mi(sual).com

U Remmawia hi ka mi nel zawng tak mai a ni a. U mawite ka ti ve mai ṭhin a. Amah hi ka mi ngainat zawng tak mai a niin, tlangval uang lo tak a ni a; A pian pawh hi a nalhin feet nga leh inches sawm leh pakhat vela sang, dar pharh ṭha zet mai leh tai fek rat mai hi a ni a, a fuke leh a dar vel invuah hi a nghet ṭhain a rinawm em em mai a, thahrui pawh hi a duh hunah chuan a nei em em a, mahse a pawng a pui hi chuan a tilang ngai lem lo a, a hmel pawh hi a chhe lo viau bawk.

U Mawitea hian eng emaw changa a savawm sual thu a sawi lan leh zauh ṭhin hi ka hre ṭhin a, mahse engtin chiah nge an insual hi a sawi lang ngai lem lo a.

Tukkhat chu , a phawk chhuah ṭum hian, Ú Mawite, savawm nena in inbeih chanchin kha han sawi tawh teh, tiin ka nawr lui ta a, ani lah chuan, ‘A ho mai mai, thil tak tak pawh a ni hlei nem’ a ti mai a, mahse kei chuan ka hriat chak em avang chuan ka nawr lui ta tut tut mai a, a tawpah phei chuan, ‘A nih leh chutia i hriat chak em em chuan engmah ni lo mahse, ka han sawi poh a ni ang chu, ngun deuh khan lo ngaithla rawh aw’ a ti ta a, kei chuan ṭhuthmun chu ka rem sauh sauh a. Tihian a han sawi ta a……

Tukkhat chu, Independence Day lawm ni hi a ni a, ka ṭhiante zawng zawng AR Lammualah ennawm en turin an kal vek a, kei chuan, khawnge chakai khawrh pahin ramvak mai mai teh ang tiin ram lam pan chuan chempui nen ka liam ve ta a. Daipawn ka thlen chuan , Upain ‘Mi huau huau nia ram lama liam chu a thing lo’ an tih chu ka hre chhuak leh hnuhnawh a, mahse han kir leh em chu ka tlawmngai ve tawh bawk si a, tichuan, puithuna atthlak thila ngai luiin ka liam ta zel a.

Sairang lui ka zuk thleng chu, ka rin ang chuan chakai chu a lo tam ta hlek lo mai a, mahse hlawhchama han hawn erawh chu ka tlawmngai ve bawk si a, tichuan luidung chu ka tlawmngaih khawrh chhoh ta vak mai a. Chutia han khawrh chhoh thui takah chuan man tur pawh chu a lo awm ve ta zauh zauh mai bawk a, uluk tak chuan ka khawrh chho ta zel a.

Chutia ṭhahnemngai taka chakai ka khawrh chhoh lai chuan khua pawh chu a lo tlaiin ka lo thleng chho thui hman tawh viau mai chu lo niin, ka rilrua lui hnar lama haw nghal tum ran chuan hmanhmawh ang reng tak chuan ka chho ta zel a. Nakinah chuan chuan lengkir sang fe mai hi a lo awm chu niin, a han helna mai tur lah chu a vang phian lehnghal a, rei ngial ka han melh kual hnu chuan, lengkir hnuai a li chu tlem va dai a, a ko veilama a helna awm ang chu ka hmu fuh ta hlauh mai a.

Tichuan tui chu kawng chen chuan ka dai phei ta a, a koah chuan ka inpawt kai chho ta a, chutia fimkhur tak leh tlak hlau tak maia khama ka inham chhoh lai chuan ka chhak lama thil ri ṭhap ṭhap hi ka hria a, ka han hawi chhoh nak chuan savawm lian deuh mai, sum ruk vel tur zet hian lengkir chu a rawn hel thla ve chu niin, ka awmhmun a rem loh em avang leh chhuk leh mai pawh a remchan tawh loh avang chuan han auh tlan mai theih a nih ringin ka han au vak a, chutia ka au thawm chu hriain a ding chut a, min rawn thlek thla ta vung vung mai a,tlanchhiat tir tuma ka han auh chel chul pawh chuan, min hlau lo tih hriat reng reng hian min rawn pan thla ta chhut chhut mai a… ka mangang rilru ta em em mai a, ka rilru te te chuan thawnthu a, Robinhood leh Little John-a ten leihlawn zawh hmasak an inchuh ṭum te kha ka hre chhuak rum rum mai a.

