Sailo: Lusei nge Paite?

February 3rd, 2009 9:22 am by H.Vangchhia

Tawite kan ziak anga, kan khel/chai ho aniang chu. Sei deuh a comment awih loh, chhiar chhung a rei. :D

Awle, tun ah Sailo hi Lusei nge an nih Paite tih hi kan chhui zawn atan, thuhma kan siam dawn chhin ange aw.

A hmasa berin, Sailoa ( Silo hnam thlahtu) hi Paite fa (a pa Paite) tih a ni. Chanchin sawitu tamtak te chuan an sawi hmangin, Lusei hnam pakhat, “Hualngo (Chhakchhuak) te khan lo hum lo seng chuan ral in an that ngei ngei ang,” an ti nghe nghe a nih kha, kan hre nual awm e. Sailo hi thlangtla hnuhnung ber an ni bawk.

Kan chai ho atan chuan….Sailo thlahtu Paite a nih si chuan tinge Sailo ho khan an lallai khan Paite ho hi hnamchawm an tih si? An mahni pawh Paite tho an ni si a. Tih leh, engtin nge Lusei hnam ah an ziah luh na chhan, Lusei ah pawh, Lalchi ho – Palian, Zadeng, Thangluah, Rivung, Chenkual, Rokhum, Chawnglul zingah an tel dan hi a ni.

Lusei ho kha an fing ru riau a, Sailo ho kha rorel thiam a an hriat avang khan lal ah an sawm a, Lusei ah in chhunglut/saphun na an nei ta tihna em ni ? tih hi ni hrih se.

Similar Posts:

Recent Posts:

151 Responses to “Sailo: Lusei nge Paite?”

Showing 150 of 151 comments — the rest were not captured when this site was archived.

  1. 1
    grady Says:

    ka hre lo le.

  2. 2
    X_MAN_19 Says:

    ________________________________________

    Lusei chu Lusei,
    Lai chu Lai,
    Mara chu Mara,
    Paihte chu Paihte nimai. hehe.
    ‘kan ni emaw’ intih loh tur.

    Ni chu Ni, Nilo chu Nilo nimai.
    Ni reng si, Ni inti duh tlatlo chu Hnam a chianglo nimai.
    TAWKS eh!

    ________________________________________

  3. 3
    burgerstud2005 Says:

    X_MAN_19 sawi khi dik.lolz..

    Off topic loks:Windows Firewall ka nei lo a.Ka thianpa in service pack 3 dl roh a tia,ka dl a,install theih miah loh.The expexted version of the product was not found on your system ti zel.LO pui teh u..plz in.

  4. 4
    lalmisualpa Says:

    Pu HV chu va sitrik deuh ve….”comment thui awih loh” ti bur mai sia leh…
    Sailo apa chu Paite a nih si chuan Sailo zawng zawng chu Paite anni tihna ani mai dawn lawm ni!

  5. 5
    Thirkut Says:

    Sailo chu, Paihte thlah an ni. Mahse Paihte ah an chhiar theih tawh loh. An branch out tawh. Lusei an ni mai ang chu.

    Wait, Mizo-American i tih ang deuhin, Paihte-Lusei an ni mai lo maw…. heheh.

    @lalmisualpa, a stirik vang nge a attention span a tawi vang. :) Dik tak chuan kei pawh a tawi chhiar nuam ka ti zawk. Mahse a sei a ngaih chang a awm leh thin.

  6. 6
    lalmisualpa Says:

    Lusei telh kher lovin Sailo tih hian awm se tawk viau lo maw. Paite atanga an branch out tawh rau rau chuan te ka lo ti ve âwn âwn a…

  7. 7
    Zorunpuia Says:

    Pu Luseia pa kha eng hnam nge a nih a? tu thlah nge? Paite thlahtu hi tunge? a thenin Chawngthu an ti a, a thenin Vuite an ti ve bawk a.. Kuki lamin haukip te pawh an ti ve bawk. Unau thawnthu sawi mah a danglam theih chuan hriatdan pawh a danglam viau thei. Vangchhe ho thlahtu leh a hnam hming lo put tanna hi enge ni? Vangchhia chu a fapate zinga hming pakhat mai a nih a rinawm ve bawk. Chutiang zelin Zohnahhtlak zawng zawngte hi kan nih a rinawm.

    Keini Mizofate hi eng hnam leh chi leh kuang mai pawh hi thlahtu khat (Hnam khat) vek kan ni a. Hun eng emaw ti atang khan an thlahtute zinga an chhui hlat theih berte(pa hming) chu hnam hming atan an seng lut mai a ni (Liangkhaia)

  8. 8
    Dinthara Says:

    Kei chuan Sailo hi Paite thlah an nih ka pawm thlap.

  9. 9
    triplestar Says:

    Ziaka dah ve lo ta nafam chu hriat dan pawh a inang lo nuaih a nih ber hi maw. Zahmuaka te kha an parual em avang khan lal atan an sawm a, sailova pawh kha zahmuaka fa te zinga mi a ni a, sailo hi paite an nih chuan a unaute thlah pawh kha paite vek an ni dawn lawm ni ka ti deuh :)

    Misual dot comer te pawh khan in thlahtute kha han chhui kir teh u, paite thlah in lo ni maithei a sin :) Pu Chawngkunga hian mizo family tree a ziaka mahse duhthu a sam vak lo, kan thlah te pawh a ziak langa mahse kan unau pawh a ziak kim loh mai bakah hming pum pawh a ziak dik lo nual.

  10. 10
    ConstantineXX Says:

    Sailo = Paite Outlaw hahhahaha..
    Ka thianpa Sailo inla LAL thlah ve tak kah nan a that dawn hi… Pawlchhuak tih te hian an chhuahna pawl hi an hmusit duh khawpa, hei vang hian aniang Sailo ho khan Paite ho hi hnamchawm te an lo tih…outlaw mai mai lo ni lekin … huihamzzz fiamthu fiamthu :D

  11. 11
    dakul_sphinx Says:

    atha e..chuti chu ka fa te hi SAILO an nimai dawn ani maw…lolx

  12. 12
    Aryan Says:

    Sailo ho website ve deuh a a inziah dan sawn an in thlah chhawn dan chu

    “Sailo thlahtu bul Chhuahlawma chuan Seipui khua (tuna Chin State-a awm) a an chen laiin Zahmuaka a hring a. Zahmuaka chuan Thangura a hring a. Thangura’n Thangmanga a hring a. Thangmanga’n Sailova a hring a” tih ania.

    Mahse Ziaktu dang pakhat chuan Chhuahlawma khi a hmaih a, Ralnaa a tang khan a chhui ve leh tan chauh a, a ziah dan chuan

    Lusei hovin Ralnaa (Son of Boklua of Suantak tribe[clan] Suantak chu Paihte hnam ani chek anga?) hi an man a.

    Ralnaa hming hi Lusei in an thlak a Zahmuaka an ti a, Zahmuaka (Ralnaa) chuan Thangura leh a dangte a hring a, Thanguran Thangmanga a hringa, Thangmangan Sailova a hringa a tia.

    Engpawh ni se, British Royal Family pawh german ho thlah a lawm annih.

  13. 13
    kanidar Says:

    Kei chu Adama thlah :-)

  14. 14
    buzzbabe Says:

    ninom lusei..paite..wateva…

  15. 15
    triplestar Says:

    @ kanidar : Camping na-ah in speekerin ‘Rul thlah’ a tih che kha :D fiamthus

  16. 16
    kanidar Says:

    ihihih… ka rawn tleng lut dawn mi? haha

    Zawng kan ni tihte pawh a awm kha.

    vangchhia hi chu Gorilla lam thlah an ni khrim2s…. renthlei hi chu Chimpanzee :-) wondera ka sawi chhan lo a nia auh…

  17. 17
    Aryan Says:

    Tuman i lu ah silai a tin chungin he thread hi i click a i chhiar loh chuan ka kap ang che an ti pawh ani silova, i nin leh chhiar ma lek la ti nia :mrgreen:

  18. 18
    lalmisualpa Says:

    Sailo chu Mizo hnam pakhat.. An hmingah an chawi deuh kher thin bawk tlangpui. Lal hnam an nia a awm tho ve. An hmel erawh chawhrualin a chhe tlangpui.

  19. 19
    H.Vangchhia Says:

    lalmisualpa leh…hairehai :D

  20. 20
    funny_but_nice Says:

    sailo hi paite sawn an nih leh nihloh prove na chiah a awm ka hrelova, mahse rin tur ting chuan sailova nu kha paite pa in alo khuainuai ve hman hloh alawm le. :-D

  21. 21
    lalmisualpa Says:

    Sailo ho hian tak takin typical facial structure deuh an nei ania,in chik ve ngai emaw! Hmel pum deuh euh an ni duh khawp mai….(huat awihloh)

  22. 22
    geminiboyz Says:

    Nuh hmel fuuu ni. Engang pawh nise a pawi chuang hleinem mawle….

  23. 23
    lalmisualpa Says:

    Superman,spiderman,batman,…….
    India ah chuan Shaktiman,Hanuman,Man mohan singh……..
    Mizoramah chuan Chiahpuam woman
    Chhimlamah trangtrial man…

  24. 24
    lalmisualpa Says:

    Comment sual leh tam…

  25. 25
    RDAC Says:

    Sailo chu Lusei chikhat a ni chiang alawm. An thlahtu Galna-a (Ralnaa or Zahmuaka) khan Lusei sa a phun avangin adopted son a ni a lawm. Galnaa hi Boklua fapa an ti a, Suantak chu tuna Burma ram lama Sihzang ho thlahtu a ni. Sailoa hi Chawnghawih khua, Chin state, Burma ah a thi niin an chhui thrin a, a thlahte chu ( a unau dang thlahte nen) Mizoram lamah thlang an tla hmasa a.

  26. 26
    gothica Says:

    SAILO ka ni a… keichu ka inchhuang khawp mai……

  27. 27
    mizo Says:

    SAILO i ni a… a eng lai chu nge inchhuanna tur

  28. 28
    gothica Says:

    bye2 leh phawt u

  29. 29
    Thirkut Says:

    Native American (Red-Indian) te lu hi a lo lian ve tho nia. Sailo thlah an ni tih na a niang a. Chuti a nih chuan, Geronimo hi Paihte.

  30. 30
    gothica Says:

    ka hnam

  31. 31
    Kawnga Says:

    Comment 21 : Sailo ho hian tak takin typical facial structure deuh an nei ania,in chik ve ngai emaw! Hmel pum deuh euh an ni duh khawp mai…

    A va dik hmel reuh e…. Sailo ka hriat ho ka ngaihtuah kual a, an ni deuh vek nia.. Thil hi kan lo inchik hleih mai mai mange…

  32. 32
    lalmisualpa Says:

    An hmel a tha vaklo tlangpui bawk.. ;) Gothica’n lo haw lo se

  33. 33
    Kawnga Says:

    Hmel that leh that loh lam chu … a entu zir niang chu. Thlirna mit a dik chuan chhia a awm theih loh.

  34. 34
    lalmisualpa Says:

    Haha well said Kawnga. #32 is jus a bad joke

  35. 35
    justkhawbung Says:

    Paihte kah tih thin hi a dik lo, Paite tih mai tur ani e. Sailo chu Guite (Paite) sub-clans an ni.

  36. 36
    justkhawbung Says:

    After all, we are all Mizos.

  37. 37
    lalmisualpa Says:

    Tunge Paihte lo ti a? Guite hi sailo an ni lo bawk. A hran in an awm ve

  38. 38
    Kawnga Says:

    O ho! Tunge huai zawk dawn che u le??

  39. 39
    lalmisualpa Says:

    justkhawbung,sorry.no offence intended

  40. 40
    Kawnga Says:

    Off topic : Video lo post ve ka tum a, thiam der lo mai a. I’m junior in misual.com, but interest..

