Fanai chanchin

September 9th, 2011 9:00 am by TuaiSialA

Halkha lal Thawngzama chuan, “Keini Zathang te, Chinzah te, Fanai te hi hnam unau kan ni a, thlah khat kan ni. Mahse, min thlahtu hming hi kan hre lo tlat mai a, mi tam tak ka zawt tawh a, tumahin an hre bik lo. Ngawnho thlahtu hming pawh hi kan hre lo bawk. Mahse, Hrumtunga thlahte ngei chu kan ni. Mingin vel atanga tlangram kan lo kai hian Hlawncheuva thlahte nen kan inkawp a; mahse, kan inkawp rei lo niin a lang. Fanaiho pawh hi Thingsu-ah chauh kan zingah an tel a, a hnu lamah chuan anmahni hlirin an awm a. Chinzah leh Zathang erawh chu kan inkawp zel a, a tawpah kan awm hrang chauh a ni,” a ti.

Fanai upate’n an thlahtu hming an hriat hlat ber chu Thatinkuala a ni a. Thatinkuala chuan fapa panga a nei a: Hniarthula te, Hniarchenga te, Chenghranga te, Bawitlunga (A thlahte hi ‘Bawihtlung’ tih talh loh a tha ang) te, Khenzahnawka te an ni. Khenzahnawka chuan fa pali a nei a: Hlawndawhthanga te, Zahama te, Ngunhnui te, Zachhuma te an ni. Zachhuma chuan Tluangzachhawna leh Fanaia a hring a. Fanaia chuan fapa panga a nei a: Hrangtlinga te, Zarepa te, Torela te, Thaaia te, Pakhupa te an ni. Fa chuam a nei bawk a, chu chu Khintina a ni a. A nupuiin fa chuam a nei ve bawk a, a hming chu Chhunchhira a ni. Tichuan, Fanaia fate pasarih leh a unau palite – Hniarthul, Hniarcheng, Chenghrang leh Bawitlung te nen an vaiin Fanai hnam sawmpakhat tih an ni.

Fanaia fapa naupang ber Pakhupa chuan Thathranga leh Raltlunga leh Khawtinnawla a hring a, Khawtinnawla’n Chhanruanga a hring a, Chhanruanga’n Chhumhleia leh Zahluani leh Rorehlova a hring. Rorehlova’n Aithangvunga, Khawtindala leh Khawtinkuala a hring a. Aithangvunga’n Dokhama a hring a, Dokhama’n Zaduna, Lianchema, Zakapa leh Pazika a hring a ni.

Khawzahnawka fapate zinga Hlawndawhthanga leh Zahama khan thlah an nei lo va. Titi-a an sawi dan chuan Mingin atangin Daidim khuaah an kai a. Chuta an awm lai chuan Hlawndawhthanga leh Zahama chu an farnu Ngunhnui nen an pathumin an zin a. An zin kawnga an kal lai chuan an tui a hal ta em em mai a, keimi tui awmna an va thleng a, keimi tui a ni tih hre mah se an tuihal lutuk chu an insum thei ngang lo va, Ngunhnui phal lo chung chungin Hlawndawhthanga leh Zahama chuan an in lui ta a, keimi-ah an chang ta a.

An zinna tur khua an va thlen chuan an keimi zia kha a chhuak a, in hnuaia vawk chu a seh ta mai a. Khuaa mite chuan an hual a, Zahama chu thalin an kaphlum a, Hlawndawhthanga erawh chu a tlanbo ta a. Ngunhnui chuan tap chuanin,

“Ti aw hlau ka lo tii nan duh rih lo,
Mual hmuah hawn pho thluh tang
Khaw Zaham ria lang,”

tiin hla a phuah a ni an ti.

Hlawndawhthanga chuan ramhnuaia a tlanbo dawnin, “Hei, kei chu keimi ka ni ta si a, ramhnuaiah ka tlanbo dawn a ni a. Tun hnuah lampui chang khatah pawh kan intawk thei a, kan inhai loh nan kan chi hmeichhia zawng zawngin arsi pawnfen feng zel ang che u. Tin, sakei tawhsual tawk in hmuh reng reng chu tuibur theh ula, a lu aih-naah pawh tel ve suh ang che,” tiin a chah a. Hei hi zawmin Fanai thlah chuan sakei an tihlum ngai lo va, a lu pawh an ai ngai hek lo. Mi sakei kah an hmuh pawhin Fanaiho chuan tuibur an theh a, “Ka pu, tawhsual i tawk a ni maw? Kha, ka tuibur hmuam la, Zinghmuh tlangah kir leh rawh,” an ti thin. ‘Sakei rai’ an tih chu an sakhuaah an telh a, chumi biakna thiamhlaah chuan Zahama leh Hlawndawhthanga chu an lam tel zel a ni.

