Police rinna tlahniam em?

August 14th, 2010 8:25 pm by ZOaTlau

Article sei tawk ka rawn chhawpchhuah sak che u, in chhiar peih loh chuan thuhran. A ziah chu kan han ziak a ni a, a chhiar lam chu in kutah ni teh se 🙂

Kum 2007 May thla daih tawh kha a ni a, hetih hun lai hian ruihhlo dona lama thawhhlawk tak SRS boruak len lai tak a ni. May ni 9-a thil thleng erawhin Zoram a nghawrnghing a, a nghawrnghing mai a ni lo, he thil thleng hian mipui leh NGO lian ber inkarah khi a siam.

Hemi ni hian Mission Vengthlang pa, ganja tawlhtu, C. Lalbiakliana (55) chu Aizawl North Zone SRS office, Chaltlang Sairang road-ah a thi nia hriat a ni a. He boruak hian hun rei tak chhung an chet dan lo helh tawh deuhte leh mitkham tawhte chu rawn kaiharhin SRS hmalakna tha zawng zawng theihnghilha SRS sawiselna auchhuahpui runpui a rawn irhchhuak a, CYMA hnuaia hmalakna hlawhtling tak nei mek SRS chuan a dai pelh ta deuh nia hria an tam. Hei hian CYMA leh mipui inkarah khi a siam a tih loh theih loh.

Activist thenkhat chuan Vana Pa Hall kawtah Lalbiakliana sunna hun hman an tum a, hemi thawm hria hian CYMA chuan Dawrpui Middle School Hall-ah Aizawl khawchhunga YMA branch zawng zawngte chu Pathianni la lain an kokhawm a, hemi ni hian Vana Pa Hall kawta Lalbiakliana thihna sunna hun hman tur chu an thu khel ber a ni nghe nghe.

Mipui leh NGO inkara inhriatthiam lohna awmte chu Mizorama pawl lian ber leh thiltithei ber bawk YMA chuan tha takin a chingfel thei a, zawldawh taka thil kalpuiin tun dinhmunah chuan CADS hmalaknate fimkhur taka kalpuiin Zoram mipui thlawp an hlawh leh mek tawh a. Mipuiin NGO-a rinna an nghah ngam tawh lohnate chu hneh letin tunah chuan ruihhlo dona kawngah pawh rinna an nghat ngam leh viau tawh tih a hriat.

Mipui leh pawl emaw, sawrkar emaw inkarah hian ‘khi’ a awm thei a, chu chuan ‘inringam lohna’ te a thlen fo. Tun sawrkarah hian han thlir let ta vang vang ila, mipui hian police-a rinna an neih hi a tlahniam em tih hi zawhna awm thei tak a ni. Thla 20 chhung velin mipui leh police inkarah innghirnghona lian tham tak tak a thleng a, he thil thlenga hi thuhran ni ta se. Home lama thuneitute hian engtiang chiahin nge an rawngbawl sak mipuite thlavang an hauh tih pawh hi ngaihtuah tham a tling.

Mi thenkhat titi berah chuan police-te chu thil tisual ve thei lo, a nawlpuia mipui nena an innawr pawha mipui lam duh tawka kutthlak maiah an ngai tan nite pawhin a lang.

Thil thleng lian tak tak thlir let tur a tam tawh hle a. Kum 2009 September-ah Vairengte buaina: Kum 2009 September ni 21 zing dar 6 atang khan Vairengteah bandh huaihawt a ni a, National Highway 54 chu mipuiin an dangchat a nih kha. Mipui pungkhawmte police-in hnawhdarh an tumna lamah buaina a chhuak a, mi 10 chuangin hliam an tuar. Bandh huaihawt an tum avang ringawt hian Vairengtea NGO hruaitu mi pali chu police-in an man a, Kolasib-ah an hruai a nih kha.

Vairengtea thil thleng hmutu chuan: “Mipuiin lunga an vawm hma-in Police pakhat chuan mi thenkhat a vaw nasa hman hle, chu veleh lung-in an invawm ta a ni. Kawngpui lai taka Police in mipui an vaw bawrh bawrh mai leh an kalkiang tawh hnu, kawngpui sira an awm tawh thlenga an va umzui kha Home Minister in Police te an thiam anga an chet a ngai a tih chu em ni ang aw. Home Deptt. hian Police chet dan uchuak lutuk avang khan Vairengte mipui hnenah ngaihdam dil se ka duh hle mai.”