  41. 41
    chawnghilh Says:

    Sailo thlahtu chu Paite a lo nih mial mai vanga buai zui a tul lo ve; Israel hnam 12-te thlahtu bul pawh Jakoba —Jentail mi, Israel-a tia a hming thlak ni ta tho kha a ni tih hre ta che u! Adama leh Evi pawh Israel hnam an ni leu!

    Sailova te unau pa rual tak ni hlawm Tlangkhuaa cheng Hnamte-hovin lalah an sawm a nih kha! Chuvang phiangsena Sailo leh Hnamte-ho inkar a inhnaihchilh hle thin! Lal buh chhun pawh Hnamte-ho an awl.

    Zohmangaiha IRS leh H. Vanthuama te, B. Lalthangliana-te misual.com-ah lut ve thiam sela, 40000000000 mega-bytes vel daiha ziah tur an hre mawlh ang.

  42. 42
    Kawnga Says:

    Come on…Chawlhilh, che rawh le.. Ka lo nghak rei tawh lutuk che lawm. I duh zawng zawng khan han dak kual teh. Ka lo chang e

  43. 43
    justkhawbung Says:

    @lalmisualpa comment 2, 5 ah te khian Paihte an tih vek khi i hmu na nge? Guite-Sailo chu ka thoh pui te Guite pahnih an awm a, an ni sawi vang a ni e.

    @Kawnga, lalmisualpa hi hi chu ka hlau teh a nia. a hming te hi a bon si. haha

  44. 44
    Kawnga Says:

    lalmisualpa tih ringawtte hlauhawm vak em ni? Kan chunga a sual loh phawtte chuan..

  45. 45
    lalmisualpa Says:

    Haha justkhawbung bawih, ka hriat sual zawk ani e…. Verbal in i tihna emaw ka tia, a ziak hi chuan ‘Paihte’ tih mai hi a awl ta thin ani.Comment ah hi chuan chhut sual pawh a awl aniang,nangpawn #36 chiah khi dik famkima i rawn type ani. Pu HV chuan a thupuiah chuan a ziak dik chiang mai ah!….

  46. 46
    V-a_USA Says:

    Comment #9 ah triplestar sawi khi ka tawmpui. [Zahmuaka te kha an parual em avang khan lal atan an sawm a, sailova pawh kha zahmuaka fa te zinga mi a ni a, sailo hi paite an nih chuan a unaute thlah pawh kha paite vek an ni dawn lawm ni ka ti deuh] - Lusei inti ho hi paihte thlahvek kan ni lo maw? Mark Twain a chuan, “I spent $5 to research about my ancestors, then I spent another $50 to cover it up again” a tih kha.

    Tun hma atang in Lushai hills chhiarpui (census) reng rengah pawh Lusei hnam inti, Lusei ah Census chhiar tu te pawhin an dah bik zelte chu Zadeng, Sailo, Rivung, Palian, Thangluah, Chenkual, Rokhum, Pachuau, Chhangte, Chhakchhuak, Vanchhawng, Hnamte, Chawnglul, Hauhnar, Hrahsel, Tochhawng, Chawngte te hi an ni. Lusei tawng (Duhlian) hmang ziktluak te an ni.

    Mizo hnam khaikhawmna chu heng hi an ni ber: Asho/Khiang, Hmar, Paihte, Halam, Lusei, Lakher/Mara, Thahdo/Kuki, Ralte, Chho, Pawi/Lai, Miu/Khumi.

    Sailo chauh hi paihte thlah an ni lo, khawchhak atanga chhuak vek kan ni a, paihte (or any other) thlahvek kan ni tih i in hria ang u.

    Census i en chian chuan Mizo hnam zingah tawng dang hmang, Ralte, Hmar, Thahdo/Thahdo Kuki, Pawi, Paihte/Paite etc an ziak hran leh kher in hmu ang. Mahse Mizo vek an ni. Ralte tawng hi a ral tawh anih loh pawhin a ral tep a ni ang. Ralte hnam thensawm leh te chu Khelte te, Kawlni te, Siakeng te, Lehchhun etc. te an ni. Hmar ho zingah hnam dang tam tak an awm leh - Hrangchal/Lawitlang, Biate, Khawbung, Pakhuang, Thiak, Leiri, Lungtan, Ngur, Darngawn, Zote, Hmar Lusei inti pawl te an lo awm leh a, Hmar tawng hi chu a la nung tha vat vat hle mai. Thahdo/Thahdo Kuki te hian tawng hran an ni - an zingah hian hnam thenkhat Sithloh, Haukip, Singson, Khuangsai, Changsan, Kipgen, Doungel tein an inthen sawm leh. Pawi kan tih ho te hi Hringlum, Sunthla, Fanai etc. te an ni. Paihte ho zingah Sihzang, Dapzar, Sukte, Vuite etc. an awm leh.

    Heng Garo te, Hajong te, Khasi leh Jaintia te, Mikir/Karbi te, Dimasa/Kachari te, Chakma te, Naga te, Man te hi englai mahin Mizo ah chhiar an ni ngai lo.

    Mizo hnam dang sawihmaih an tam ang, Khing kan sawi tak te atang a hnam peng leh te an tam mai ziahsen a ni lo. A pawimawh ber chu tu thlah nge ka nih etc. lamah buai lo ila, Mizo hnahthlak vek kan ni tih ah hian lungawi ila, a tha ber ang. Mizo vek kan ni. Thlahtu i chhui duh anih chuan Paihte thlah vek pawh lo nimah ila enge a pawina? Do not “give heed to fables and endless genealogies, which cause disputes rather than godly edification” tiin Paula’n min fuih pek kha (1 Timothy 1:4)

  47. 47
    chawnghilh Says:

    @V-a :You spun reliable good yarns! “Endless genealogies” pawh tling zo lo kan la chai zu’nia maw le!

  48. 48
    Kawnga Says:

    Mizo kan ni vek tih lamah hi chuan kan chiang tlangpui. Heng Mara leh Lai unaute hian Mizo intih hi an hreh deuh mai pawh a. Mahse, Mizo nih advantage a awmna hmunah chuan Mizo ni tura tih luih an ngai hauh lo thung.

    Chutiang chiah chuan, hnam peng te te pawh hi han inti bikin han ila hrang dawn thin mah ila, kan te tham lutuk hlawm. All Mizo… tih hi sei taka thluka Aaaaalllll Mizo ti pawhin han lam thin mah ila, kan te mah mah a ni. Hnam dang karah kei chu Sailo, kei chu Ralte..chu e kha e, kan ti vak ngai lo. Mizo kan nih tlan chuan kan inunau fu zel. Kan la buai nak nak hi chuan kan la lian lem lo tihna ni mai.

  49. 49
    chawnghilh Says:

    Kolasib-ah hmeichhe danglam deuh a awm a, Rita Lalmalsawmi Mizo a inti kher thin! Vairampur-ah Modelling pawh a zu ti tawh a; LPS-ah pawh hian a zai ngher ngher! Tunhmaa Mizo tlangval sipaia tang tawh te kha an hming tawp lamah LUSHAI tih uar tak te an ni bawk.

    A tlangpui thuin, Mizo zinga education hmasa lam kha chu Sipai bangte min rawn influence deuh vek a ni hlawm. Zawlbuk Institution kha engemaw chen kan la chhawm nung a. Thil thar dap zel tur chuan Mizo-te hian kan ramri kan pelh a ngai khawp hi a lo ni awm e!

  50. 50
    Thirkut Says:

    “Paihte” an lo ti tawh lo a ni maw? Sorry lutuk. Eng vang nge le? Nih leh a lam dan le?
    Chuan, then chuan Sihzang an in tia. And Zomi also tiraw??? Eet ees awl ikual?

  1. 51
    justkhawbung Says:

    Paite (without H) tih mai tur. Chhuan Zomi ah chhuan Paite chau an ni lo hei Paite, Simte, Zou, Vaiphei in fin khawm hi Zomi an ti.

  2. 52
    Thirkut Says:

    Paihte a “h” telh loin pronunciation a ti buai tlat… Paite tih chu te tak te an pai tih ni awm tak a ni. An lo pai te viau pawh a ni mah na.

  3. 53
    justkhawbung Says:

    Paite chu ka ni lo a nia aw!! ha ha

  4. 54
    taia-pa Says:

    Pu Liangkhaia leh Mizo history ziak hmasa pawl V.L.Siama te lehkhbu ziahah chuan PAIHTE tiin a in ziak.Heng mi te hian anhriat hmel fu.

  5. 55
    Thirkut Says:

    Paihte blood ka nei kei. :)

  6. 56
    H.Vangchhia Says:

    #25 a RDAC in Saphun cc a rawnziah khi, a nih duh hmel ka ti. Nia, he topic ka han pholan chhan hi, Sailo ho ka er na emaw a ni hauhlo ania. Sailo ho khan khawngaihin min lo lak negative saklo hram dawn nia.

    Ka han tih deuh hluai na chhan chu, Sailo kha Mizo lal/Lusei lal ropui tak tak an tam khawp a… Mizoram chhungah ngat phei chuan…an chanchin pawh history ziak mi te pawn an chhui bing deuh kher thin reng a ni. Mahse, mithiam hrang hrang ten Paite thlah (sawn, to be precise!) an ti si a, Lusei ah pawh Lalchi a an awm daih si leh Paite in an hnam ah an la ziak tho si nen, Sailo lah chuan Paite dang (an thlahtu nilo hnam) te kha hnamchawm an ti lawi bawk si a (dik tak maw?!). Lusei ho khan lal ah an sawm anga, Lusei ah saphun in Lusei an lo ni ta a, lal ropui tak pawh ro an rel thiam avang khan an lo ni thin turah ka ngai a. A hre zawk ten ka chhut na min han chai pui ula ka tih vanga post ka ni e. :)

  7. 57
    zodin Says:

    Sailova te unau pa rual tak ni hlawm Tlangkhuaa cheng Hnamte-hovin lalah an sawm a nih kha! Chuvang phiangsena Sailo leh Hnamte-ho inkar a inhnaihchilh hle thin! Lal buh chhun pawh Hnamte-ho an awl.

    Pu chawnghilh, Hnamte ho hian lal nihna an kian a lawm, kei ni aiin in parual zawk si a an tia lal ah an sawm zawk a lawm, Hnamte ho hi an awl nasa khap ang ka rin dan in :)
    hman lai mizo lal kha lo lal leh ta se chuan ka awl ngawt ang :)

  8. 58
    chawnghilh Says:

    @Zodin : “Lolak” i hria em? Hnamte-ho buh chil niin an vaua miten buh an chil ve duh ngai lo —Hnamte buh chilna hruih-ah a lut khawm tlat thin an ti zu nia. Atirah tak chuan Hnamte-te kha lal atana tih an ni —Chhampiala te ngei mai kha! Mahse, pa rual dem dem chhung Zahmuaka fate an lo awm aleiah an INHNAWN hlawhtling ta a nih kha! Ka chhiar vek tawh a; mahse, han rawn mai tur copy ka kawl lohna ramah ka teihawi si a … ziak sual hlau reng rengin, ka rawn TYPE lut ve mai mai thin alawm!

  9. 59
    zodin Says:

    chawnghilh i kawmen hi a ngaihnawm thei khawp mai ka lo chhiar ziah a nia mi puitling tak kawmen hi kan tlai thei khawp mai, kei ni ve te hi zawng kan ti ve ne ne mai zawng a nih hi :)
    Lolak chu ka hre hauh lo mai han hrilh fiah leh zaih la maw le :)

  10. 60
    chawnghilh Says:

    LOLAK … chu Hnamte-ho buh chil niin —an vaua miten an buhthar an chil ve duh ngai loh nachhan kha LOLAK tiin an sawi alawm —Hnamte buh chilna hruih-ah a lut khawm bik tlat thin nia ngaih a ni thin!

  11. 61
    zodin Says:

    hehe a lo ni maw, a awmzia chu Hnamte ho chu malsawmna an dawng bik ah an ngai a ni maw a nih chuan

  12. 62
    chawnghilh Says:

    HNAMTE sawi tak azarah chuan —ka hriat sual loh chuan kum AD 2002 October 15 kha Zirsangzela Hnamte ruang ni a ni tain ka hria a.

