Nunna – Kan hlut lo tual tual

October 6th, 2011 9:30 am by sheldon

Nunna hi a hlut tehreng nen kan va hlut  ta lo em ve aw! Thenkhatin damna duhin Doctor leh Damdawiin kan pan a, chutih laiin thenkhatin mahni nunna kan lo chhat mek bawk a.  Mahni nunna la kan tam sawt dan hi a rapthlak ta khawp mai.

A statistic zawng a sawi ka tum lova, heti tak maia thalai te zinga mahni intihlum kan pung ta mai hi i sawi ho ve reng reng teh ang u. Engtinnge kan tih ang?

Viral Infection ang maiin a hri a leng a, chu mi vengah pawh a inawkhlum leh tawh tih thu kan hre zing malh malh hle. A vaiin veng theilo mahila tam tak hi chu kan veng thei lo maw tih ka ngaihtuah. Enge tihtheih kan neih?  Hemi lam hi ka zir lova, mahse ka vei em avanga rawn post ka ni.

1.         Chhungkaw mawhphurhna : ‘Naupang chu a kalna awm kawngah chuan zirtir ula, a upat hnu pawhin a thlah lovang’. Hei hi 100% in dik theilo mahsela a kalna awm kawnga zirtir hi nu leh pa mawhphurhna ani. Nu leh pa in theihtawp chhuah chung pawha a ni lo lama peng tlat an awm, heng hi chu mihring tihtheih bak ani.

Kan fate’n ruihtheih thil an ti anih chuan mahni intihlum theihna chance an nei sang hle. Mi in addiction a neih tawh chuan chu bawih atanga talchhuah chu thil harsa ani. Kuhva, sahdah, etc. pawh kan nghei theih hlawm loh hi. Chuvangin kan chhungkua ah zu/drug addict kan awm anih chuan kan in ven ruk a ngai.

A bikin drug addict te phei chu an Mood Swing a nasa a, engemaw hlekah an rilru sukthlek a danglam vak vak a, lungawilohna leh rilru natna an neihin an reaction a reasonable lo fo. Chuvangin nu leh pa, leh chenpuite’n vengthawng ang u.

2.         Kohhran leh Khawtlang : Kohhran in heng Risk Group a awm te hi kan en hrang em aw? Harsatna an neih pawha nel taka an pan ngam Kohhran hruaitu kan mamawh. Mifel tak tak an awm laiin Kohhran hruaitu thenkhat chu an zahawm leh lutuk a, kan mangan in kan pan ngam lo.

Kan veng Pastor hi a entawntlak hle. Harsatna nei tan eng hunah pawh a pan ngam ani. Hetiang mi, rawngbawltu hi kan mamawh a ni. Zu ngawlvei leh drug addict  te an addiction atanga hruaichhuak theitu leh ngaihtuah tu Kohhran hruaitu kan mamawh a. Khawtlang pawh hian i pawngpaw endawng lo ang u.

3.         Engvangin nge an nunna an lak : Ruihtheih thil addict te an rilru a stable loh vangin mahni inthahna chance a sang. Ruihtheih thil ti miahlo, mi fel tak tak te pawh mahni lo inthat an awm leh nawlh thin. Depression nei te tan pawh Psychological help zawn vat a tha. Tunlaiah Psychiatrist pan a zahthlak tawhloh, kan changkang tawh a, mahni dinhmun kan inhrethiam tawh, problem kan nei anih chuan professional i pan ngam ang u. Nu leh pa te hnena harsatna chipchiar thlen ngam hnam kan ni silo.

Mize nghet neih a pawimawh a. Kan hnathawhna ah emaw,  nupa karah emaw, ngaihzawng chungchang ah emaw pawh nise, harsatna leh rilru natna kan nei anih pawn huaisenna nen kan hmachhawn loh chuan harsatna hmachhawn ngamlo, dawihzep vanga mahni inthat  nih theihna ani.Mi an  inawkhlum a, a mak kan ti thin. Mahse amah hrechiangtu te chuan ‘..a mak lo, ka ring reng ani, etc.’ tih ang vel sawitur an nei fo.

Chuvangin heng nun beidawng, mahni nunna hial pawh la duh khawpa beidawngte tan hian engtinemaw tak tangkai i tum ang u. Hetiang a thlen dawn meuh hi chuan outlet a awm thin. Kan hriatthiam sak thin lo ani. Nunna hi a hlu a, theihtawpin mahni intihlum an tlem theihnan hma i la tlang teh ang u.

77 Responses to “Nunna – Kan hlut lo tual tual”

  1. 1
    roseparvul Says:

    i va ziak tha ve sheldon,kimchang deuha chhiar a chakawm e

  2. 2
    littlerascal Says:

    good post (ti leh thruai ang)

  3. 3
    Soberboy Says:

    ni e a dik!! i ziak tha hle mai ! Sunday hmasa rignot poh khan mi 3 inawkhlum ka hria

  4. 4
    PKfanai Says:

    Post tha tak a ni e. Fate harsatna, (a bikin ngaihzawng lamah) hriatthiam pui a, tanpui an ngaihna laia tanpui hi nu leh pate hian kan mawhphurhna a ni e. Drugs addict te erawh enkawl an khirh/harsat em avang hian, an kal thui hma a hriat ngei leh hmetmit tura theih tawp takmeuh chhuah ava tul dawn tak em.