Vairengte mipui hian engvanga NH hi dang chat ringawt nge an nih le. Vairengte Police Station sakthatna tur sum ruahman sa tawh chu Home Minister R. Lalzirliana bial Saitual Police Station sakna turin sawrkarin a ruahman tak vang a ni. Vairengte hian an dikna chanvo nia hriain chu hmalakna chu an duh lohna an lantir a ni.

Sawrkar lam thuneitute chuan National Highway danchah hi dan kalh a ni an ti a. Democracy ramah mipuiin thuneitu laka an lungawi lohna an lantirin dan kalh lovin an che ngai em aw tih tur a ni, dan kalhin lungawi lohna an lantir a, chu chuan sawrkar a nawr kalin ngaihtuahna tharte a siamtir fo. Naga pawhin an lungawi lohna lantirna atan Manipur panna kawngpui National Highway 39 leh 53 chu ni 68 an dangchat a nih kha. NH danchah hi a theih hle tih a lantir chiang viau.

Vairengte issue-te kha engtinnge a kal tak zel le? Nikum kumtawp maiah mipui leh police an innawr a, boruak tha lo tak karah mipui chu a tlawm zawkah an tang a nih kha. Kum chanve vel chauh a liam hnuin Tanhrilh VC member Lalpiangliana thih thuah mipui leh police an innawr buai leh ta!

Tu kut zala thi nge?: Kumin June ni 23-a Civil Hospital Aizawla boral ta Lalpiangliana thihna chuan a tharin police leh mipui inkarah ‘khi’ a rawn siam ve leh ta a. He thil thlengah phei hi chuan police-te chu ‘dik lo ve thei lo’ emaw, police ni tawh phawt chu ‘thiamloh chang ve thei lo’ ang hiala ngaihna mi tam tak rilruah a tuh ta mek reng a.

June thla tawp lama thil thleng chu August thla laihawl thlengin khawchhung titi a la tling a, thla hnih dawn hnuah pawh ‘chhuichhuah’ a la awm ta lo. Civil Hospital Aizawl atanga Lalpiangliana ruang latu Tanhril khawtlang mipuite chuan Vaivakawn Police Outpost-ah ruang hi chawlhpui an tum a, buaina an siam pawh ni hran lo ruang zawna kalte chu police hian a rem rem an vua a nih kha. Hemi tum hian police leh Tanhrilh khawtlang mite hi an intawng chiam bawk.

He thihna kaihhnawihah hian police pali suspend an ni a, police pasarih chuan interim bail an la. Bail an nih chhan hi damlohna (medical ground) chhuanlam vek a ni. Hetianga police ten medical certificate an nei ta vek mai hi Tanhril khawtlang mipuite chuan an hrethiam lo hle. A issue len lai ber leh mipui pawhin an benkhawn em em laia police-te an tang thei lo chuan ‘rinhlelhna’ lian tak a thlen.

Hetih lai hian Home Minister chuan thu tha pui pui a sawi a, hmalakna erawh a chau hle thung si. Mipuiin venghimtu police an rinna a tlahniam nasa hle niin a ngaih theih a, venghimtu police-te chu mipui hmelma ang hiala ngaihna a piang.

Khitiang dinhmuna kan din mek laiin Falkawna 5th Batallion IR awm mekte leh Falkawn mipuite inkarah inghirnghona lian tak a lo thleng ve leh a. Hemi tum hian IR lam hian silai an hmetpuak a, a thenin vawi 5 hmetpuak anga an sawi laiin a thein vawi thum, thil chiang tak chu tualchhung mipu nena buainaah IR hian silai an hmetpuak a ni.

“Tunge firing order chu pe le?” “Tunge kha buainaah khan mawhphur?” hei pawh hi a thamral leh dawn niin a lang. Police zingah hian mipui tana thawk tha leh inpekna tak tak nena thawk an tam em em a, mahse a hotulu ber atanga inenkawlna a fuh loh chuan tute emaw tihsual avangin police nawlpui mipuiin an hmuh dan a danglam si a ni.

Home Minister hian ‘tawngkam’ piah lamah hian Home Department administration hi fuh leh fel zawka kalpui dan tur hi a duang em tihte pawh hriat a chakawm hle mai. Thla 20 chhung vela Home department kalpui a nih dan hi thlirkir chuan a duhawm fahran loh hle mai. Thil thleng lian thamte thlirkir khi chuan home department hi mipui hian a au eih pha lo mai pawh ni lovin mipui nen hian an inkhing zel nite pawhin a ngaih theih hial a ni.

~ Zoa Tlau

48 Responses to “Police rinna tlahniam em?”

None of these comments were captured when this site was archived.

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.