    Chumi hnu lawk chuan Zira Hnamte kha mi inah tuisik in tur lamin a lut peng zawk a; chumi ina lo awm nu pakhat chuan a tunu tlei ve tawh tak hnenah chuan, “Tuna tui rawn in kha Zira Hnamte, zaithiam a nih kha,” tiin intibengvar takin a hrilh a —Zira Hnamte ber pawh chuan a hre zui hman tawh chuang lem lo.

    Chumi ina hmeichhe naupang chuan makti leh phawk deuh hra chung hian, “Thi kha maw?” zu han ti a!

  13. 63
    H.Vangchhia Says:

    ka pi ( ka ni ni) fapa, Tluangtea Hnamte min ti hre chhuak e. Ka zawhna tuman min la chhang fumfe miahlo

  14. 64
    H.Vangchhia Says:

    ka pi ( ka ni ni) fapa, Tluangtea Hnamte min ti hre chhuak e. Ka zawhna tuman min la chhang fumfe miahlo.

    Changhilh, exer lak kan mamawh… nnag pawh i rih hmel riau mai… Kg 100+? :D fiamthu:)

  15. 65
    zodin Says:

    ka mu dawn e mangtha u le H.V maithawks le

  16. 66
    H.Vangchhia Says:

    zodin a nih tak chu, mangtha le..mu hnur la, zing zun nuam…… :D

  17. 67
    Aryan Says:

    Vangchhia sawi “Mahse, mithiam hrang hrang ten Paite thlah (sawn, to be precise!) an ti si a”

    Tunge Sawn anni ti a?

    Hmanni a Mizo ten British lal hnena memorandum an thehlut i tih thread a link ka rawn ziah ah khan chiang takin an thlahtu te chu ziak ani.

    Ralnaa (Zahmuaka) chu Lusei hovin an man. Hei hi sawn tihna ami?

  18. 68
    H.Vangchhia Says:

    Mizo chanchin ziahna ah ka chhiar tawh zawng2 ah leh tawngkama ka hriat ah Paite sawn tih vek a ni e. Nang hi Mizo i nih chuan eng hnam nge i nih le aw (huat awih lovah). Mizo thlah zawng2 deuh thaw hi i sawi chhe tawh in ka hria. Diabol hairehai :D no offence :P

  19. 69
    H.Vangchhia Says:

    #25 khi han chhiar leh teh.

    Englekhawle, ka hriat chian loh vangin ka zawt a nia, a hre tur ho (hming hmerh lovin).. ka zawhna a min hnial le? I inti fing viau sia… ka comment #56 na khi ka thu thehluh bakah chuan chhiar ta zawk che … please :D

  20. 70
    funny_but_nice Says:

    Lal aryan Paite ho hian sailo hi paite sawn anti thin. ka thianpa paite ngei pawn ka beng hriat ah a sawi tawh.

  21. 71
    chawnghilh Says:

    @HV : Tluangtea Hnamte hi Chanmari East-a Pu Zama fapa, Lalnuntluanga Hnamte, Minsiter K Sangthuama kid ber a ni a —Tluangte Hnamte erawh hi chu Sunset View —Pu Lalengliana Hnamte fapa a ni thung.

    A khawi zawk nge i ni ni fapa chu? Hming ziak dan hi an nei danglam ve ve a; an hming ziak dan hi ka hre hrang thiam!

  22. 72
    RDAC Says:

    “Sailo chu Paihte ’sawn’” tih hi (Sawn tih lai tak hi) a dik lo in ka hria.
    Thlaute (Suantak hnam or Sihzang hnam) fapa Ngengua (Raldama or Galdama) a ni a, Ngengua fapa Sihsinga, Sihsinga fapa Ngaihto-a, Ngaihto-a fapa Galna-a (or Ralnaa). Galna-a or Ralnaa hi Lusei ho in an man or an hrauhawn a ni.
    Galnaa (Ralnaa) hi mi tamtakin an lo hmuah avangin a hmingah “Zahmuaka” tiin Lusei hming an put tir angin an sawi. Zahmuaka chu Lusei lal (Chhakchhuak or Hualngo chi) Hualthana in ah (Seipui khua ah) an dah a, Hualthana chuan a fapa angin “Adopted son” ah a lo dah ta a, Zahmuaka chuan Lusei sa aphun ta a, Lusei zinga chhiar anih mai bakah Lawitlang hnam nula Lawileri nupui ah an neih sak a.
    Zahmuaka fapa Chhuahlawma. Chhuahlawman fapa 6 a nei a, chungte chu Zadenga, Paliana, Rokuma, Thangura, Rivunga, Thangluaha te an ni.

    Thangura fapa Thangmuanga (Thangmanga an ti bawk), Thangmuanga fapa “SAILOVA” ani. Heihi Pu Zaruma “Thu-Ro Bu” a ziak dan ani.

    Galnaa (Ralnaa) thlahtute hi tuna Germany a awm Suantak pa pakhat in a chhui a, Pu Zaruma chhui dan nen hian a in mil hle niin ka hmu.

  23. 73
    RDAC Says:

    hrauhawn ni lovin “hruaihawn” tih zawk tur ani.
    Lusei leh Suantak hi an indo ngai lova, Ralnaa hi “sal” (slave or captive) a man ani lo a, kum 17 mi vel, an khaw dai a a vakvai chu Lusei hovin an hawnpui ta mai niin an sawi.

  24. 74
    H.Vangchhia Says:

    chawnghilh, Tluangtea Hnamte, ka uncle ( ka nu ni fapa) mahse u anga ka koh thin in kawmthlang kawngpui thlang leh, Kawlthei huan a khawsa, boral ta, chanchin bu mi ve tho kha ania ka sawi chu ni. A unaupa pawh Hmingtea, a farnu pawh Kimtei te kha…. MissionVeng biakin thlang chiah, CID quarter thin thlang chiah ah a nih kha a nu in chu… Keini ho chuan a ziahdan a ni e kan ngaihsak lemlo aniang…mahni chhunghnai kha chu u Tluangtea kan ti mai (uncle tur mah nise). Sawi takah chuan, ka ngai thin hle mai.

  25. 75
    Aryan Says:

    Vangchhia tunge chung MITHIAM i tih te chu?

    AN INTRODUCTION TO THE ZO PEOPLE OF BANGLADESH, BURMA AND INDIA
    by
    Thang Za Dal

    ziiaka an in thlahchhawn dan chu

    Ralnaa(Zahmuaka)> Thangura>Thangmanga>Sailova tih ani

    A khawilai takah khian nge Sawn annihna chu le?

    RDAC ziah nen khian an inthlahchhawn dan khi a danglam hmel.

  26. 76
    Thirkut Says:

    Pu Vangchhia, tawi deuh fel thing theng in kan ngaih dan kan sawi a i ti tha hle mai. Moderate thiam khawp alawm,

  27. 77
    Zorunpuia Says:

    Ziaktu pakhat chuan Sailo lalna hnuaiah khan lo awm lo ila, Mizoram hi a piang kher lovang, a ti. A chhan a sawinaah chuan, hnamtin khan mahni chibing khua leh lal neih vek kan duh ang a, (Chin hills ang khian) mahni tawng bil (Dialect) hman theuh kan tum bawk ang a. Kan inrun tawn reng ang a, inawpna mumal leh tawng tualleng pawh a awm thei lovang, a ti a. A dik hlein ka ring.

    Lal chi khat (Tawng pawh chikhat) ta na na na chu han in nghirngho deuh chang te chu awm mah se, a tlangpuiin an khua leh tuite an awpdan a inang tlangpui a. Selesih sangsarih khua a, an han awmkhawm ruih mai te kha tuna mizo dan kan tih serh leh sang bakah customary law kan tih thleng hian a lo pian phah ta a ni.

    Tin, Sailo lalte hian an ram hauh an ti na em em a. Lallula chuan khawchhak tiau kamah dai a theu a, Zopui khua atangin Zohnahhtlka hnam chitin, Khawlhring, Ralte, Pachuau a awp khawm vek a, an tangrual a, an hausa a, Thlanrawn rawt an tih te pawh a lo chhuah phah nghe nghe a nih kha. Lallula khan dai theu tlat lo se Lusei leh an thurualpui te hian mizoram hi an luah kher lo thei. Chhak lam ral lian avangin.

    Tin, chhim lamah Rolura thlahten an ram hauh an ti na hle bawk a. A thlahte pawh ral kutah an thi nasa thin hle a. Heng avang hian Rolura thlahte hi a tlem pawh an tlem bik nia sawi a ni a. Tin, Aizawl leh a chhehvelah Lalmanga thlahten ramri an kham tlat bawk a. Vai vawi tam an run a, British hovin an rawn awp dawn pawh khan a duh lo ber ber te zinga mi an ni a. Lianphunga te, Kalkhama te etc.. phei chu jail ah an tang thi ta a nih kha.

    An ram hauh an ti na a, an awm chin tawhna chu an keipui sa hauh tlat thin a. Chuvangin Bristish sipai lalte pawh khan, Kairuma country, Lalburha country, Vanhnuailiana country etc.. tiin an khua leh a chhehvel sawi nan an hmang mai thin.

    Tin, Lalsavunga thlahten ram neih zau an duh avangin chhawk an nawr leh chiam bawk. Khatih hunlaia Suakpuilala leh Vanhnuailiana inbiakna piputen an sawi dan phei chuan Suakpuilala chu ropui takin khawthlangah a lal a, a hausa em em a. Vanhnuailiana erawh ral do reng renga awm a ni thung a. Vanhnuailiana’n Suakpuilala a han hmu chu, Nang chu nuthai ang mai, bengbeh leh thi te chu i awrh ang tuarh a, keini te chuan kawng sirah thisen kan luan zel zuai mai mawle.. a ti nghe nghe an ti thin.

    Engpawhnise, mizo history ziak tawhna reng rengah chuan Lusei hnam chi lal chi nen 12 tih a ni thin a. Chutah chuan Sailo, Rokhum, Zadeng, Chenkual, etc.. te chu lal chi ah Mizo pi leh pute khan lungsi takin an lo dah thin a ni.

  28. 78
    khamguite Says:

    Geltui leh Seipui(Chin Hills) khua a cheng mite hian he khawvel hi an lo chhuahsan vek tawh a. Tumah an dam tawh lo. An hun lai hian ziak leh chhiar an thiam bawk lo.Zirna pawh awm ve hek lo le. Mahse kum 1730 chho vel a tang a an lo khawsak dan teMualpi leh Zopui tihvel kan hre thei thawi ta a, (Pu Summang Guite leh Pu Lallula Sailo te contemporary an ni thei ang a, kum 1730 vel bawr a piang ve ve an ni maithei) kan mithiam ten an ziak nual hlawm a, an tu leh fa Pu Mangsum Guite leh Vanhnuailiana Sailo 1860s ah Phaitong khua, tun a Manipur nita, ah an in hmu a, ni sarih lai zu leh sa nen an lam mupmup kha ani lawm ni. Pu Vanhnuailiana te Meitei ral bei haw lam, riltam leh chau tak te Pu Mangsum Phaitong lal in ah karkhat lai an chawl hahdam tihna anih chu! Unau an nihna an la vawng tha reng ani.