  5. 5
    sheldon Says:

    A thleng zing mawlh mawlh lutuk a. He thil hi tu chhungkua ah pawh thleng thut thei ani. Rilru kan tihnat thar lehna ani em lovang a, misual chhungkua pawhin hmanni mai khan kan tawk anih kha.

  6. 6
    Pc-a Says:

    Lo sawi ho teh u, ka rawn khaikhawm ang. 😛

  7. 7
    roseparvul Says:

    suicide chungchangah hian duhtu samin awareness kan nei thalo emaw ni aw ka ti thin, AIDS chungchang ang hian hre hne hleihlui ila engnge maw chen chu kan ven theih ka ring tlat a ni. miin mahni inthah a duh thu a sawi chuan thutak a lakpui tur a ni a,mithenkhat chuan fiamthu nan an hmang chiam thin. hei hi tih loh tawp tur a ni.

  8. 8
    sheldon Says:

    @roseparvul, i sawi dik chiah. Mi in mahni nunna la duh khawpa beidawnna rilru a pu kan hria anih paw’n kan ngaih thutak saklo fo a, nunna chhantu kan ni thei asin.

  9. 9
    dolly dollz Says:

    Post tha tak ani. Chhungkaw inenkawlna a pawimawh rual rualin mizo te hi chu kan nu leh pa te hnena kan rilru zawng zawng sawichhuak a, inhrilh tawn thin hi kan tlem viau ang. Rilru beidawnna leh manganna han tawh chiah hian hei hi a pawi zia alo lang thin anih hi.

  10. 10
    PimPom Says:

    #8: sheldon170: In sawi khi ka thlawp khawp mai. Mi mahni intihhlum duh khawp hial a, rilru lama harsatna nei te an awm kan hriat hian chhan theih an nih laia tanpuitu nih theih hi a pawimawh khawp mai.

  11. 11
    sheldon Says:

    Kan thiannu nau tlangval inawkhlum kha – zanah a nia, tlaiah te khan chaw a ei lo a, a lengchhuak tur khan a nu kha vawi 2 a ‘mangtha’ a, mahse a nu khan a fapa tawngkam kha a lo chik lem lo a. A nu khan khatih lai khan a fapa lengchhuak turin a ‘mangtha’ kha mak tihna chang hre ta se, ngaihven zui ta se a fapa inawkhlum tur kha a veng thei ang em tih ka ngaihtuah.A nu chuan a tah hla ah a chham tawp theilo, a fapa khan tlaiah khan a intihhlum tur thu a lo hrilh lawk tawh reng si.

    Khitiang deuh khian, engemaw hriat theihna a awm thin, kan care tawkloh vang te, thutak a kan ngaihsak loh vang ten kan ngaihthah thin.

  12. 12
    lr hlonchhing Says:

    Mizotawng hman theihna rengah english i hmang tam. Entirnan- reasonable, outlet, profesional, stable tih te. A dang chu loh theih loh ang chi pawh a awm thova. A chhan chu maw-ka thianpa ka chhiar saka, a buai deuh tlat a.

    I ziak tha lutuk e. A tawi mah mah.

  13. 13
    sheldon Says:

    @lr hlonchhing, a lo nih khi. English a word khat lek a a fiah felfai ang hi Mizotawng ah hian a buaithlak ve deuh bawk sia. Ka la ziak tam lova, tih tam hnu chuan thiam chho ve mai ang chu maw. I thianpa chu lo hrilhfiah teh.

  14. 14
    Astericâ„¢ Says:

    Mahni intihhlum duhna thinlung nei te hian an mamawh ber chu MIN HRETHIAM THU a ni. Mi fel leh á¹­ha nunkawng dik zawh mek te hi an mamawh ber annilo a, thu á¹­ha fah a an thiamlohna hailan sak thei tu pawh a ni chuang lo. Eng thu mah fah in hrilh lo mahse an thu ngaihthlak sak a, an rilru pawh em em tu hi an mamawh ber. An fellohna sawi pui tur kan hriat hma in anmahniin fello an inti daih tawha, chuvanga rilru baihvaia intihhlum duh an ni zawk.

    Anmahni aia á¹­ha leh fel tak, an rilru hrethiam silo te bula awm hi hahthlak an ti ber a. Mifel tak mi thinlung pawh silo te an hmuh hian an lungngaih a zual ting mai a, chu chuan an nunah inkiltawihna a siam nasa ting mai á¹­hin a ni.

    Isua nei tawh tu ni a ka inhriat avangin mahni intihlum duh chiahlo in thih daih chakna thinlung hi ka lo pu ve tawh a. Harsatna lo thleng tam tak leh an kianga awm reng a thu sawi chuangloa an rilru tihnat sak tute hi chu ka lo tawn tawh aá¹­ang pawhin ka hrethiam khawp mai. Hetiang rilru put lai hian min hrethiam tu, mi inngaitlawm hi kan mamawh ber chu a ni.

    Ka tuar chhuah tak ah chuan Lal Isua lo inphah hniam zia kha ka hriat belh deuh deuha, a ni pawh kha Getsemani huan ah khan Depression nasa tak neiin a awm a nih kha. Suicide duhna hial khawpin a tuarna ve a ni, a rilru natzia chu thihna khawp hial a ni a, a taksa chuan thih a châk a, a thlan pawh thisen angin a far nghal a nih kha.