Fanaiho chu Mingin vela an u leh nau dangte nena an awmna atang chuan Daidim khuaah an lo awm a, Thingsu-ah an awm leh a. Thingsu atang chuan Rimpui khuaah an awm leh a; Rimpui atangin Vanhniamah; Vanhniam atangin Rungkhua leh Zinghmuh leh Kamet khuaah te an awm leh a. Kamet-a an awm laiin Fanaia chuan sakhaw biak hi a lo tan a, a awmna vel tlangte chu a bia a. A biakna thiamhla chu:

“Ka Zinghmuhin ka thau lawng rak sal aw,
Ka Rungtlangin ka thau lawng rak sal aw,
Ka Kametin ka thau lawng rak sal aw,”

tih a ni a. Ramthlohvah an kai leh a.

“Ka Ramthlohvin ka thau lawng rak sal aw,”

tih an belhchhah leh a ni.

Thulakna: Mizo History by Hrangthiauva

Similar Posts:

Recent Posts:

25 Responses to “Fanai chanchin”

  1. 1
    Zephenath Says:

    Chh1ar ang hm1ang…… chanchin chanchin in ti bik zel a, nuam lo e…

    Report this comment

  2. 2
    TuaiSialA Says:

    A tawp a tawpah chuan a chhuak ve ta hram e.

    Report this comment

  3. 3
    Pakak Says:

    Bengvarthlak ṭhin e, a hranpain kan chhiar peih mang ṭhin si lova :-) (Y)

    Report this comment

  4. 4
    H.Vangchhia Says:

    Chenghrang nilo vin, Cenhrang ani a, alam dan erawh CHENHRANG a ni (Lai hawrawpah Ch aiah C an hmanga Chh aiah Ch an hmang thung). Lai holh la hmang (Pawi tawng la hmang) ho chuan Fanai fa nilo vin, Fanai unau angin an sawi tam zawkin ka ring. Fanai ho chuan, “Cenhrang kan u a si,” an ti thin.

    Lai holh (Pawi tawng) tih kher te hi tuna Halkha tlangdunga awm te leh Lawngtlai lama Lai (Pawi) tawng hman hi a ni. Falam lam tlangdung tawng erawh chu Laizo (Zahau) tawng ani thung tih kan hriat a pawimawhin ka hre tel.

    Report this comment

  5. 5
    lr hlonchhing Says:

    A ngaihnawm e. Ka hriat loh tur tha tha ka hriatphah. A hranpa chuan ka chhiar peih ngai lem si lova.

    Report this comment

  6. 6
    mr.Duhlova Says:

    Saw lamah chuan..” Minlo leng rawh ” an ti daih mai a sin…hre tlem ve a nia. :-D

    Report this comment

  7. 7
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    Fanai hi an chanchin sawi ropui vak theih lo vang; Lai leh Lusei indo vak vak laia leh lam awr dum leh lam awr sen thin an tih kha ni lawm ni PK? Hnahthial leh a chhehvel lalte phei chu an chhaihbuai viau a lawm ni kha? :tlanchhe daih: :-D

    Report this comment

  8. 8
    chemtatrawta Says:

    Tsa a che leh ta..my boy…bei thra thei thruai thruai ngei mai…save hmaxx (Y) (Y)

    Report this comment

  9. 9
    CFL Says:

    In thahnemngaihna a fakawm thin e.
    Keini pawih thlahtute chanchin pawh hi rawn tarlang ve teh u. Ka hre tam lo khawp mai. (I)

    Report this comment

  10. 10
    chhangteval Says:

    Keimi vel hian min ti awih lo zo vek :-O

    Report this comment

  11. 11
    PKfanai Says:

    Tsa, i titha e. Ka pa ka han zawt ngat a, i post ang chiah hian a rawn sawi. Ka post ve kha chu, ‘Thawnthu thu hlu hlu’ deuh a niang. Ts, Ignatia hì a Pu pa hming pawh a hre awm si lo va, an hnam hming sawi sela, lo post sak ve hram teh. A khawngaihthlak roh e mai. Chawlhkar khatah post 50 chuang a chhuak hman a nia, vawi 2/1 han tih ve zeuh te chu a inthlahrun awm lo turah ka ngai a.