  29. 79
    Zorunpuia Says:

    Sukte ho nen pawh saui tan meuhin inremna an siam a. Sukte hi Sailo nen unau kan ni a, indo tur kan ni lo ve, runtui a lehluan hma leh vahmim meiin ban a chen hma chuan kan indo lovang, an ti a. Mahse, Vanduaithlak takin an lal Vanhnuailiana In a kang palh hlauh mai a, sumhmun a riak a fapa tleirawl Liankhama leh a thiante ho chuan Sukte hal niin an hria a. Sukte hian do an lak dawn chuan In an hal zet thin tih te a lo ni bawk a. Tichuan, Vanhnuailiana pasaltha Zabiakate chu Sukte do turin Tial ral lam an pan ta hlawm a. Mahse, upa hovin lal chu thu a thlah hma deuhin an hria a, mahse, Zabiaka leh a hote chu koh kir theih phakah an awm tawh lo va, Sukte ho nen chuan an indo phah ta a. A tu lam ve ve pawh an thi nasa hle nia sawi a ni thin a. Heta ka han sawi duh chu Sukte te, Guite etc.. ho leh Lusei ho kha an indo ngai meuh lo. Sailo lalten nangni chu kan unaute an tih thin vang a ni. Chuvangin Lushai hills chhungah pawh Sailo lalna hnuaiah Dapzar Paite te pawhin mual hrang neiin lal hran an lo nei ve thin a. Hun a lo rei zel a, paite dialect hmang tawh lovin, duhlian an hmang ta zawk te pawhin alang a. A bik takin Ngopa, Khawdungsei, Khawkawn etc.. leh a chhehvelah khian an tam hle.

    Tin, Sailo lalte khan ram neih zau leh an hlau em em a, Meitei ram thlengin an va chuh chang a awm a. Pu Khamguite sawi ang hian Manipurah te pawh do an han la a, tuna imphal khaw kianga Vanhnuailiana mau hmun an tihah te pawh khian meitei runin pasaltha Vana pa hovin an lo che zak zak tawh thin a. Heng hunlai hian Paite unauten an lo mikhual thin a ni ngei ang, an ni nen an indo thu kan hre ngai meuh lo.

    Tin, Silchar phai kuam thlengin kan ram an ti a. Bengkhuaiate unau pawhin an va run phah fo reng a. Mary Winchester (Zoluti) te pawh an man phah nghe nghe a nih kha. Mahse, hun a lo kal zel a, Assam hnuaia kan awm laiin Mizo Union hovin hauh nachang an hre lo va. Silchar phai kuam thleng chu kan ram a ni ta lo. Suakpuilala te thlarau a zahawm khawp mai.

  30. 80
    H.Vangchhia Says:

    A ngaihnawm hlawm hle mai. Hetiang chhiar hi a nuam in hriat a tha ka ti. Vala, ka lawm e…hei zing dar 4 ania, ka mu theilo ka online heu mai. Dar 5 ah hnathawk tura insiam angai zui :D

  31. 81
    Zorunpuia Says:

    Nia, thil hi sawi zau deuh hlek a tul chang a awm thin a. Mizo history ziahna hrang hrang Mizo tawng leh Sap tawng te kan chhiar thin a, tin kan pi leh pute tawngkam inhlanchhawn atang te pawhin thil tam tak chu kan hre thin a ni. Mizo kutchhuakah ngat phei chuan Pastor Liangkhaia ziak te, Pastor Vanchhunga ziak te leh Pastor Challiana ziak te hi Lusei leh an mahni thurualpuite chanchinah ngat phei chuan kim ve tak a ni a. Liangkhaia phei chuan kum 1920 vel atangin Mizo upaho chhim leh hmar, chhak leh thlanga mite kawm kualin a lo zin zak zak thin a. Tin, Mizopa sap tawng thiam hmasa pawl te an lo ni bawk a, British sipai lalho hnen atang pawhin thil tam tak chu an hre ngei bawk ang.

    Mizoten thlang an tlak hma, tiau ral an awm lai atang tawhin Sailo leh an unau Zadeng, Thangluah, Rivung, Rokhum etc.. te hi an lal vek tawh hlawm a. Tin, Thangura tupa Sailoa ngei pawh Tiau rala thi a sawi a ni nghe nghe bawk a. Tin, Mizo lal hmelthaa sawi Lalvunga chanchin atang te pawhin tiau an kan lai leh an kan hma hrep chanchin chu kan hre thei a ni. Tlangval hmeltha Lianchia chanchinah te pawh a chuang nual.

    Chutianga Pipute kutchhuak lehkhabu leh Sap ho kutchhuak hrang hrangte kan bih hnuah a hmawr bawkna atana pawimawh tak chu Sailo lalte khan khua leh tuite an awmkhawm thiam a, rethei leh hausa kar a zau ngai lo va, Mizo tlawmngaihna kan tih hi zawlbuk kawtkai atangin an zirchhuak tak meuh meuh a ni. Tin, chibing feeling awm thei lakah an fimkhur a, miin chibing thinlung pua thil a tih chuan sualah an ngai a, hremna nasa tak an awrh tir thin a. Chuvangin tuman chibingah buaina an nei ngai lo va, nang chu, chu mi hnam, kei chu, chu mi hnam etc.. an ti ngai lo. Chuvangin kum 1943 hma zawng phei kha chuan, Mizo nula leh tlangval te hian eng hnam nge an nih, tih pawh an hre lem lo, an ti thin.

    A fing leh a fel apiang chu eng hnam nge an nih tih lam aiin a finna leh a tlawmngaihna an hmu lian zawk a, eng hnam pawh lal upa leh khawnbawl atan an dah mai a, pasaltha huaisen reng reng, an chi leh kuang an en ngai lo va, chawimawi phu chu an chawimawi mai thin a. Tute mah kha an in la hrang rei ngai lo a ni. Chuvangin a hnam te te a awm hran ai chuan hnam khat anga khawsak ho kha an zir ber leh an duh ber a ni a. Chuvangin Sailo rorelna hnuaia awm ho reng rengin chibing feeling an nei ngai lo a ni. A hnuah an chenna chu Lushai hills a lo ni a, Lushaiah lungawi takin an awm tlang leh vek a, Mizo hills a lo ni a, lungawi takin an mizo leh mai a. Mizoram a lo nih tak hnu phei chuan Mizo Hnam-ah kan inchhal vek thei ta a ni. Heng zawng zawng bul lo intanna hi lalten khua leh tuite an awpdan kal zelin mipuite pumkhatah a awm tlat vang a ni.

  32. 82
    Aryan Says:

    Chu vang chu ami Sailo rorelna hnuaia awm ve lo Pawih ho te, Manipoor lama zo hnahthlak te, Lakher ho te hian hnam chi bing a thil tih leh lak an uar em em ni. :(

  33. 83
    justkhawbung Says:

    FYI: He tah hian Hmar hnam hming a hmuh theih.

    https://hmarclans.blogspot.com/.....clans.html

  34. 84
    Aryan Says:

    Vangchhia leh Khiangte an ti hmar ve hmiah mai. Khiangte ho kha Chepa khan a ti Pawih (lai) hmiah bawka. Lusei anga tam leh ropui ve chak ho hi chuan hnam chekhnek ho hi an in chuh an in chuh mai dawn anih hi :(

    Lusei hi Juda ho anga Pathian hnam thlan annia Lusei ah pawh hnam 12 a awm chiah bawk a, Israel hnam 12 nen khan a in mil thlaps bawka. :D

  35. 85
    V-a_USA Says:

    Zorunpuia, a lawmawm e. I comment chhiar a nuam hle mai!

  36. 86
    amanda Says:

    Zurunpuia a chet hi chuan kan harh huai zel mai a nih hi harehai :D

  37. 87
    Zorunpuia Says:

    A lawmawm e pu v-a. Pastor Liangkhaia lehkhabu hi tawi te tak tak chauhin lo review ila..Kum 1926 kumah khan Pu Thuama, Kulikawn Dawrkaiin Mizo chanchin inziahsiak nan cheng 50 a thawh a, hetah hian Pastor Liangkhaia pawhin kum 1920 vel atanga a lo buaipui ruk tawh Mizo Chanchin tih chu a thawh ve a.. Pakhatna a ni ta nghe nghe a. Cheng 50 a dawng a ni.

    Pastor Liangkhaia’n a theih ang tawka a hmuh phak chin researh a lo bei kha a ropui hle mai a. Thangtharte tan ro a tling tak zet zet a ni. Kha tih laia nung dam upa tar chin phei chu kum 1850 vela daiha piang te an ni hlawm a. Chung ho chuan an pu te kum 1780 vela piang te leh chung hovin an pute chanchin an hrilh leh an hriat phei chu Tiau kam vel a lo ni ta daih a. Mizote hi kan la naupan a, chuvangin kan history pawh hi Tiau thlang lam phei chu hriat a la awl em emin a rinawm a. Chuvangin Pastor Liangkhaia ziak hi a ma sawi angin mi hrang hrang a kawm kual atanga a dik ber tura a rin chu mi tam tak a thawhpuite rawn chungin a buin a chhuah chauh zawk a ni a. Mizo history ziah tawhnaah chuan a hmasa ber bawk a ni.

    Sailo lalten kum 250 vel ro an rel a, kum 1953 thlengin ro an lo rel a. Mizoram an luah hma atanga lal daih tawh an ni a, chuvangin khaw thenkhatah chuan lal kha tak tak pawh an awm ve ngei ang. A bik takin Sibuta te phei chu lal ber ber tak a nih ringawt kha. Mahse, hmanlai kha chuan lal neih loh chu tlawmna leh hnam dang bawiha luhna a ni a. Lal huaisen leh chak a piang kha miin an bawh a, khua leh tui an ngah mai thin a ni. Tin, indo reng renga hun hmang an nih avangin lal nih kha tuman an chak hran lo va, an inhnawn hial zawk thin a ni.

    Lusei lam Lalte: Pastor Liangkhaia Ziakah chuan:

    Lal thlahtu bul ber chu Sihsinga a ni a. Sihsinga chuan Ralnaa a hring a, Ralnaa chuan Chhuahlawma a hring a. Chhuahlawma chu Seipui khurah Lusei hovin salah an man a, Seipuia Chhakchhuak hovin fapaah an siam ta a. Nupui an neih sak a, a nupui chu hmeichhe naran tak hi a ni a, fa an han hring a, mipa a lo ni a, an nu chuan “a pa hi sal a ni a, an man niin mi za (100)in an hmuak a ni” a ti a, a hmingah chuan Zahmuaka a sa ta. Tin, Zahmuaka chu a lo lian a, nupui atan Lawitlang a mi Lawileri an tih hi an neih sak a. He mite nupa hi lal thlahtu an ni ta a ni.

    An mahni chu an la mi chhe dun hle fo va. Seipui khua-ah chuan tui chawina kawng thlangah hian in an sa a, an in chu mi kal apiang hian an deng thin a, chuvangin an fa hmasa bera hmingah chuan Zadenga an sa a. An hring leh a, nausen lianpui a lo ni a, a hmingah Paliana an sa leh a, an han hring leh a, “That vang ni lovin, chhiat vangin kan thang nasa em a, Thangluaha ni rawh se, an ti a.

    An han hring leh a, naupang chum tak a lo ni a, a that em avangin “Thangura” an ti a. An han hring leh a, chhangchhiain an bengchheng thei ta hle mai a, chuvangin Rivunga an ti leh ta a. An han hring leh a, engmah nei lo berin fa hei zawng hi kan nei a, mi ro kan khum tawh alawm, an ti a. Rokhuma an sa leh a, a pasarihna erawh chu a thi an ti.

    Hetih lai hian Khawruaah leh Tlangkhuaah Hnamte ho lal nei lovin an awm a, Seipui khuaa mite chu lalah an sawm a, tuman an duh lo va, “Parualate chhung sawm rawh u” an tihsan mai a, an ni chuan an sawm ta tak tak a, Zahmnuaka chuan a duh lo va, Lawileri erawh chuan “Keini a kara lala min sawm, kan kal tur a ni” a ti a, an kal ta a, chuti chuan Hnamte ho avangin lalah an lo awm ta a ni.

    Chung lai chuan awmkhauhva innek ngawt an ni a, a chi tam leh sal rual apiang hi an chak mai a ni a, chuvangin Zahmuaka fate hi an lo lal chhuak zo ta ber a ni. Tiau chhaka an awm laiin khua leh tui an nei hman vek awm e. Zadenga Tlangkhua-ah a indang a, Paliana Khuanglungah a indang tih phei chu an hre chiang hle. Chhakchhuak lal Lalvunga an beihnaah khan an lal tawh hlawmzia chu a lang chiang hle a ni. An chanchin kan chhui kim thei ta lo va.