    Kristian ram init si te ah hian suicide kan tam em em a. Isua nun kan zir hian a perfection leh innocent lai hi kan thlur bing lutuk a, heng depression nei te hian chawlhnan an hman ngamloh/thiamloh phah á¹­hin a ni. “Ani chu a fel em a ka entawn phak anilo alawm” tih thinlung min put tir á¹­hin. Misual ber leh á¹­awmkailo ber pawhin a entawn phak in a inphah hniam a, mahni intihhlum duhna thinlung pu pawhin a hriat thiam theih turin amah Isua ngei khan depression alo nei ve tawh a ni. Hriatthiamna a ngah em em a ni.

    Mite entawn tura nun tum ringawt hian min entawn mamawh tak tak te a ko vek lem lo. Hriatthiamna kan neih siloh chuan kan felna hi mindangte nun kiltawiha siamtu leh rilo a zak ngawih ngawiha awm tirtu anni thei a ni. Chuvangin midang tanna malsawmna ni tur chuan in phah hniam a ngai.

  15. 15
    lr hlonchhing Says:

    Ziak zel rawh, i thiam lutuk tlat. Ka thianpa chu ka hrilhfiah e.

  16. 16
    drake Says:

    good post(ti ve leh thruai ang)!
    Depression hi a tuar lo tan chuan hriat thiam harsa tak ania, unau/thian/thenawm te mizia hi hriat chian tum ila, an depressed chuan, an mizia tang hriat lutuk……suicidal behaviour phei chu an suicide hnuah, chuti khati….reng ani tih sawi tur awm fo mai

  17. 17
    sheldon Says:

    @Asteric, i sawifiah thiam ka ti. Ka vei viau a, chuti tak chuan ka sawichhuak leh thiam hlei lova. A nunna lak duh chhan kha engpawh nise, i sawi ang khian an mamawh ber chu “hrethiamtu’ ani ngei ang.

    Ruihtheihthil vang/bawraw ve hrim hrim te pawh an awm a, chutih laiin tanpuina mamawh ngawih ngawih, sawichhuak dawt hreh si kan bulah an lo awm reng em aw? Depression nei te phei chu a thiam in an enkawl (damdawi/therapy) a tul a, helam a infinchhuah hi a tul ani.

  18. 18
    Astericâ„¢ Says:

    Kan kawm pawhin kan finna leh remhriatna in khalh a, tih harh tum lutuk hi a sawt lo, ngawi rengin kan thu ngaithla in zawm awm takin an nui heuh heuh maiang, mahse an hre rei tak tak ngai chuanglo. An rilru zai ngaiin an thuhnuai ah awm thiam ila. Ama zai ngaia awm miin ala neih chuan a thlamuang ve sawt á¹­hin. Kan nihna te hi chu an hre lutuk ringawt, intih finna hrilhfiah phet tum hian min hlat tulh tulh. An thuruk an vawng nghet tulh2.
    Thufing pakhat chuan keimahni aia dinhmun hniama awm emaw kan zawlpuia kan ngaihte hnen ah chauh hian kan rilru tak tak kan sawi chhuak á¹­hin an tia. chuvangin chhanchhuak tura á¹­ul hmasa ber chu an aia hniama emaw an zawlpui tala inphah hniam angai, tichuan an harsatna dik tak an sawi chauh ang.

  19. 19
    roseparvul Says:

    mahni inthah tum te’n an tum nawn lo chawk an ti tih te hi kan thu hriat thin dan a ni a,mahse hei hi a ni lo,mahni inthah tum te hian an tum nawn duh hle a,vawi khat an tum tawh a nih chuan ngaihven zui vat a ngai a ni.psychiatrist rawn hi zahah kan la fo a, a pawi lutuk! tin miiin an harsatna min hrilh duh a nih chuan u te paw’n ngaihthlak sak hram hram tum ila a tha bawk awm e, mitinte kan harsatna te mahni tawkah a lian ve duh hle a nia

  20. 20
    PKfanai Says:

    Mihring nih chhungin, a bikin nula-Tlangval nih laiin mahni intihhlum duh hial na khawp a lungngaih leh, rilru hrehawm/khawhar hi chu kan paltlang theuh hlawm mai thei. Keipawh hian Rajnikant chhangte tawn ang lek lek kha ka lo tawng tawh a, chuvang ania a thuziak pawh kha ngaihnawm ka tih em em ni. Hetiang hunah hian khawvel hian hlutna, mawina leh nawmna a nei tawh ngai lo. Engkim hi a ruak huai a, mumang chianglo ruai ang mai an lo ni a, engmahlo mai an lo ni thin-‘There goes my everything’- ani mai. Chutih huna a pawimawh ka tih ber chu, ‘Pathian hnen a tluk luh nachang hriat’ hi a ni. Engkim chan leh hloh vek a ka inhriat hnuah, Lalpa lam ka hawiin ka bel tlat a, ka suangtuah phak loh a tha ngaihzawng ka nupui ni ta hi min pe mai a ni. Hmelah chuan a tha ber ka ti hauh lo. Mahse chhungril nungchang mawina leh thatnaah chuan, a aia tha famkim hi zawng dawn ila, zawn hmuh ka inring lo. Pathian min thlan sak kha ani miau a, a rei tulh tulh a, a thatna ruk/ril hi ka la hmuchhuak zel a ni. Lalpa lam hawi nachang hi i hre teh ang u. Kan tisual hauh lo vang.

