai bakah, Lal Isua, Pathian Fapa, Van atanga lokal in a, a sawite ngei, a nihna tak hriat fuhloh hlauvin leh, hriatna ti zau turin khawvel hmun hrang hrang atangin an fuankhawm a, Conference/ Seminar te an nei mur mur thin a ni.

Mihring finna leh thiamna a zau tial tial a, khawvel pawh a chhunga cheng mihringte tan alo zim tial tial a, Mizote ngei pawh kiltin kiltangah kanlo in hung ve ta hial a nih hi. Kan ngaihtuahna pawhin rual a pawl ve ta, mahse ngaihdan ‘UN’ luktuk nei te avangin, kan phei-khai ala rual thei meuh chuang lo.

Ngaihdan ‘un’ lutuk nei te hi – Politiciante chang nilovin, mipui mimir, Kristianna pawhin a sawi her zawh loh kristian, zirzau tum si lo, mahni pawm dan, sahuai thing vawn tlat mai te, ram mamawh, hydel project siamna tur, tuikhuah dawn pawh a, ram tan eng nge ka tih ve theih tih lam aiin,  compensate dawn tlem avang te a, ‘tui in min chim mai rawh se’ ti a, in sawn che eih duhlo te, etc kan ni nuk mai.

Kum 2010 kan lo her kai ta, tun kum a tih thar mai nilo, hmanlai atang tawh a, kum 10 dan zel a mihring pung zat (population) hriatna tur a mihring in chhiar kan lo tan chho leh ta, tunhma atanga an lo tih thin angin, kum 2011 atan, mihring zat in chhiar thar alo ngai leh ta a ni.

“Zoram Kristian, sakawlh hlau hovin, chhiar tel an duhlo” tih thawm te alo awm leh ta nawk mai. Chhiar tel an duhlohna chhan hi, engvang nge? ‘Sakawlh’ kan hlau a nih pawhin, chhiarpui kan hlauhna chhan tur Bible ah a awm em? Kan thlir chiang duh a nih chuan, hmasang atang tawhin Pathianin Mosia te, Lal Davida hnena thu alo pek daih tawh a ni. Kan Lalpa Isua khawvel a alo pian dawn lai (BC 4-3 inkar vel daih tawh ah) khan, Mari leh Josefa ngei pawh, Bethlehemah, Kaisara chhiarpuia hming ziak lut turin an kal a nih kha ! Pathianin, Mosia hnen a,”Israela thlahte pung khawm zawng zawngte chu, a chi chiin, a chhungkua kuain, an hming indawt dan ang zelin mipa zawng zawng chhiar vek rawh” a tih khan, khawilai kila pa inti fimkhur deuh khan, chhiartel lo duhlo khang sela, a nuihzat thlak fu lovang maw?

A hrim hrim ah, Lal Isuan kha Sorkar laka rinawm tur leh chhiah (tax) thlenga rinawm turin min zirtir. “Nimahsela nang dilah va kal la, nghakuai chiah la, sangha lo chhuak hmasa chu man rawh; tin, a ka i keu veleh cheng hnih i hmu mai ang; chu chu la la, kei leh nang atan an hnenah pe rawh, chutilochuan anni chu kan tilungni lo dah ang e,” a ti a. (Mat 17:27) “A nih ahnu, Kaisara thilte chu Kaisara hnenah pe ula, Pathian thilte chu Pathian hnenah pe ta che u,” (Mat 22:21) Heng bung leh chang atang hian kan awmna apiangah Khua leh tui rinawm ni turin min duh a ni.

Tunlai chuan, sorkar lak a rinawm silo, chhiah chawi tha duh manglo, inti thlarau mi deuh deuh kan tam ta. Mizoram ah mihring engzatnge awm tih hriatnan a chhiarpuia lo tel ve duhloh khan, Pathianthu min zirtir a kalh a, in ti thlarau mi takin kan kalsual a ni tih a lang. Pathian in, he khawvel a kan awm chhungin, India khua leh tui ni turin min dah (kan in ziak lut tawh) a. Sakhuana thil va sangawizawnpui lam ni lovin, Khua leh tui rinawm nih hi, kan kristianna laimu zawk tur a ni. Kan huaisena te, Pathianthu kan awihna te hi, khua leh tui rinawm nihna atangin alo lang chhuak zawk rawh se.

Bible ah, ‘Keini zawng van khua leh tui kan ni si a’ (Ph.3:20) a ti a, Pathianin Van khua leh tui nihna chu, amah ringtu te min pe ngei a lawm, mahse, ke khawvel kan chhuahsan hun atan a ni. Tunah chuan he leiah Pathianin min la dah miau si a. Chuvangin kan awmna ram roreltute thuhnuai a in tulut turin Pathianthu in min zirtir mai a ni. ” …He mi avang hian chhiah pawh in chawi thin alawm; chutiang thil ngei ti fan fan turin Pathian rawngbawltute an ni si a.Mi zawng zawng hnenah pek tur apiang pe rawh u; leiman pekna tura hnenah chuan leiman pe ula; chhiah chawina tura hnenah chuan chhiah chawi ula; tih tura chu tih ula; pawisak tura chu pawisa rawh u. (Ro 13:1-7)  )

Kan in ziak lut ve duhlo a nih chuan, khua leh tui ah kan in ngailo tihna em ni le? India khua leh tui a kan in ngailo a nih chuan, eng khua leh tui nge kan nih tak ang le? India sorkar hian, a khua leh tuia min pawm biklo a nih chuan, foreigner, Visa leh Innerline Permit huam chin chiah khawsak phal, Permit zawh rual a hnawhchhuah tur kan ni mai ang, a buai -thlak let viau lovang maw?

22 Responses to “Chhiarpui (Census) hi Pathian dodalna a ni lo”

None of these comments were captured when this site was archived.

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.