    Sailo Lalho:

    He mite hi Thangura thlahte an ni ber a, an ropui em avangin an laichin dang Zadeng te, Palian te pawh khan Thangur an inchhal ve mai thin a ni.

    Thangura khan Chawnglula leh Thangmanga a hring a, Chawnglula thlahte chu “Chawnglulho” hi an ni a, an ropui mang lo. Thangmanga chuan Sailova a hring a, chu mi thlahte chu “Sailo” an ti ta a ni. Sailova fate chu: Chungnunga, Chenkuala, Lianlula te an ni.

    He mite pathum hi thlahtu bul ber an ni. Chungnunga chuan fapa pali a nei a: Lalhluma, Rohnaa, Lalchera leh Thangphunga te an ni.

    Lalhluma’n Laltuaka a hring a, Tuaka thlahte hi Tuaka note an tih tak te hi an ni a.

    Chenkuala tupa Pukawlha chu Selehsih Sangsarih khuaa an hotu ber kha a ni a. Rorel a thiamin hotu nih a tlin hle thin, tih a ni. Lallula pawh kha Pukawlha remtihna nena Zopui khua awp a ni, an ti bawk. Zopui khua hi Chuaungo ho khua a ni a, a hnuah erawh Khawlhring leh Siakeng bakah ralte te nen an in awm fin vek ta a ni.

    Rohnaa’n Lallula a hring a, a ni hi Zopui khaw lal leh Thlanrawn rawttu kha a ni a, a hming a thang hle. Lallula fate chu Lalpuiliana, Lallianvunga, Mangpawrha leh Vuta te an ni a.

    Ka peih tawh lo, tawk rih mai se..:)

  38. 88
    apatea Says:

    Thinrim hi in awm leh ang a….

    Sawi tho teh ang:

    Sailo te chu Paite ’sawn’ a nia lom.

  39. 89
    chawnghilh Says:

    @HV : I sawi chiang a, a lawmawm e. I ni ni fapa kha TLUANGTE HNAMTE a ni a; TLUANGTEA HNAMTE a inti ngai lo. Hororscope a ziah thin phei chu Office-ah an hlimpui ber a ni thin asin! Thu leh hla a thiam em em a; tunlaia Vanglaini chanchinbu pawh khi a tichhuaktu bul ber chu Tluangte Hnamte a ni. Mi uihawm a tling pha; thu leh hla, ho tak ngaihnawm thlengin a thiam —a nupui Denghlunchhungi kha 2001 October vel khan kal nain a boral a; Tluangte hian khawhar takin a fate pawh a enkawl zui a —ani berin a boralsan leh ta si a; an lainatawm khawp!

  40. 90
    chawnghilh Says:

    @87 :: Zorunpui : I rawn tikimchang e; ka lo chhiar ve tawh thin ang chiah a ni; khitiang khum leh kalh zawnga ziak kan Historian-ho zingah an awmin ka hre hran bawk lo. Hnung thak hiah phak loh i rawn hiat fuh thiam ser ser hle mai!n Thanks a million!

  41. 91
    funny_but_nice Says:

    tluangte hamte chuan sap hla pawh a lehlinthin kha mawle. :-D khawiah emaw ka en fuh tawh ani. a sawifiah thiam thei khawpmai.

  42. 92
    chawnghilh Says:

    Sailo-hovin sawnthlak ve se, Paite ni ve leh mai se … A HO AWM! Khawhring-in sawnthlak se; Hualngo han ni daih mai bawk se! Mahni hnam ang reng reng hi sawnthlak-te hian hring thei lo ta mai se; SAWNTHLAK tih hi THLAK SAWN tihna a ni ve aw!!!

    Biak-ziaka or Ziak-Biaka of Thenzawl min tihrechhuak e. Ani khan Exercise Bu-ah hian a thil hriat apiang hi a ziak khawm ve chiam chiam mai a; Israel Map a tung letling a; Mizoram Map nen a tehkhin chiam a. Thurin ang deuhthaw-in Mizo inti-Israel-ten an han ngai zui leh ta nghal a … mahse, Evangelist Biak-ziaka or Ziak-biaka kha a lo baral hman ve tawh a; khua a tihar reuh khawp mai; thuam var vek hian a induang thin a. RELIABLE tak hre chiang lehzual tur chuan rawn khuang ri ve thliai thliai-te hian pawimawhna ve tak an nei a nia! Ka lo chik chian ngai loh ka hriat chian phah a, nihlawh ka inti hle mai.

  43. 93
    funny_but_nice Says:

    mi thenkhat sawi dan chuan (verbal a ka hriat mai mai) sailova nu ( a pa a tel leh telloh pheichu ka hre law.. ) kha paite hovin an man a, chutia sal a a awmna lamah chuan paite pa khan alo f**k (nupui atan a nei animaithei) ta ani. chuvangin paite sawn anih theihna lai a awma, prove na erawh chu a awm lemlo anti thin. Lehkha chhiar hi ka peih lemloh avangin ka buaipui zui lemlo.

  44. 94
    chawnghilh Says:

    Zaithiam Vanlalsailova khi Paite sawn maw lo ni? Hre awm lo ve heh heh, chhaw lutuk! LOL - Chawngkhum dan tlang huat loh!

  45. 95
    chhana Says:

    Sailo hi Mizo hnam diktak niin ka lo ngai thina; Paite an lo nih leh daih si chuan a va buaithlak awm ve. Mizo na na na Israel ka ni tih nen pawh a inang rum rum e.

  46. 96
    Thirkut Says:

    Sawn pawh lo ni ta se, Sailo hovin engahmah ngai tur an ni em ni?
    Sawn siam tu te kha zak ngawih ngawih a hreawm ti em em tur an ni zawk lo maw. An sawn siam te kha an ni ai in an ropui zawk phei phei se chu, Sailo te tan chuan chhuan awm tak a ni zawk lo maw?

  47. 97
    H.Vangchhia Says:

    chawnghilh, kan u (uncle ni bawk :D) in ahming a lo ziah dan kha kalo chik ngai hauhlo asin..tak takin, ana chang kalo hre lova, a mawl thlak hle mai. Ka lawm e min rawn hrilh a. Nia, a kianga awm te kha a hlimawm in, mi rilru tha a ni bawk nen… in chhungkhat vang ni miah lovin, Aizawl anga tan chuan a uihawm ve khawpin ka hre ve. Nang nen pawh in in kawm zeuh2 ka ring… tuina in ang…

  48. 98
    H.Vangchhia Says:

    chhana, Paite thlah an ni emaw ni lo emaw, Paite Mizo ah i ngai lo em ni a. Pu H.Thansanga (ex-minister) kha Paite ania, tin, Pu Rualiapa pawh kha Pawi (Lai) asin. Zohnahthlak ah hian hnam hnuaihnung kan awm lova, a mihring (mimal) a zir a ni zawk awm e. A dang pawh an awm teuh ang…

  49. 99
    flying Says:

    Pu Haukhuma Hauzel pawh ( paite) tho a lawm. lol I mean, Paite/zomi, clans ah hian hauzel hi a awm tlat. A dik em ang chu mo.

    Pu Laldenga kha teh le?

  50. 100
    V-a_USA Says:

    Vangchhia post chuan Comment a hlawh hle mai! Amaherawh chu comment #9 ah triplestar sawi khi kan ti leh pek teh ang. A zawhna khi tuman kan la chhang lo anih hmel. Tihian a ti “Zahmuaka te kha an parual em avang khan lal atan an sawm a, sailova pawh kha zahmuaka fa te zinga mi a ni a, sailo hi paite an nih chuan a unaute thlah pawh kha paite vek an ni dawn lawm ni”?

    Engatinge kan discussionah hian Sailo chauh kan focus bik le aw, ka ti deuh? Zohnahthlak tam ber (majority) hi chi inpawlh vek kan ni. Paihte or Halkha or Pawi or Hmar or Ralte thlah inchawhpawlh nuai vek kan ni tih kan theihnghilh ta em ni le?

    Misual.comer ho zingah hian survey la ta ila, Nu leh pa hnam khat, hnam in ang ve ve nei kan vang pharh ang tih ka sawi ngam. Nu Chhakchhuak, Pa Chhakchhuak bawk, chutiang nei in awm a ni thei e. Mahse i Pi leh pu Chhakchhuak ve ve erawh chu in vang leh pharh ang (perhaps isolate incident is possible). Pi te pi te pi te pu te thlenga chhui let thei in awm phei chuan Ralte leh Hauhnar in neih pawlh, emaw, Hualngo leh Vangchhia inneih pawlh te an ni nawlh hlawm ang. (Hmar leh hmar innei, Mara leh Mara in nei, Lusei tawng ni lo tawng dang hmang zingah erawh chuan an tam ka ring)

    American ti a inchhal te hi hnam hrang hrang inneihpawlh (melting pot) an ni ang hian, Mizo te hi chi hrang hrang inneihpawlh kan ni tih hi kan theihnghilh loh ka beisei. Pu te pu leh te emaw, pu te pu leh pu leh pu, chhuan engemaw zah thlengin chhut let ta la, Halkha leh Hmar, emaw, Sailo leh Fanai emaw, Hauhnar leh Suantak emaw, chi hran hran inneihpawlh vek an ni ang tih ka sawi ngam. Tunlaiah Mizo zingah phei chuan chi khat leh chi khat kher innei hi an vang ta hle. Mizo te rilru hi a zau viau laiin, engemaw kawngah chuan kan thupui khelduhte ka thlir hian kan zim leh hle thung niin ka hria. Chi prejudice lam rawng a ang lek lek.

    Hman lai Sailo lal te khan an khua leh tuite kha chi leh kuang, hnam intihbing lam hi an phal ngai lo a, inneih pawlh vek an ni. Mizo hnahthlak truk khawm thiam berte chu Sailo lalte kha an ni. Sailo lal tam tak te chuan Sailo nula lalnu ah an nei kher thin tih erawh chu kan hria. Mahse chu pawh chu a ni vek kher lo.

    Sailo te hi Paihte thlah an ni tih ringawt thu tak khuk a kan khukpui hi, Zawngin ama ngumkhak hmu in zawng dang ngumkhak a nuihzat ang deuh hi kan ni mai lo’ng maw?

    A tawp berah chuan, he kan discussion hian Paihte te hi Mizo ah kan chhiar vak lo a va ang em!, chu bakah Paihte hmusit na rawng deuh a ni lo maw?

    Tumah a bul atanga chi ziktluak (original) tak Misualho zingah hian kan awm em? Will the original Vangchhia etc (name yours) please stand up!

  51. 101
    V-a_USA Says:

    “Zawngin a ma ngumkhak hmu lovin” tih zawk tur, typo

  52. 102
    Aryan Says:

    An sawi dan chuan Mizo suak deuh reuh ho timai ang in Mizo te zinga Lal chi ropui ber Sailo ho sawichhiat an chak vangin Paihte sawn anti an tia, sawn anih dan sawifiah teh u tih lah chuan an ne ne ne ral mai mai bawk sia an ti :D

  53. 103
    chawnghilh Says:

    Rualiapa? Rualyapa

  54. 104
    chawnghilh Says:

    @V-a : Zawhna lamhawi a ni lo; inchachhuahna a ni zawk! Logic taka inchhuahchhalhna chi khat a ni zawk alawm! “Pathian biak in in ni tih in inhre lo em ni?” tia Paula’n a remind ang khan!

  55. 105
    H.Vangchhia Says:

    V-aUSA..#100 answer sak mai…. ka topic rawn thawh subject a nih vang aniang. Tuntum chu Sailo a ni… ka han post na chhan tak pawh… ka chian lohna, chian ka duh vanga, a hriate rawn zawt ka ni ber awm e a.