  21. 21
    ltachhakchhuak Says:

    A va tha em!Tunlai z generation ah ngat phei hi chuan teenager ho zingah suicide an tam!Mellnium atang phei hi chuan 30s chunglam pawh a hrut tel pha tawh.Hei hi ngun zawka zir tham a tling.Nuclear age a environment pollute tawh lutuk vang leh Sun rays,solar flares vang pawh a ni thei a,chu chuan slowlx DNA change a thlen theih a rinawm,chu chu Hormones activator alo ni ve leh zel,hrechiang duh tan http://www.irishweatheronline.com/news/space/solar-to-provide-update-on-solar-flare-activity/32385.html http://mobile.reuters.com/article/idUSTRE7746UA20110806?irpc=932

  22. 22
    sheldon Says:

    Natna, a bikin Mental Disorder ho hi chu a tuartu tan lo chuan hriatthiam har tak mai ania. Thenkhat phei chuan pawhlah takin ‘…engmah ani lo, a rilru a lawm..’ kan in tihsak satliah fo. Doctor te pawh a zir a zir an ni a, a takin an zuk ‘feel’ lova. Depression te pawh hi – Engatinge thalai, hmabak eng tak la nei thei ngei tur khan nun a nin a thih a duh tlat? A nu leh pa te’n an hmangaih lo bikin a hria em ni? Anih loh leh a ngaihzawng vangin a rilru a na em niang? Mi in depression a neih na chhan chu engpawh ni rawh se, mahni taksa leh thlarau tan a pawi tur pawh ngaihtuah theilo a a nun a buai anih chuan a chenpui leh thian te tan hai theih anih ka ring lo. Helai tak hi kan tangkai ve na tur ani e.

  23. 23
    Astericâ„¢ Says:

    #22sheldon170 i sawi dik khawp mai.

    Han inphawrh tak ah chuan ka depress ve lai khan lehkhabu te hi ka lei nasa alawm 😉 Harsatna lampanga mi ngaihdan te ka chhiar kual nasaa. Chung ka lei zing ah chuan Pastor Charles Stanley an How to Handle Adversity tih a ziah te hi ka duh em em a ni.

    Zan ah kan muhil thei lova, zing ah han meng chiah ila “Awww, engatinge ka lo mut tlang law law loh. LALPA ngatinge min kaihthawh leh” te ka ti rilru rum rum á¹­hin a. Rilru a hah chuan thluaka thisen zamin alo tuar nasa bawk a niang, kan lukham delh lam lu hi a nat in ana ngawih ngawih a. Thinlung feia chhun anga na antih te hi a awm tak tak amaw tih turin thinzawn te hi zuk na vawng vawng thei a.
    Chu chu tumah kan hrilh chuanglo
    Kan kianga awm te hi an hnawksak hma em em a, anmahni kan ngei a nilo, kan thinlung damnaah an hnawksaka an rawn á¹­hiat leh á¹­hin a ni. Chuvangin depression nei reng rengin mahni a tlatfal an duh ngei ngei á¹­hin.

    Keini zawng lehkhabu chhiarna chang kan la hre ta hlauh a, chuti chung pawhin ana kan tia, hetianga mahni in haiveng theilo te tan hian ava hrehawm dawn em ka tia lawm. 🙂

  24. 24
    sheldon Says:

    @Asteric, kan inpuang ve ang aw! Kei chu thih kha kan hlau em em thung a, motor chuang ila kan insu palh mai ang ka ti rilru ang a, thawm ring deuh han hria ila, ka thluak leh thinlung hi a vit ka ti mai a, ka sawithiam chiah lo a. Anxiety kha a nasa lutuk a, englaimah hian relax mood ah ka awm ngailo. Pathian zarah keipawh ka vannei a, lehkhabu ka rawn a, internet ah te hian ka thlek kual ka thlek kual a, professional(lr hlonchhing khan lo maimitchhin san se..hehe)ka pan bawk a.

  25. 25
    Astericâ„¢ Says:

    Engatinge depression nei ten mithiam te leh thuhriltu á¹­henkhat an rawn duhlohna chhan ka ngaihdan kan sawi leh lawk ange.
    Kan depression neihna chhan hi a private tawh em em a, puanchhuaha mualpho ngawih ngawihna te a ni tlangpui. A kaw tawp ah chuan mihring hi kan lo inring zo tawk lo a ni. Mi tam zawk chuan Pastor leh thuhril tu te hi pan dawn ila an sermon naah hian an lo sawi chhuak anga, anihloh pawhin article vel ah hian an ziak ang a tihvel te kan ngaihtuaha, a tira kan pawhsa/nelsa annihloh chuan kan pan hreh phah á¹­hin in ka hria.
    Catholic ho in an tihdan á¹­ha ka tih em em mai chu, Father tenen bang indaidangin tunge an kawm hi tih hremiah lova bang chhana an inkawm te hi á¹­hatna riau a nei a ni. Hrethiam tu chhungkua leh thenrual neilo tan chuan chutiang chu pan a nuam em em in ka ring.

  26. 26
    century child Says:

    post lah a tha,comment-ho lah chuti bawk.
    #20 khi ka like zual (Y)

  27. 27
    buh-duha Says:

    Post tupa, i thu vuakthlak a ngaihnawm hle mai. Comment pawh a ngaihnawm ka ti. Asteric@25 hi a dik ka ti khawp mai.Tehkhinthua insawi chhuah hi thil duhawm lo tak a ni.

