“Hnam Khat” kan ni

February 2nd, 2008 11:59 pm by Zorunpuia

Lusei, Lai, Thado, Mara, Hmar leh Paite te hi “Hnam Khat” kan ni.

Kan pi leh pute kha thlang an tlak hma chuan, hnam khat angin hlawm lian takin an awmkhawm thin a, dialect hrang an hman thu pawh kan hre meuh lo. Kawbaw phai kuam atangin Chin hills ah an chho a, he ta tang hian chibing lal leh sakhua an nei hrang tan a, a hnuah tlang an lawn liam a, Tiaului an kan hnuah chibing te tea inthen hrangin unau hmel an in hai a. Chibing te te in an in run tawn thin a. A chaklo zawkin a chak zawkte hnenah chiah(tax) an pe thin a. Lusei group chu thlang tla zingah a hlawm lian ber an nih avangin an huvang pawh a na deuh ber a, thlang thla hmasa Hmar group leh Paite group te chu an hnawt kiang hlawm a, an dialect chu Lushai diclect tiin Sap hovin an vuah a, reilo teah Mizo Tawng tiin kan thlak leh ta a, Lusei dialect (or Duhlian) hmang reng reng chu Mizo tiin kan inngai hmiah ta mai bawk a.

Mahse, Lusei dialect hmang Mizo zingah hian Paite, Hmar, Thado,Lai etc.. kan tam nasa mai si a. Lusei tawng an hman avanga Mizo nge an nih a? an thisen avanga Mizo zawk? A then Mizo an ni a, a then an Mizo lo tihna em ni zawk? Lusei chi ro ro pawh Lusei dialect hmang ta kher lo, Bawm dialect hmang te pawh Bangladesh ram Chittagong Hills track lamah an awm nual a, Pachuau te, Chhangte te, Chhakchhuak te an ni hlawm niin an insawi a. Entirnan: Lian Khum Lusei tih ang reng te pawh hmuh tur an awm nawlh leh thin. An ni hian Lusei tawng an hmang si lo va Mizo kan ti thei tho ang em? Chutiang bawkin Khiangte pawh hi Bawm ramah an tam khawp mai a. An ni chuan Khiang hnam an in ti a. Mizorama kan unaute chu Khiangte an in ti.. an ti a. dialect hrang deuh an la hmang thung a ni.

Zohnahthlak topic a mi te hi kan tlemlo hle a. Mizoram aia a let hniha tam hi Mizoram pawnah an awm tih hria ila. Ram khat Hnam khat angin intelkhawm ngat ila chu tu hnam hian nge min chimral thei ang le?

Thangtharte chuan pipu huna lungmawl taka chibinga inkharkhirhna thinlung kawngkhar chu zau taka hawng a, unau hmel inhai tawh lo va, thisen thuhmun, thlahtu khat kan nihna anga thawhhona tha neih leh inpawhna tha zawk kan neih theih nana hmalak a hun tawh lo maw? a mal mal chuan tute mah hi kan ding chhuak zo dawn lo tih hria ila. Kan chindan leh tihdan te chu lo danglam hret hret tawh mah se, Mizo tihdan vek a ni. Kan danglamna leh kan dialect lo hranna tawhna awmchhun te te inkher sak a, inlakhran tum rana in diriam tawh lovin, Chibing inlak hranna thinlung pawh siah hnawlin, kan thuhmunna lai te, thlahtu khat kan nihna lai te leh kan in unauna lai hmuh theiha la awm chhun zawk te hi tipunga, chawm lian zawk turin tan kan la dawn lom ni? Kan chhehvela hnam dangte zia leh nunphungte chu lo senglut deuh tawh mah ila, nang leh kei hi chhulkhat kual, unau kan ni miau si alom mawle.

Chung Khuanu zarah He Zo hnam hi a a la insuihkhawm ang a, vanhnuai leichinah hnam ropui tak a la ni chek ang tih ka beisei tlat. Chu hun lo thleng tur chu thangtharte thinlungah chhawl ang uai tlat se ka va ti em!!