  56. 106
    H.Vangchhia Says:

    chawnghilh, a sipel dan lovin, Mizo sipel danin ka ziak mai a ni, thianpa pa kha (Rualyapa!) … apology

  57. 107
    V-a_USA Says:

    Vangchhia nothing personal, glad you brought up the subject, it gave us a chance to air our opinions, peace out!

  58. 108
    H.Vangchhia Says:

    okie dokie :)

  59. 109
    V-a_USA Says:

    #102 hmmm! :)

  60. 110
    Kimas Says:

    E khai in lo va sawi thui tawh ve. In comment a ngaihnawm hlawm khawp mai. Sailo hi paite sawn tih hi chu ka pawm teh zak lova. Paite thlah tih erawh hi chu a dikin ka hria. Chuti anih chuan thisen lama kan chhui chuan paite thlah kal zel, mahse hisotry avanga lusei lo ni tia an ni maiin ka hria. Sailo hi lal chi kan ti ngawt nain a ni ber lem lo. Lal lo tam tak an awm a, sailo ni lo lal tamtak an awm bawk. Zorunpuia sawi Sibuta te pawh khi Palian lal a nia. Palian lal dang lalsuthlaha phei chu Tripura vel run hmasatu lar tak mizo lal zinga man hmasak kha ani a.

    Mizo hnam zingah hian tumah chi chhe bik leh tha bik an awm hran lem lo. Sap ho lokal laia lal ngah ber an nih avang khan Sailo pawh lal chi an ni ngawt lem lo bawk. Lal ngah ber an ni ve mai.

  61. 111
    Zorunpuia Says:

    Hmanlai British rawn luh hma kha chuan Chuaungo, Hualngo leh Ralte tih loh chuan lal an nei ngai meuh lo va. A hnuah Zahmuaka fa parukte an rawn puitlin khan heng chibing dang lalte hi an luahlan ta vek a. An thawm a na a, Lusei leh an thurualpuite tan lal chi tih hial turin an lal ta zel a. Tichuan, Zahmuaka fa te chuan Lusei ho chu thlang an tlak pui ta a. Zahmuaka fate zinga mi Thangura chu Sailova pu a ni a. Chu chu Sailo lo chhuah tanna a ni a. Sai tih hi thil ti nilnial ho mai mai a ngaihdan siam vel zing zing mi, mi te sai mai mai tihna a kawk a. Sailo tih hian thil tih ve mai mai lo, tihna lam a kawk. Chu chu mizo tawng kalhmang atanga hnam hming lo insiam ta a ni.

    Zahmuaka fa Zadenga te, Rokhuma te, Paliana te, Rivunga te, Thangluaha te hi an unau Thangura ang bawka lal chi a chhiar vek an ni a. Thlang an tlak hnu rei tak thleng an lal a. Mahse, Sailo lalten an tlawm ta hlawm a ni. British rawn luh khan tlem te tih loh chu lal sawi tur an awm tawh lova. Tin, British rawn luh hnuah hnam dang lal tir leh lalna pek an awm ve zeuh zeuh bawk. Hei erawh Sap ho dah emaw nihna pek emaw an ni hlawm awm e.

  62. 112
    chepahakhata Says:

    In han sawi in han sawi a, Sailo chu Paite Chi an nih zia a lang chiang tial tial mai. Lusie origin tak chu an lo tlem hle mai.

    Sailo pawh Lusei Chi zing a kan chhiar tel thei chuan Mizo in ti Israel pawh Israel-ah ka chiar/pawm dam vek thei mai lawm ni?

  63. 113
    H.Vangchhia Says:

    zorunpuia leh midang te…a chhiar manhla hlawm hle mai. Ka lawm e.

  64. 114
    Zorunpuia Says:

    Hnam ropui leh hnam changkang a piangten an mi hmasa leh hruaitute an ngaisang a, an chawimawi thiam thin. Vai ramah kan kal chuan British Sipai dova theih tawp lo chhuahtute Lim lian pui pui kan hmu ang a, history ah pawh an ziak kur ngei nguai thin a. An sulhnu te an rohvin an humhalh tlat thin tih kan hria a. Chutiang zelin Sap ho hlei hlei hian an hruaitu hmasa leh lalte an chawimawi thiam a, an tan kawtthler pawimawh zualah te leh Zirna hmun hrang hrangah te an Lim lian pui puiin an din a. Thang leh thar lo la awm zel turte tana hriatreng na turin hmun pawimawh tak an luah tir a. Chu chu an chawimawina entirnan an hmang thin a ni.

    Keini Mizote erawh chuan lal leh pasalthate ngaihsan nachang kan hre tawk lo va, an sulhnu leh an hmun hlui te hauh na nachang lah kan hre tawk hek lo. Hnam dang laka lu chhum leh ban chhum huama, lu zuar tak meuh meuha lo pen chhuaktute avanga vawiin hian he ram (Mizoram) hi thangtharten luah thei chauh kan ni a, an nin thisen nen lo hauh tlat lo se chu hnam dangten min luahlan ngei ang. Chu chu an indo chiam chiam chhan pawh a ni.

    Thenkhat lal duh ve si, lal thei si loten lalte er ranin itsikna thinlung tinreng nen an bei a. Lushai hills a pian hma daih atang tawha khua leh tuite hmangaih taka lo enkawltu leh thih huama lo chhanhim tlattute kan pasaltha leh lal huaisente thisen zah lek lo va diriamna anchhia chhe zet zet mai an han lawh duh te khan thangtharte thinlungah a chhe zawngin nasa takin chi a tuh a, hnam ropui leh changkang zawkte tih ang lo takin thenkhatte phei chuan tawngkam dengkhawng tak tak an la hmang duh cheu nia.

    Eng chi leh kuang mah thliar hrang lo va, khua leh tui tha mi apiangte hleih nei hauh lova enkawltute avangin he Mizoramah hian lungrual takin hnam hrang hrangte chu kan insuihkhawm tlat a, kan chibing dialect te hial pawh kalsanin tawng khat hmangin zai khatah kan luah phah a. Hei hi lalten khua leh tuite angkhat veka an en vang a ni a. Tute mah famkim theih a nih loh avangin khaw emaw laiah chuan lo che hleihluak deuh te chu awm ve bawk mah se, a tlangpuiin chibing rilru nei lova kan awm theihna chhan hi kan lalte avang liau liau a ni tih hi thangtharten kan hriat nawn a tha hle mai.

    Keini thangtharte chhanah chuan hmanlaia lungrual taka an lo awm tawh ang khan, Mizo kan nihnaah hian lungrual ila, dah pawimawh ber bawk ila, kan chi leh kuang te chu eng pawh lo ni se, he Mizo hnamah hian nang leh keia thisen hi a tel ve tlat avangin min phuar khawmtu atan hmang ila, khawiah awm ila, Mizo kan nihnaah hian i nghet tlat ang u.

  65. 115
    khamguite Says:

    Chu bakah hei hi ka han ti teh ang: Thalhtute kan hriat theihna chu kan mithiamte,research lo beitute leh ziaktu te vang a ni a, kan nihna chu kan zah pui mai tur pawh ani lo vang.Kan thlak thei mai si lo!

  66. 116
    Aryan Says:

    chepa chu Lusei ho aia tam chu i la chak trang trang hle mai maw, in sawm website pawn a ziah saw. Lai (pawih) , chin state ah nuaih 2 (1991 census)

    Tam chak lutuk in Mara ho te pawh Lai tir phet an tum anih hmel LMFAO! An duh chuang silova!

  67. 117
    sillyBoy Says:

    Sailo hi Paihte chi an nih leh nih loh chiang taka hriat ni lo mahse, Sailo lo inthlahchhawn dan hi a chhiar peihte tan kan tarlang mai2 teh ang. Kan kalsan tawh emaw ka ti a,

    Thlahtu bulah ZO tih a ni a, Generation gap a awm a, Kipmanga’n Nawhphuta a hring a, Nawhphuta’n Nawhchawng a, Nawchawnga’n Zingthloha, Zingthloha’n Chungmanga, Chungmanga’n Chawngmanga, Zamanga’n Ngeknguka, Ngeknguk’an Bawklua, Bawklua’n Sihzanga, Sihzanga’n Ralnaa, Ralnaa’n Chhuahlawma, Chhuahlawma’n Zahmuaka, Zahmuaka’n Thangura, Thangura’n Thangmanga, Thangmanga’n SAILOVA a hring leh ta a ni.

  68. 118
    chepahakhata Says:

    @Aryan, nang angin tam ber, fing ber, hmeltha ber nih chakna chete mah ka nei lo. Chi hming family name-ah hmang i la tawk ka ti chawh. Chi bing in lak enge maw vel hi ka rilrem zawng a ni ve lo. Burma-ah chuan Chin & Mizoramah chuan Mizo tih hi ka duhtawk der.

    Tin, Chin state aiin Chin state pawnah hian Chin mi an tam zawk. Burma ram ka ID ah chuan Lushai tih a ni a, a eng pawh lo ni i la pawi ka ti lo. Mahse logic tak a ngaih tuah chuan kan Mizo kal phung nen a ni thei lo thil hi a awm ve a ka rawn sawi lang ve mai a ni.

    John.F.Kennedy an fapa lo nei ta sela, George Bush a fanu nen innei ta se, fapa lo nei ta ang ni se, an fapa chu a family name ah “Bush” hi hmang ta se a dik thei ang em? Chutiang chiah chuan Sailo leh a unau te hi Lusei thlah ni lo nana Lusei an ni thei lo.

  69. 119
    kanidar Says:

    Sailo hi sawn an ni emaw, ni lo emaw, a eng tak chu sawi kaw hlawm ang i maw… :-)

  70. 120
    Aryan Says:

    Hmanlai mizo te khan chi/hnam thlak nan Sa an Phun thin tih te hre ve teh!

    Sailo thlahtu te chu paihte ani tih chu tupawn an pawm mahse Lusei hnam 12 te zingah Sailo hi hnam khatah Mizo zawng zawngin an pawm, nangman Lusei te aia tam nih chak vangin sawi nawi mahla anni tho tho.

    Hmani a i tam chak lutuk “Arakan a awm Khumi & Miau, Kan Ngaw a awm hote & Chindawn /Chindwin lui mawng lam leh Kawl ho kar a awm ho Awoh-Chin hote” chhiar tel tralh i tum ho te pawh an LAI loh chian zia Samaw website ah ngei pawh an tar!

  71. 121
    chepahakhata Says:

    Mawla, engtik lai mahin Arakan a awm Khumi &Miau, Kan Ngaw a awm, etc ho”lAI” ka ti bawk lo ang. Burma Zofate hi tunhnai choh a hria i nih hi min hnial min hnial duh suh, a ram a awm ka nia a takin thiante pawh ka nei a, ka hriat pawlh lo. 1991 census-ah khan Chin mi an tlem zia i rawn sawi a vangin hmun dangah an awm thu ka rawn sawi a nih kha.

    Hmanlai a, “Saphun” an tih kha “Chi” in thlakna a ni kher lo, chi khat leh chi khat an sakhua biak dan A in ang lo a nia, an zing a an chen dawn leh an sakhua an va biak ve dawn chuan “SA AN PHUN” THIN TIH HRE RAWH.

  72. 122
    taia-pa Says:

    A nih chepa Chin mite chu Mizo an ni ve am?
    Ka hriat dan chuan Saphun chuan a saphun na te hnam kha atrawm thin in ka hria.Sailo chu enganga Paihte thlah pawh nise,Zoruna sawi ang in kan mizo History chhui tu zawng zawngte hian Lusei hnam zingah an dah vek,an ni ho khan Sailo lo chhuah dan chu nang aiin an hre chiang zawk,(tuna comment tu zawng zawng hian an ziah kan chhiar atranga comment thei vek kan ni),Lai pawh hi tu thlah nge i hre bik ami?Lai chuan a thlahtu te hnam a pu kher em?Logic taka thil kan chhui zel dawn anih chuan Zohnahthlak te chu Momgolian kan ni vek mai lawm ni?min thlah tute an ni sia.