  28. 28
    PKfanai Says:

    Pastor ho hian Pathian thu an zir laiin paper pakhatah, ‘PASTORAL CARE AND COUNSELING’ hi an zir vekin ka hria a. Qualities of a good Counselor-ah khan, ‘CONFIDENTIALITY’ hi a pawimawh ber pakhat a niin ka hria. Chuvangin hlauthawng duh suh u, an rin ngam ang.

  29. 29
    jahauhruaia Says:

    Comment ka chhiar vek hman lo a, ka sawi ve rih lo ang. ka en thuak thuak chauh a ni..ka vei zawng tak a ni a, a tha hlawm khawpin ka hria

    Lo comment zel ula, nakinah he post leh comment hi ka save ang

  30. 30
    PKfanai Says:

    Mahni intihhlum duh ho hian formal tak a lehkha an rawn ziah emaw fel fai tak a an rawn sawi kher beisei tur a ni lo. “intihhlum mai ka duh”, tih te, “muthilh tlang nghal daih mai ka duh”, tihte leh, “A boring e mai, nun hi awmzia tak tak a awm lo ve”, tih ang chi i bul a an sawi chhuah phawng phawng chuan, ‘S.O.S’ signal a ni tih hriat tur a ni a, “He ka dinhmun khirh lutuk atang hian tal chhuah ngaìhna hlawl ka hre lo a ni. Ka mang a va ang tak em! Min tanpui hram teh” an tihna tlukah ngaihtur a ni.

  31. 31
    Astericâ„¢ Says:

    he post chu PKfanai post amaw ka ti char char a 😉
    @sheldon170 i ziak fiah thiam khawp alawm le (Y)

  32. 32
    H.Vangchhia Says:

    Post tha tak a ni e. #2na khi ka hmuh ve chinah chuan KTP etc. intipiangthar chin ho hian an be tha duh lemlo. “Mihring chu hruaithat aiin hruaisual kan awl zawk,” an ti nge mawni! Ka thianpa, Kulikawn upa (ordained) Pu.Denghmingthanga hi hetiang lamah chuan a fakawm thlawt thung.

    #3na depression damdawi tha ber ni maithei tura an hmuhchhuah/hriatchhuah thar (proof) chu coffee ani tlat. Mihringin nitin no 3 emaw no 4 emaw a in chuan depression lakah nasa takin aveng tih kum 10+ an zirna atangin an hmuchhuak thar a ni. Heihi a bik takin hmeichhia ah a tha zual anih hmel.

    Google a link ka hmuh pakhat ka rawn dah ang e:
    http://www.msnbc.msn.com/id/44676166/ns/health-mental_health/t/coffee-can-cut-depression-risk-women/#.To2CJZt1PoI

  33. 33
    Chhuaklinga Says:

    Ku Hv-a a rawn lan hi chuan beng a var leh thin.

    Post a va chhuak khat ve aw !! :O

  34. 34
    vakul Says:

    A posttu chu MSW i zir nual tawh hmel ka ti; i sawiho hi a systematic riau.

    Ka ngaihdan chuan Depression hi a hluar tial tial dawn niin a lang a; rin loh pui pui pawh an la thi ang a, mahni nunna pawh an la la hialin ka ring. Depreesion nei nih kan la zak tlat hi a buaithlak laia chu a ni pakhat a, zak lovin Psychiatrist/councellor lam rawn vat ta ila chuan a fuh ber ang.

    Depression awm chhan hi sawisen a ni lo chronic desease neih vang pawh a ni thei, Ngaihzawng vang pawh a ni thei; family atang pawn a awm thei, mental stress leh over work load vang pawh a ni thei, vantlang attitude pawh a ni thei. Tin, addiction vang pawh a ni thei a, nun za ve hrim hrim pawh an awm a; thalai zingah hlimna tawng thei tawh dawn loa inngai tam tak an awm bawk thin…a tam lutuk.

    Depression nei reng reng hian an nei a ni tih an hre ve tho va, puanchhuah mai an zak thung thin. A bikin Mizoram angah phei chuan kohhran mi vek anga inen ka ni a, chutih lai kara a buai ber leh depression neih kha kan spirituality nen a inep tlata hriatna kan la nei hi a pawi.

    Rawngbawltu pawn a nei thei a, bawl lotu pawn a nei thei tho, chuvangin zak lovin Pathian tanpuina leh mi dangte kaihhruaina zarah a survive theih a ni tih kan tlangaupui a hun.

    Hommicide pawh a hluar, kan thupui hian a huam thovin ka hria-hun kha leh chen tualthahna laka kan ram vawng thintu kha ‘Dan’ a nih ka ring ngai lo va; kan Kristianna leh kan inthenawmkhawvenna vangah ka puh ber; mahse individualism culture a hi chuan Kohhran leh society hi a tawk tawh lo. Dan khauh tha tak(Stringent Law) awm sa bakah a kenkawhna hi kan Sawrkar hian a ngaihtuah deuh chu a ngai. Mi nun humhim tur chuan an freedom pawh va nek deuh a tul chang pawh a tam tur a ni reng a.

    Ka tui ta mah mah-post tha tak a ni.

  35. 35
    ltachhakchhuak Says:

    Ava ngaihnawm ta ve,ka topic duh ber mai,ka like nawn e (Y)

  36. 36
    sheldon Says:

    Hot-line kan nei em hetiang lam a tanpuina mamawh te tan hian? Counselling Centre te chu a awm in ka hria a. A lo awm anih pawhin kan tilar tawklo in ka hria.