Kei chu han chho lui ve zel ngawt dawn pawh ni ila chutiang hmun rualrem loah leh hmun zimah chuan ṭha taka kan inpelh mai chu ka ring bik chiah lo a, chu bakah han inbeih , ralah pawh ka chhoh ṭan dawn si a, ka chan tur chu a chhe viau dawn tih pawh ka hai lo. Tichuan, hmanhmawh tawh viau mah ila, loh theih lohna avang chuan ka tawlh let thla leh ta nghe nghe a. Ka rilru te te chuan li ka thlen thlak hunah ka lo insiam rem te te ang a, li a rawn dai kai lai chuhin ka lo sat nghek ang tiin hmanhmawh tak chuan ka tawlh thla ta zung zung a. Chutia ka tawlh thla a han hmuh phei chuan min rawn zuam thar ni ngei tur a ni, a rawn hmanhmawh zual sauh sauh mai a. Kei chuan li ka tleng thla tep tawh tih chuan lung ka rap pial a, li-ah chuan ka tla thla ta rum rum mai a, a thuk laiah tak ka va tla fuh lehnghal a. Hmanhmawh tak chung chuan ka invai chhuak thuai thuai a, ka pum chuan ka huh vekin chet pawh a har hle mai a.
Li pawn ka thleng hman chiah tih chuan savawm pawh chuan li chu a rawn thleng thla chawpchilh chu a ni ve mai bawk a, hmanhmawh tak chuan ka chempui chu han phawi ka han tum a. Mahse, li chhungah ka thlauh nge? A lo awm ta hauh lo mai a, ka hrilhhai teh asin….chuti zawng chu sawi mai teh ang, a dang chu a ho tawh em mai,’a han ti chu kei chuan, ‘Mai mai a che, sawi zawm ta reng reng la a nih chu, a ngaihthlak nawm dawn chauh alawm,’ka lo ti hmawk hmawk a. Ani chuan, ‘A nih leh sahdah ka han nuai te te ang e aw,’a ti a.
Chutia sahdah a nuai lai te chuan amah chu ngaisang em em hian ka lo thlir reng a, chutih lai chuan kan ṭhenawmte radio-ah lah chuan C.Vansanga hla ‘Buannel Ramdai’ tih kha an rawn zai tir leh nghal a, ka thil ngaih thlak nen chuan inhmeh hi ka ti em em mai a. U Remmawia en pah chuan, “Aw!! Savawm nen chuan in insual chu a ni awm tak si a, I hmai velah lah chuan savawm han hamna awm hnuhma ser engmah lah chu a lang der mai si lo va, engtin tak chuan han inbei che u chu ni maw” ka ti rilru neuh neuh a.

A sahdah nuai hmuam pah chuan a sawi zawm zel dawn emaw tih nak alaiin ‘duh tawk tawh mai ang hmiang, a ho tawh em mai’a han ti leh mai chu, ka thin chu a rim lek lek tawh a, mahse ka kham lo hmel a hmuh chuan tihian a sawi zawm leh ta a….”Chutia Ai-ip nen chauha hrilhhai taka ka ding chu min rawn bawh phei ta mai a, kei lah chuan hmanrua engmah, lungtum takngial pawh han chhar mai tur hmu hek lo i, kut lawng chuan ka lo hmachhawn ta ringawt mai a.

Kan innuai dun ta chiang chiang mai a, chutia a taka han inpawmchilh taka ralah chuan a lo hrawl fu mai chu niin, tha lah chu a ngah em em mai a, vawihnih vawithum chu kan han inlehthal thial thial mai a, chutah ka ṭan a ṭha dawn chiah tih chuan thakpui hmunah kan lum lut dun ta…Karei!! Thakpui parin ka hmai vel a han vaw chuai chuai mai chu! Ka thawmhnaw hak a la huh bawk si, a ṭeng chuai chuai mai a, savawmin min seh ta mai emaw tih tur hi a ni. Mahse, rilru fim taka ka chet loh chuan ka chan tur chu ka hre chiang em em mai a, theih ang ang chuan a beng pahnihah ṭhama nawr beha rehhlum ka tum ta ber a. Mahse ka ṭanhmun a rem loh bakah a chak ve hrim hrim nen, lungpui leh lungpui inkarah min nawr bet ta tlat mai a, a hah ve lutuk chuan min delh bet hi a ni ringawt a, mahse a rit lutuk chu tuar a har dawn hle tih ka hria….Han tal chhuah ka tum ngial pawh chuan bei a dawng ṭan ta hle mai a, ka thaw lah chu a pik em em mai bawk a. Chutiang renga ka awm chuan ka daih rei dawn lo tih pawh ka hre chiang ta kher mai, ka rilru lah chu a vak thui hman em em mai a. Ka la piangthar si lo, zurui camp aṭanga ka tlan chhuak ta kher kher te, ka bialnu Mapuii Chawngthu Ramhlun a mi te leh ka ṭhian ṭha dang dang ka rilru ah an lo lut zut zut mai a. Aw!! Ar Lammualah hlim taka mi an phusak huai huai lain kei lah chu ram palailengah tu-khaw hriat lohvin ka thi mai dawn chu a ni ta si a…Ka thi tih engtin tak rawn hria ang maw? Tu tute takin min la rawn ral ang maw? An pangpar leina ai kha a pawisa-in ka chhungte kha pe zawk se! A!!…eng eng emaw ka ngaihtuah kual a vak vak mai a. Chung chu ni dangah la sawi ta ila.

Chutiang mai mai ngaihtuah chu a hmeichhe rilru riaua hriatna ka nei leh ta thut mai a, khawnge pa takin che teh ang tiin ka tha neih zawng zawng sawm khawma ṭan han lak leh ka tum ta… tichuan ka kut leh ke hmang chuan ka tha tawp chuan savawm chu nam pah chuan ka han tlawh vak mai chu!! Chu em em zawng a lo tuar bik lo a ni chek ang chu a leng phei lawp mai a. Ka thaw huai mai a, keipawh chu ka HARH ta zawk mai a, ka savawm sual, ka rizai lah chu ṭet hrup hian chhuat laiah chuan a lo let hlawm ve reng mai bawk a…Ka rilru te tein, aw mite chuan mumang-ah an bialnute nen hun hlim takin an hmang ṭhin a ni ngai a, kei lah chu savawm kawlh zet nen kan insual hrep mai zawng a ni a, ka ti vawng vawng a, “ a han ti mai chu!! thu tak tak min hrilh dawn emaw ka tih nak alaia a mumang lek min lo hrilh chu ka thin rim bawk si, ka nuih a za bawk si.

(Source: Ka pa thu leh hla)

This entry was posted on Monday, January 23rd, 2012 at 9:00 am and is filed under More than words. Both comments and pings are currently closed.