  73. 123
    taia-pa Says:

    Chuvangin SAILO thlahtute chu tupawh nise,LUSEI hnam an ni e.Chu chu Mizo mipui te pawm dan ani bawk.Eng lehkhabu leh tu historian mah in SAILO hi PAIHTE ah an chhiar ngai lo.A chhiar i hriat chuan min hrilh la ka lawm khawp ang.An thlahtute erawh Paihte an nih thu chu hmuh tur a awm.

  74. 124
    Aryan Says:

    A tira “”Chutiang chiah chuan Sailo leh a unau te hi Lusei thlah ni lo nana Lusei an ni thei lo”

    Lusei thlah nilo mahse Lusei anni thei chiang khawp mai Sa an phuna an hnam an thlak thin. i DIK LO leh ta.

    “Hmanlai a, “Saphun” an tih kha “Chi” in thlakna a ni kher lo, chi khat leh chi khat an sakhua biak dan A in ang lo a nia, an zing a an chen dawn leh an sakhua an va biak ve dawn chuan “SA AN PHUN” THIN TIH HRE RAWH.” a rawn ti pawr ve leh em em a.

    Hmanlai mizo ten Sa an phunin an Sakhua leh an HNAM an thlak tih hre rawh, kan ti let ve teh ang che.

  75. 125
    chepahakhata Says:

    Ka pu hi “Bawlpu” ani a, an sakhua biak rawn be ve duh ten “Sa an phun ” a a Chi a thlak kher lo.

    Taia-pa, Mongplian tlah kan nih chuan” Mongolian kan ni” in ti vek mah ila a sualna a awm lo, mahse Mongolian thlah ni nana Janpanese kar a i chet vang leh an sakhua i biak in Japanese a nih thei loh.

    Chin tih hi hnam hrang angin ila ngai tlat em ni? I pi & pu chhawng-20na vel Burma a an la awm lai, thlang an tlak hma zawng zawng khan Hnam dangin min lo koh dan leh min hriat dan a nia, Mizoram a awm Zofate leh Burma ram a awm Zofate hi kan Chi a inang deuh vek. Ram hran a kan awm vangin hming hran kan invuah mai zawk a ni. Chin pawh Mizo tho a ni.

  76. 126
    taia-pa Says:

    Chhana said”Sailo hi Mizo hnam diktak niin ka lo ngai thina; Paite an lo nih leh daih si chuan a va buaithlak awm ve. Mizo na na na Israel ka ni tih nen pawh a inang rum rum e.”
    Hre lo ve triah triah khawp mai,engnge Mizo hnam diktak i tih chu niang le?Israel a mizo te hi sawichhe ve fo lo teh.i tihdan in ka puang ve mai tur che ania.Mizo hnamah chuan nang hi a nih hi bo triah triah le?Paite thlah an nih avanga mizo diktak an nih lohna han sawi teh.

  77. 127
    Aryan Says:

    Ka awih chuang lo, a tira “Sailo leh a unau te hi Lusei thlah ni lo nana Lusei an ni thei lo.” tih sawi khan khawiah mah BAWLPU pu va nei suh.

    I dikloh chuan ka dilo ani e ti ve mawi rawh. Mizo te khan HNAM an thlak thei a, hnam thlak turin SA an PHUN thin.

    Lt Colonel J Shkaespeare a pawn ti hian a ziak “The custom known as
    “Sa-phun,”is in some respects akin to adoption. Should a chief have a
    very favourite boi, he sometimes grants him admission into his
    own clan. The “puitiam” being called, a fowl or a pig is sacrificed,
    after the appropriate prayer has been said, and a few of the
    hairs or feathers are tied round the man’s neck, and he is henceforth
    considered to belong to the chiefs clan. Anyone can
    thus admit another to his clan, but in practice it is seldom
    done, except by chiefs. I think the sacrifice is made with a
    view to propitiate the Sakhua of the clan which the man is
    abandoning.

    https://www.archive.org/details/TheLusheiKukiClans

    Sa an Phunin an sakhua an thla tel ngei e tih kan hriat theihna chhan chu an inthawina khi an sakhawhluia an Pathian kalsan tak tlawn lungawi nan tih ani.

    Chuan Thang Za Dal ziak “AN INTRODUCTION TO THE ZO PEOPLE OF BANGLADESH, BURMA AND INDIA” tih ah sawn chiang takin Sailo thlahtu Ralnaa Lusei hovin an man dan leh an mahni Hnama an leh thu te an sakhua a zawm tak thu te (SAPHUN), Lusei hnam 12 zinga hnam 1 anih thu te pawh a ziak.

    Hnam dangin Saphun tradition an nei velo ani mai thei, Mizo te erawh in kan nei, chvang chuan Mizo hnam hrang hrang te hian an HNAM an thlak thei chiang khawp e!

  78. 128
    taia-pa Says:

    “Chin pawh Mizo tho a ni”
    Ka awih chiah lo e,Mizo ho hi chu CHIN an tih thin zinga mi kha chu kan ni ngei.Mahse MIZO tiin kum 1900 bawr vel atrang kanin ko tran chauh.Chuvangin Mizo kan ni e an rawn tih ve kher anih lo chuan Mizo an nihna a awm leu.Zohnahthlak erawh chu kan ni ve ve.MIZo vek kan nih chuan i sentence”Mizoram a awm Zofate leh Burma ram a awm Zofate hi kan Chi a inang deuh vek.tih khi”Mizoram a awm Mizote leh Burma ram a awm Mizote hi kan Chi a inang deuh vek.”tiin dah mai awm.Burma ram a zohnahthlak mizo tih duh lo leh ni lo te khi CHIN an ni a(mizo te an hek zeuh zeuh,an er hle)Mahse burma ram apawh Mizo diktak Chin inti miah lo Mizo inti tlat,BURMa MIZO pawh an tam.Heng zawng zawng hi Zohnahthlak,chhinlung chhuak vek kan ni a,lungrual taka awm tur.MIZO vek erawh kan ni lo.USA ah pawh MIZO day leh CHIN national day a awm hrang a,MIZO society leh CHIN society pawh a awm hrang.MIZO chu an ni lo khawp mai.
    SAILO chungchangah chuan Kan mizo historian ho ziah tawh chu a dik lo e tiin Paite hnam ah chuan dah mai ta che.mahse Mizo te hian kan pawm ngai lo vang.SAILO chu LUSEI hnam an ni tlat. Chhui tu thenkhat phei chuan Sailo thlahtu Sihzinga kha khiangte thlahtu Khianga leh Thaua te nen unau pianghmun ngei an ti.

    I pu bawlpu chuan dawt a hrilh lo che anih vek chuan a hresual a ni ngei ang Sa an phun chuan an saphunna te hnam kha an trawm pui chiang.Kan khuaah khian Pachuau saphun an tam mai.Pachuau an in ti vek.Ka pu kha SADAWT a ni thin a,hnam an in let thin ati fiamthu…

  79. 129
    taia-pa Says:

    Chepa le le le Google chhuah theih loh tawp i tih i pu HV a rawn post lah chu Aryan in a google chhuak a(i ngaihsan viau ka ring,theih loh ti thei tu lolss)a ni lah chuan a hmang trangkai em em mai lehnghal.

  80. 130
    H.Vangchhia Says:

    Mizo tawnga tawng zat zat si, Manesia nge (ahming pawh ka chiang love) chumi thlah ka ni in inti emaw ka tia, Ramhuai hlauh tlawn na a inthawi na puitiam tupa ilo ni reng elaw. manesia !!..whatever..khatah khan lo tui ve mai mai teh u. Mizo chanchin hi lo sawi ve sek teh suh u khai. Mizo nih duhlo ber tu te zawk i nih kha…. sakhua chu khawi ah pawh a vawn theih, Mizoram ah pawh… Israel hnam bo intih vanga Mizo phatsan in ni lawm ni. Mizo pawh lo inti ve tawh teh suh u. Mizo kan ni thin a, tun ah chuan Israel hnam bo kan nih kan in hre chhuak ta si a, Mizo kan ni talo ti mai teh u. Thurai macha…kasubimacha.

  81. 131
    H.Vangchhia Says:

    Midangi chhan na ah ka hming telh kher tawh suh ang che.

  82. 132
    Zorunpuia Says:

    Aryan chu rawn phawrh chhuak tha tak hle mai. Thil dang chu dah tha rih ta ila, “Saphun” tih hi Chepa hian a hresual chiang hlein ka hria. Pu Liangkhaia te, B.Lalthangliana ziak te, Pastor Vanchhunga etc.. te ho tlema i chhiar deuh a ngai a nih kha. Miin a hnam kalsan a, Sa a phun chuan, entirnan, Ralte ka lo ni ta a, hmanlai chuan lusei tih ang lo deuhin kan inthawi a, kan chham dan pawh a inang chiah lo. Lusei hovin, Seipui khur te, Michhip tlang te an chham tel laiin kei chuan Suaipui tlang te ka chham thin a. Mahse, ka hnam leh sakhua ka thlak dawn a nih chuan lal leh upate rem tihna thlapin (Hei hi a chhan tha tak a awm loh chuan an rem tih pui mai ngai lo) Chhangte hnam-ah ka lo inlet dawn ta a. Tichuan, ka sakhaw biak dan leh ka hnam chu kalsanin Chhangte chhamdan leh tihdan engkim chu ka lo hmang a ngai ta a.. Miin ka hnam hlui Ralte chu sawichhia pawh ni se, ka huat a thiang tawh lo thung. Ka la haw chau a nih chuan dan anga hrem theih leh tih hlum hial theih ka ni. Chutiang chu Mizoten Saphun tih an hmandan chu a ni.

    Engpawhnise, thupui thawhtu zawhna ber zawka hi ka la chhang mumal lo va. Sailo chu Paite an ni thei em? Sailo chu thlang tla hnuhnung ber ni se, engtinge Lusei lal an nih theih? Paite sawn etc.. an nih chuan engatinge Paite dangte hi hnam chawm an tih tlat si? etc.. tih a ni a.

    Zahmuaka pu Ralnaa chu Sihzang hnam emaw Suantak emaw a ni thei e. Mahse, adopted son anga Luseiten an enkawl seilen a nih avangin Lusei hnamah Sa an phun tir a, a hming thlengin an phuah sak ta vek a ni. Tunlaiah mi fa kan lak (Adopt) reng rengin kan family name min tawmpui thin ang hian. Tichuan Ralnaa ni tawh lovin Chhuahlawma (or Zahmuaka) a lo ni ta a. Mahse, hei pawh hi Sailo lam chhuina erawh a dang ve thung a. An ni chuan tu thlah mah kan ni lo, Ni leh thla kara piang kan ni, an ti ve thung a.

    Tichuan, Sailo-va Pu Thangura unau Zadenga te, Rokhuma te, Paliana te, Rivunga te pawh an lal vek tawh a ni. Hetih lai hian Lusei hovin thlang an la tla lo. Zohnahthlak tuna Tripura leh Manipur lama awm te hi Lusei group aiin thlang an tla hmasa zawk a. An tla hla hle bawk a ni.

    A hnu feah Lusei Group chu hlawm lian takin an lal (Zahmuaka fa; Sailo, Zadenga, Rokhum, Palian, Rivung etc..) te ho nen thlang an tla ve ta a. An tam thamin an thawm pawh a na hle a. Thlang tla hmasa Zohnahthlak dangte pawh an um chhuak hial a ni. A dik chiah chuan Hmar u naute hi Lusei group ai chuan thlang an tla hmasa zawk a, Mizoram pawh hi an luah hmasa zawk a ni.