    Comment informative tak tak in rawn pe a, a lawmawm ka ti. Hei hi ka post chhan ani.

  37. 37
    sheldon Says:

    #Pu HV, coffee a caffeine kha, pum in a hua an ti..hehe.

  38. 38
    H.Vangchhia Says:

    sheldon170 #37 a that lohna aiin thatna a ngah hmel… Harvard University lamin an sawi hmang chuan. 🙂

    Mahse maw Parkinson disease lamah chuan, “Coffee seems to protect men, but not women, against Parkinson’s disease.”

    http://www.health.harvard.edu/press_releases/coffee_health_benefits

    http://www.bloomberg.com/news/2011-05-17/prostate-cancer-risk-may-be-reduced-by-drinking-coffee-harvard-study-says.html

  39. 39
    chawnghilh Says:

    Mi tin hian kan nunna kan hlut lo a ni hran lo —hlut lo an awm a, hlut tak pawh kan awm. Neih thinglung khawnga nunna chhan tum pawh an/kan awm.

    Inawkhlum an tam avanga NUNNA —KAN HLUT LO TUAL TUAL tih ngawt chi a ni hran lo ve.

  40. 40
    PimPom Says:

    Ka Gravatar hi lah bo daih a, ka siam tha a a lang thei lo leh ta nghal a.!!

  41. 41
    sheldon Says:

    #chawnghilh, ka post leh comments te khi i chhiar chiang anih chuan nunna hlutlo tu khi mahni nunna la tute ka tihna ani lo tih i hriat ka ring. Engemaw avangin mahni nunna la duh an awm, chumi te aw ri chu kan ngaihthah a, mahni nunna la mai tur dinhmuna dingte, heng mite chhanchhuak tur a penchhuak tura insawmna post ani zawk e.

  42. 42
    H.Vangchhia Says:

    Inpuanna:

    Ka tunhma nunah khan mahni intihhlum duhna rilru hi kalo nei zeuh2 tawh thin. Silai kaw hmawr te hi mi hmuh lovin ka ka chhungah hian a lo awm ve zeuh zeuh tawh thin. Ka nun diklo, keima siam dik loh hreawm tak mai leh mi zawng2 in a lang emaw a ruk emaw a min nuih sawh reng mai nih kha ka van ning thin tak em!

    Harsatna leh rilru hahna te hi keimahni insiam ani tlangpui thin awm e. Vanduai hrim hrim erawh a awm theih tho bawk. Mahse, mahni intihhlum tumna erawh hi zawng, kan hmalam hun hmachhawn ngamlo, hmachhawn peihlo, mi thatchhia leh dawihzep hna anih chian em avang hian ngaihtuahna fim nei chuan a ti ngaiin ka ringlo.

    Ngaihtuahna fim lah chu keimahni thu a nei a neilo thei kan ni si a. Chuvangin tu mawh mah nilo vin, keimahni mawh zel ani mai. Lalpa nunna siam, ka nu leh pa ten an phak tawka duat taka an lo enkawl thin ka nunna/taksa hi engvang tehlulin nge kei hian tih chhiat theihna ka neih ngam ang le, mihring ka ni alawm!

  43. 43
    PimPom Says:

    #41 (Y) (Y) (Y)

  44. 44
    H.Vangchhia Says:

    #41 (Y)

  45. 45
    sheldon Says:

    Vawin a kan lenna a mi pakhat sawi ania, ‘Mitthi, inawkhlum vuina ah ka kal a, vui programme hmanlai chuan thawklehkhat ah kan vui mek ang chuan inawkhlum dawn tlatin ka inhria a, ka thin te chu a phu dawt dawt mai a, inah pawh ka haw ngam lo a, ka haw vaih chuan kan bathroom emaw ah ka ti ve mai dawnin ka inhre tlat a, ka awmdan chu ka thiante pawh ka hrilh a, tawngtaina hun te kan hmang ta a’ a ti.

    A sawi zel dan chuan ‘Kha rilru, mahni intihlum dawn a inhriat tlatna kha kum 2 leh a chanve dawn ka nei’ a ti. A chhungte leh thiante’n an tanpui nasa a, Psychiatrist ah a kal a, Pathian hnenah a tawngtai tam bawk a, chhanchhuah a ni.

  46. 46
    zualbonez Says:

    mithiamte sawi dan chuan 9 in ten people have thoght about suicide at least once :-O

  47. 47
    Prof. Snake Says:

    Rilru lam doctor rawn tehi kan intihmuh a hun tawh khawpmai. Tamtak hi chu thiante leh chhungte emaw doctor te rawn chuan chhanchhuah theih anni in ka hria. Mahse kan khawtlang nunah hian hetiang lampang awareness hi ala tha tawklo in ka hre mai mai.

    Thalai lampang ah workshop te neih a awareness kalpui a chi khawpin ka hria YMA hian hma han la thei sela chuan a tha ang mawle.

  48. 48
    Bridconn Says:

    Khaihlum sawitur chanchinthar nei thei mang silo hian inawkhlum chanchin erawh a thar reng mai a nih hi maw.. Ngaihtuahna ati thui e!

  49. 49
    H.Vangchhia Says:

    #47 hi a dik. Nupa inremlo te tan pawh couselor rawn an pawimawh fo ang.