    Report this comment

  12. 12
    H.Vangchhia Says:

    PK, Cenhrang hi Chenghrang tiin ipa chuan a hre ve tho tihna em ni hairehai :-P TS- NOI ;-)

    Report this comment

  13. 13
    boihapa Says:

    PKfanai nen chuan source a hrang a ni maw? Eng pawh nise a ngaihnawm ve hranpa hrim hrim e.

    Report this comment

  14. 14
    Kawnga Says:

    A va tha em! Hei zet chu…

    Fanaia fate khi ka source atang chuan a la kim lo deuh. Fapa pasarih a nei a, chungte chu : Hrangtintlinga, Zarepa, Torela, Khintina, Thaaia, Nihliapa leh Pakhupa te an ni.

    Tin, Chinzah leh Fanai inlaichin dan hi thuziak hlui deuh mai ka nei a, ka lo dap ange.

    Report this comment

  15. 15
    Kawnga Says:

    Sakei chungchang vel atang khian Lunglei Chanmari thlanmual a, Fanai lal Sakeia thlan awm thu ka hriatchhuah leh phah bawk.

    Report this comment

  16. 16
    Asteric Says:

    Khiangte ho hi rawn post ve teh uuuu….hre ve chak ania. ;-)

    Hetiang thlahtu bul lam hi ka hre ril lo riau maiah, bengvar thlak viau zel e. (Y)

    Report this comment

  17. 17
    TuaiSialA Says:

    @Asteric: Nia, Khiangte chu la rawn post ka tum ang.

    Report this comment

  18. 18
    Chheponga Says:

    In ve hre ve…. Fanchun tobul hi ron ziak mial thei m? rikues

    Report this comment

  19. 19
    lushai_er Says:

    Khupchong hi Fanai thlah an ni ve tho em :-S

    Report this comment

  20. 20
    vakul Says:

    Fanaiho hi fakna riau ka nei a-diplomacy an thiam riau;
    chu bakah mo kawl an thiam tlangpui. Selna lam chu tul miah loah ngai ang-Ignatia hian a ngam hlawm ber a nih kha maw, a kutah dah ang.

    Report this comment

  21. 21
    PKfanai Says:

    Tsa chu demand ava tam sawt ve. @ Vakul, Ignatia hian min hre deuh roh a, min chhaih thinur hi a chak a, a ngam chiah si lo va. Tin, an ni ang chhaih thinur mai mai theih kan ni lovang tih a hre ve deuh roh si a nih hi. A fel vei fu roh a nia.

    Report this comment

  22. 22
    bigboss Says:

    A ngaihnawm e, kei Hmar ka ni a. kan hnam chanchinte pawh hi a hre deuh ten thai lang ve u la.

    Report this comment

  23. 23
    Benny Says:

    A ngaihnawmin a bengvarthlak hle mai

    Report this comment

  24. 24
    bigboss Says:

    (W)

    Report this comment

  25. 25
    muantea Says:

    Ka nu hi Fanai Zarep a ni a, Fanai ho hian makna riau an neiin ka hre thin. Fanai lal zingah chuan Rorehlova hi a ropui ber pawl chu a ni ngei ang. Sialhawk lal Lalluauva ina seilian a ni a, fing leh huaisen tak a ni. Belrawh muala in 30 nen a indan hnu atang khan a khua chu a pung nasa ta mai a, Fanai tlangdung an mai, S. Vanlaiphai, Muallianpui, Cherhlun, Bualpui ‘Ng’ velah hian an insem darh ta vak a ni. A huaisen avangin chhak lam Pawi ho depah a awm ta a. Mahse khawchhak lam chhuak a ni a, Pawi lam chu ka pute a ti a, Sailo lam la ka pute a ti bawka, buaina nasa a tawk lem lo thin.

    Report this comment

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.