    Tichuan, Lusei leh an thurualpuite ho chu an tam tham hle a, lal neiin felfai taka inawp khawp tlat an nih avangin an chak hle a. Tin, Lusei hlang chauh ni lovin, hnam chitin an inpawlh nuk tawh avangin chibing te te a awm ho ai chuan an huvang pawh a lo na a, lal chi bik neia awm an nih avangin an lungrual hle a ni. Heng avang hian an tawng pawh a darh chak hle a. A tira an mahni rawn fin chiah lo hnam dang te pawhin an chhehvela hnam dang ho avang te leh an mahni tana a that zawk dawn avang te pawhin Lusei group chu an fin nasa hle a. Tin, Sailo lalte pawh khan eng emaw chen chu tihluihna tak meuh meuhin an zingah an awm luih tir ve bawk a. Lallula hunlai kan chhiar phei chuan a chiang leh zual awm e. Chuvangin Dr.Vumson phei kha chuan Lusei tawng vawrh lartu hi Lallula a ni, a ti hial a ni.

    Tichuan, tuna Mizoram-ah hian awmhmun an khuar ta a. An awm hlen ta a ni. Sailo te hi thlang tla hnuhnung ber ni lovin, Lusei groups te kha Sailo lalte nen thlang tla hnuhnung ber leh hlawm lian ber an ni tihna a nih chu.

  83. 133
    H.Vangchhia Says:

    zorunpui…. yahoo ah please news:)

  84. 134
    chepahakhata Says:

    @zorunpui, “Saphun” tih hi ka hresual hohloa nia. Sa an phun vang a an chi an thlak hi Lusei Chi an lo len/chak deuh a tang choh hi a nih hmel. A hma zawng zawngin SA AN PHUN in an sakhua an va tawmpui a, an zingah an va chenga an Chi an thlak kher lo. Lusei Chi hoin an Chi an lo len nan leh an tam nan an phuah chawp mai a ni zawk lo ang maw?

    Kan Mizo history chhuitu hmasa te hian Lusei hi an thlur bik deuh bik a, Chi dang ho thil tih leh kal phung hi an chhui vak lo a, chuvangin a dik ber kher ka ring lem lo.

  85. 135
    Zorunpuia Says:

    Chepa, Lusei group lo, Saphun tih tawngkam leh hmang hnam dangah an awm reng em? an awm a nih chuan a bu hming leh an ziahna min han hrilh la, ka lo zawng nghal dawn nia. Ka hriat sual loh chuan Lusei group zingah chauh Saphun tih tawngkam leh DAN hi a awm niin ka hria. Lai,Paite,Hmar etc.. ten an neih ka hre ngai lo.

  86. 136
    wonderboy Says:

    Ti khan lo in hnial teh u, zanin hian Mizoram ah ka haw hlen dawn!! :D

  87. 137
    H.Vangchhia Says:

    wonderboy, tak2 a mi a, i zo tawh tihna?

  88. 138
    chepahakhata Says:

    Ka pu hi Fanaipakhup(Lai/pawih family) a nia, Lusei tawng hmang a ni a, an pi pu a tang Bawlpu an ni a, ka pa sawi dan chuan ka pute sakhua hi Chi dangin tha an tih vangin Sa rawn phun an awm a ti. An saphun vangin a Chi hming an thlak kher lo.

    A bu chhiar tur erawh ka nei lo, ka hre bawk lo. Ka History hi ziak a chhiar theih kim chang tak awm se, tun ang a, in hnial pawh ngai lo tur hi a nia.

  89. 139
    Zorunpuia Says:

    Kum 1920 vela Pastor Liangkhaia te Pastor Vanchhunga te ho ziak hi ring ngam ila, a dik ber ang. Chu mi kha mi sawi tih ngawt ai chuan Zirlaibu thlenga zir theih awmchhun leh rin ber a nih rih tlat avangin. Chuti lo chuan hriatdan leh rin duhdan a inang vek thei lovang.

    Hetiang hian Mizo history ziahna thenkhatah chuan an ziak ve bawk:

    Adoption through Saphun (a social system by which a family changes its clan affiliation) has been in practice throughout their history. For ‘Saphun’ it is not necessary to go to a court of law or a registration office; all that is required is to arrange a community feast and announce the adoption.

    ………………………..

    MIZO SA LEH AN KHUA LEH AN KŪT, by: R.Vanlawma

    Hetih avang hian mirethei deuhte hian awmthei deuh chhungte an belin an sa an phun thin a, chu chu an hnam an va tawm tihna a ni. Hmeichhiain mipa pasala a neih hian an vawkpa chhungkhung talh chu a ei ve thei ngei mai tak na a, saphun chu a ni chuang lo. A pasala hnam kha a va tawm chuang lo. Sailovin hnam dang hmeichhia nupuiah nei mah sela a nupui kha Sailo a ni ve mai chuang lo.

    Kristian kan lo nih tak hnu chuan kan Zosap te khan religion tih Saptawnga mi hi Mizo tawnga dah an lo duh tak khan tunhma lama kan pi leh puten “kan sa leh kan khua” tia an lo hman fo thin kha sakhua tih ringawtin an lo hmang ta a, tun thlengin kan lo hmang ta chang ni lovin kan tawng pangngai emaw kan ti vek hial tawh a ni.

    ADOPTION

    Lushais had a system of adoption. A rich person without a son would sometimes adopt a close relative as son. A woman who had no brothers or anyone close to take her bride price often adopted a man as brother. The adopted brother, called nuta zawnchaws, would be in the same position as the real brother for all purposes. The chiefs sometimes adopted women not belonging to their class as sisters. A chief also could adopt a boy if he was his favourite, and could admit him into his clan by a custom known as saphun.

  90. 140
    H.Vangchhia Says:

    zorunpui, yahoo ah lo lut teh, val-a

  91. 141
    khamguite Says:

    Chepa, Lusei group lo, Saphun tih tawngkam leh hmang hnam dangah an awm reng em? an awm a nih chuan a bu hming leh an ziahna min han hrilh la, ka lo zawng nghal dawn nia. Ka hriat sual loh chuan Lusei group zingah chauh Saphun tih tawngkam leh DAN hi a awm niin ka hria. Lai,Paite,Hmar etc.. ten an neih ka hre ngai lo.

    Sapuh tih chu awm ve e. Chawngthu hnam Guite lo nita te an awm ve tho a ni. ‘Suitpi len’an ti a, ral hlauh vangin emaw an tlan a, lalin a an sutpui an va kuah hman chuan an that thiang ta lo va, kha an tlan lutna mite nihna an tawmpui ta a, saphun chu an ni ta mai ani. Paite zingah pawh awm ve tho a ni.

  92. 142
    taia-pa Says:

    Hv i comment khi ka niuh i ti za e ka nui dawn aw hi hi hi ha ha ha…sawi tur i hriat loh tawp a mimal thil a in hauh vak hi sim teh.a naupan chhiat thlak em mai.i thu hi a awm der si lo.

  93. 143
    H.Vangchhia Says:

    Israel thlah te cc kan sawi lo, manesia eke bal e tih vel…. Mizo lam thil daih a ni. Phatsan tu (traitor) hnam ah mai pawh nilo, sakhua na ah pawh ..a awmzia chu double traitor kha Mizo chungchang ah lo in rawlh ve teh suh. Kan thluak i manipulate chhe dah ang e. isua khengbet nawn tu i nih kha…. mu hle hle rawh. Mimal eke bale te kha lo ti ve ziah suh… midang thil i hrilh na ah, ka hming i telh vang a nih hi.

    Manesia thlah Israel hnam i ni lawm ni. Mizo tawngin lo iak ve sek suh… phatsan tu pa

  94. 144
    taia-pa Says:

    Relax relax HV Mizo Burma refugee pa ka nuih i ti za bang lo,Dawt sawi ihrat hrat nen trawng ve vak vak suh<kar khata Darkar 95 hnathawk inti DAWT chulo pawh a tam.Internet a nih vang hian insawi theih i hrat eeee ha ha ha LIverpool an chakkkk ka lawm lutk VALA

  95. 145
    taia-pa Says:

    Mizo lam thil kan sawi laiin nang man i ngaihsan lutuk vangin Israel chungchang i rawn sawi pek a nih khi.Israel lam chungchang hi engmah ni lova i hmusut thin em vang hian i sawi loh chuan sawi hi nuam ka ti reng lo asin.Chuvangin sawi tur hre lo viau thin mah la Israel chungchang hi rawn sawi tawh lo mai la.A sawichhuak tu chu i nih khi.I thin a rim leh awm nuam eeeee Mizo Burma refugeeeee…ha ha ha

  96. 146
    Aryan Says:

    Chu khamiguite sawidan chuanPaihte ho chuan sa an Phun chuan hnam an thlak anih chu maw?

  97. 147
    taia-pa Says:

    Chepa hi a trang laklawh mai mai ani hi.A thusawi a rinawm theih na ka pu chu BAWLPU te a ti ve mai mai a lawm?Misual zing ah hian mahni thusawi nemngheh tum nan a “ka pu in ati”Hmana ka putar kawmin ati”Ka thianpa Arab,chinese,Lebanese etc in a ti” tih vel hman ching hi kan awm ve hrim hrim a.Ngaih khata ngaih chi.True copy tih vel lolssss ha ha ha///

  98. 148
    chepahakhata Says:

    @taia-pa, sawi tur hranpa i hriat loh chuan lo ngawi ve mai mai la. Mi comments rinchhan a mi lo deu vel leh mimal rawn sawisel vel kha a pa lo e mai.

    Mizo-Isael chungchang ka sawi ve zauh zauh vang hian mi i ngei deuh niin ka hria, ka thu ziak sawisel tir leh hnialna tur i lo zawng char char thin a. Mizo in ti Isael chungchang kan sawi hi huat vak tur pawh a ni lo. Patling zahmawh thankinin i ring a dik i tih chu huai takin rawn tar lang la!! A dik a nih leh kan lo pawm ve a nga, i hnehah te pawh kan lo kal ve hlawm ang chu.

    Tin, Isael i nih na History in chhui a, kum sang chuang a mi in in chhui lut thei si chuan, tunhnai mai kum-200 tha vel a, kan Mizo history pawh hre viau awm tak in ni a. Chin & Mizo awmzia pawh i la hre fiah mang lo a, Tiau ral lam Zofate chanchin hriah a hlei i nei em em hran bawk si lo, mi comments a tang hian i pawt ve mai mai thin a. Puitling deuhin i hriat i rin dan chu sawichhuak va mai thin la. Mimal zawng huat vang a in tei in tei hi hlawkna a awm lo.

  99. 149
    Tahanpa Says:

    Hun a liam zela, thang kan thar zel bawka, Lusei/Hualngo/Chhakchhuak ngam loh vanga Lusei ni ta tih pawh kan in hria ta lo angin, Hualngo-ah kan len vek loh avangin Lusei, Lusei-ah kan len vek loh avangin Mizo tih pawh kan hriat phak tak loh angin leh Sailo pawh kan hrechiang ta lo hi a pawi hle mai.
    Sailo hi chi hniha sawi a ni. Chikhat zawk chu a chunga mi ang khi a nia. A dang zawk chu tihian a ni,’ Hualngo Lal’in a farnu lakah sawn a thlaka a in puan ngam loh avangin Paite faah a puh’, tihin. Chuvangin Sailo chu Hualngo/Lusei/Chhakchhuak dik tak a ni.

  100. 150
    hluteipa Says:

    mizo te hian pa te hnam kan chhawm zel thin a, chu ti a nih chuan sailo chu paite an ni tih na a ni mai lawm ni, sailo ho in lusei ah sa kan phun e an tih lai pawh hriat a ni chuang em ni..?. paite ka nia,,,kan nu hi hauhnar a nih a vang in ,ka fate hi hauhnar an ni thei dawn em ni?,hauhnar ho bul hlir ah pawh awm se,,, an duh chuan an lo in ti hauhnar thei mahna,, a thisen an kai ve tlat si a,, mahse an nih na dik tak chu paite an ni,,, chutiang deuh chu a ni mai…mizoram a mizo history kan hmuh tamtak hi chuan a huam zau lo a a kim lo hle in ka hria,,,, mizo history ni lo in lusei history tepawh a ang ka ti,,

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.