  50. 50
    vakul Says:

    sheldon41, i sawi dik khawp mai.

    Hot line i sawi pawh a tul ka ti khawp mai a tam thei ang nei ila.

    Councellor(Revival Team a mi ang ni lo) tha kan mamawh tual tual dawn-he zat ruaina khawvelah hian an zat peih loh hun hun kha depression-in a nanchin hun chu a ni deuh tlangpui.

    Depression avanga intihlumte hi natna chikhat avanga thi an ni tih kan pawm a tul. Mahse kha natna kha kan zahpui tlat thin a, nih loh leh kan thup tlat thin; miin kha natna laka a dam leh pawhin dam khawchhuak nih pawh an zak fo. Zah tur a ni lo-mi dangte fuihna tura kan puanchhuah a chakna kan pek pawh a tul. Sapho hian an puangchhuak nasa thin hle.

    Cancer-a na leh TB-a na te-zunthlum leh BP sang te nen a danglamna a awm hran lo thihpui tham vek an ni. Natna ata kan damin kan puang chiam a, depression chu kan la zep talh zawk thin-hringnunah hian a thawk vek a, a then a na deuh a-a then a na lo deuh chauh zawk a ni. Mi pangngai nihna zawk. Kal fawrte puih erawh kan tum tur niin ka hria.

  51. 51
    sheldon Says:

    Funny sawi ang khian awareness kan mamawh.HIV chungchanga kan thahnemngaih tluk em em lo deuh tal pawh hian suicide chungchang hi ngaihpawimawh ni ve se aw..

    Vakul, Mental problem anih chuan kan endan a dang tlat a, Mizo chu. Kan a ta (sanity hloh) tihna pawh ani lova, Mizoramah chuan Psychiatrist/Psychologist pan tu te hi kan la melh hrek hrek. Hetiang lampang lehkhabu te hi Mizotawnga chhiar tur kan neilo ani. Kan mithiamte han che chhuak se a tha khawp mai. Saptawng bu leh Internet tih vel thleng phaklo, puihna mamawh si engemawzat kan awm si a.

  52. 52
    vakul Says:

    Family atang kan tan dawn chuan pre marital councelling kan ngaih pawimawh tluk zet hian post marital pawh hi ngai pawimawh ila-kum 5 hnu kum 10 hnu…sharing-te pawh neihho tlak a ni

  53. 53
    kawlhawk Says:

    Paws thar a awm lo em mai, khawnge, paws rapthlak deuh ka’n vawmlut teh ang :p

    Topic tha leh zir tham tak a ni. Ka (Y) mawlh2 e. A thupui khi ‘Nunna kan hlut lo tual tual’ ti lovin, ‘Nunna hlut lo an pung tual tual’ tih ni zawk se. A chhan chu : tunna a Title ang khi chua’n mi zawng a hmer tel tlat. Nunna hlut tsk2 kan la tam si a. 🙂

  54. 54
    sheldon Says:

    #kawlhawk, thilsawi reng reng in “KAN’ tih zel tur anti 😀 A thupuiah buai suh, a text khi chhiar teh.

  55. 55
    lrpa Says:

    sheldon170..khap ve bur ila a ziaawm deuh angem le? 🙂 ‘Dan hian suicide hi engtia hrem tur nge a tih le aw’, tih te ka lo ngaih tuah melh melh lai takin ani.

  56. 56
    sheldon Says:

    #lrpa, khap a awmze awmtur nise kan han khap bur tur ania.

  57. 57
    chhangteval Says:

    Post tha tak a ni (Y) (Y)

  58. 58
    PKfanai Says:

    USA leh USSR te in ep nat vanglai tak khan, USSR lam khan USA kap pha ngei tur nuclear warhead keng tel thei ngei tur bawk tur missile kahchhuahna tur kha Cuba-ah an bun tlut tlut mai a. Khatihlai a USA President John F.Kennedy khan Depression a nei ve nasa awm e. “Engmah hian min tihlim zo lo; ka fate white house pangpar huan phul vel a an infiam ka thlir lai chauh hian ka rilru hahna a kiang thin” zuk ti thlawt a. Khawnge ka fapa te ber khumah kan buan leh teh ang. Hneh loh kha a ngai leh dawn si a aw.

  59. 59
    kawlhawk Says:

    Ka pu shel, topic chu ka chhiar chhuak dapa ka (Y) mawlh2 reng alawm mawle aw…! Sawisel I ngaihtheihloh hmel… Akekeke

  60. 60
    H.Vangchhia Says:

    PKfanai #58 Missile lam i rawn sawi a, “X-51 WaveRider hypersonic missile” hi tunlai ramdang missile te let 10 a thlawk chak, mach 6 a chak a ni. Khawvel duh duhna hmun rang takin a deng fuh chat chat thei 🙂

    The goal, according to the U.S. Strategic Command’s deputy commander Lt. Gen. C. Robert Kehler, is “to strike virtually anywhere on the face of the Earth within 60 minutes.”

  61. 61
    sheldon Says:

    #kawlhawk, hehe..Sawisel maw – ngaithei lutuk, sawisel proof deuh thaw 😀 Insawifiah kha a tul ve lawm 🙂

  62. 62
    kawlhawk Says:

    🙂

  63. 63
    PKfanai Says:

    Pu Hv, tha lutuk, muslim ram ho leh communist ram ho hi lo in umphak tir hlek suh se.

  64. 64
    H.Vangchhia Says:

    PKfanai #63 kan OT ta sa sa, communist i sawi takah chuan hmanni a China in space station a siamna tur hmahruai rocket te takte a kahchhuah kha i hria ang a. Khami lai tak Chinese TV in live a a tihchhuahah chuan a music atan “America The Beautiful” music an play vel. CNN, FOX, NBC tih velah an tichhuak a, a nuihzatthlak duh khawp mai hairehai 😛

    Tah hian a video nen a awm hahahaha 😉
    http://www.businessinsider.com/watch-chinese-tv-plays-america-the-beautiful-during-rocket-launch-2011-9

  65. 65
    sheldon Says:

    @Pu HV, OT a thiang, duh duh sawi theih.

  66. 66
    PKfanai Says:

    Pu Hv, Usa an el mai pawh ni lova, an er zia an tilangah ka ngai. Mahse bible hi ngun tak a zir cheuh cheuhvin an lehpelh tak tak hman ka ring lo. Harmagedon a khawchhak leh hmar lam atanga khawvel vang lam dap a lo thawk turte Pathianin a chhut tlawmna hmanrua tur pawh hi Usa hi anih ka ring tlat asin. (Ot a phal bawk a).

  67. 67
    PKfanai Says:

    Vawiin Vaipathian tui chen ni chu mi(sual).com in kan va tuar ve. Admin ho hi Pu Sandman-a ho hian an lo thle ve hle amawni aw?(fth).

  68. 68
    Sandman Says:

    Thiante u, vawiin chu admin zawng zawng buai ni a lo ni tlat a, kei a hman awmchhun hi ka phone atangin ka online sia, phone atang chuan post publish a har deuhva, chuvangin in hriatthiamna ka rawn ngen e. Hetiang admin zawng zawng a rual a buai vek ni hi a awm khat hle a, chuvangin vawiin chauh hi chu min lo hrethiam dawn nia. Naktuk atangin post chhuak chu a mumal leh tawh ang, pending ah pawh post submission a tam tawh hle a ni.

    Sheldon, sorry for OT.

    Pu PK – 😛

  69. 69
    sheldon Says:

    Nia tiraw Pu PK, pending ah te khian a tlar tuarh sia…Ka topic khi sawiho a la tul aniang a…?

    @Sandman, welcome..

  70. 70
    Soberboy Says:

    OT lok POST thar a van chhuak har tawh em em :-S

  71. 71
    saint sammoo Says:

    he tiangho hi an tawngtai ve fovin bible te pawh an chhiar, chu’ng chuan an nun a kai her mawh khawp. Pathian leh chatuan hremhmun pawh hlau zo tawh lo khawpa buai leh mangang an ni a. Chuvangin, tawngtai leh pathian thu hrilh hrep ai chuan an mahni kan care a ni tih lantir leh an mahni ngaihvena ngaithlatu an mamawh zawk fo.

  72. 72
    sheldon Says:

    @saint sammoo, a ni ngawt mai. Han mangan tak tak hi chuan tawngtai thuchham te hi a buai nuaih mai a nia. I sawi ang khian an dinhmun hrethiam taka care tu an mamawh.

  73. 73
    doc_lib Says:

    He post ka chhiar ruala ka rilru a lo lang nghal chu mizo in Psychiatrist ‘ Mi a doctor’ tia kan lo sawi thin pawi zia rilru ah a lang thar leh thin. Psychiatrist ho hi mi a doctor ni lo in ‘rilru lam doctor’ an ni tih kan hriat a va pawimawh em..Mizorama nula officer pakhat depression nei, psychiatrist rawn duh, a chhung ten, mi a i ni hleinem, mi a doctor pan te chu i zak lawmni an tih avang a pan ngam ta lo, a hnu a inawkhlum chanchin ka hriat phei kha chuan ka thin a rim zual thin. Depression nei hi kan tam tial tial dawn, chutiang hunah chuan psychiatrist ho i pan ngam ang u…Suicide tam zawk hi chu depression vang ani.

  74. 74
    sheldon Says:

    @Doc, i Doctor’s comment avang khian’ kha coffee sa ver vawr hi in teh(C)

  75. 75
    Jacka Pi Says:

    Depression… Qualified doc in depression tia an mark ve twh kha ka nia!ka hrethiam ve nual,mhse drugs abuse vanga suiCide hi chu ka man bk chuanglo.ka ti v ngai tlt loa.. Sheldon post tha tak a ni,wish there s something I can do…

  76. 76
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    Ka chhiar ve ta e. I ziak tha hle mai.

    Nu leh pa pawimawhna hi kan society angah chuan ka dah chungnung hle a. Kohhran leh khawtlang hruaitute an pawimawh tur angin an pawimawh thei lo. A bikin Kohhran upa leh pastor tamtakte hi ka la DEM cheu. Kohhran enkawlnaah hian a FEL chin chauh nia an ngaih hi an thlur bikin ka hre thin.

    Peer Friendship lam hi ka ngaihlu hle bawk. Tuna kan mizo nunphnungah ngat phei hi chuan thiantha nei leh nei lo kar a hla hlein ka hria. Thian tha chu engkim kan hrilh ngam THU ZEP thei a ni tur a ni!

    Good Post!

  77. 77
    sheldon Says:

    @Ignatia, thanks…..

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.