Similar Posts:

Recent Posts:

61 Responses to ““Hnam Khat” kan ni”

Showing 21 of 61 comments — the earlier comment pages were not captured when this site was archived.

  1. Zorun Says:

    @kanidari, ka sawi tum chu hetiang zawk hi a ni e: Lusei chi leh kuang or Hnam ka sawina a ni lo va. Lusei group ka tihna chauh a ni a. Hei a kawh zawk chu Lusei leh co. tihna a ni ber ang chu. Hmanlai zawngin Lushai tih kan ni vek a. Hei hian chibing lian deuh dueh Khawlhring, ralte, chawngthu etc.. a huam tel vang chauh zawk a ni a. Sipai pawh tangin kan hming tawpa Lushai tih vek a nih thin kha mawle. Chuvangin Lusei groupah ka han dah rih mai a ni. R.Vanlawma(L) dung thulin.

    Engpawhnise, a tha zel e. i sawi zel ang..:)

  2. kanidari Says:

    Ni e, ka puzawn pawh hi sipai bang a nia, Ralte a ni na chu Lushai a inti tho tak e. Taka, Brigt. T Sailo khan AVSM nge a hmuh PVSM?

    https://www.outlookindia.com/pti_news.asp?id=538751
    “Air Marshall P K Barbora ….first officer from Assam and the North Eastern region to be honoured with PVSM”

  3. islander Says:

    Chibing kan tih hian Paihte, Kuki, Pawih etc te hi kan kawk. Chuvangin HNAM hi chu MIZO vek kan ni tu ta mah bik ani lo. Hnam hnuaiah hian CHI a awm chumi hnuai lehah chuan KUANG eg Khawlhring, Hnamte, Zote, Pakhuangte, Tonsing, Hauzel, Kawlni, Siakeng, etc etc te hi.

    CHIBING hi HNAM a ni lo tih hi ka sawi ve thiam dan a ni. Indopui II lai khan sipai trang tamtakin an hming zawhah CHI an dah thin heihi Sapho tihtir a ni. eg Ex Hav Thanga Lushai, L/ Nk Tonzakhup Paihte, Sub Major Haukholal Kuki, Corp Vanup Lakher etc etc. Hetia Chibing-a Sap hoin min thliar vak avang hian kan in unauna a tichhia a. District Council kan han neih hnu kha chuan kan mithiam hmasa leh mi reng reng in CHI hming dah hi an titawp daih a. Mizo Dist ah chuan kuang (CHI peng or sub-clan) dah kan ching ta a ni. Heihi Ka Pu in a sawi fo thin dan a ni. Kapu hi 1893 a piang, Presbyterian Kohran Upa hmasa pawl a ni.

    Tunhnu Internet World atrang hian Kuang dah hi kan ching zual ta bawk.

  4. tka Says:

    23
    flying Says:
    February 5th, 2008 at 6:33 am

    Rv. Dr. Lalchhuanawma Thesis chu min lo hluih ve hlawm la kan lo kelh chhin ang chu Pu tka…

    Flying… Hiai hi keima sawi ani lova, ZRM-a sawi ani e. Nei chu ni ila, ka rawn post mai tur…

  5. Zorun Says:

    @islander, i ngaihdan leh hriatthiamdan hi a nihna dik tak tur a ni. Keipawhin hetiang chiah hian ngaihdan ka nei nghet bur. Midangte pawh hian hetiang zawng hian Hnam leh Chi leh kuangte hi hrethiam teh reng ila, Hnam khat chhungah hian him takin kan awm ho tura’n.

    @kanidari, Pu Thenphunga chu ‘AVSM’ a ni e.

    Zohnahthlak unau dangten an hmuhdan han sawi ve se ka ti hle mai. Unau kan nih lohzia te pawh ngaihdan hrang deuh atanga rawn ziak awm se, kan in hrilhfiah thei mahna.. mithiam nangni ho zarah.

  6. zrm-a Says:

    @Pu zorun,tka,flying - Rev.Dr Lalchhuanawma chu ATC Aizawl ah a awm ,a thesis poh aman a kawl, inlo dil mai dawnnia.

  7. adelfos Says:

    Dr Chhuanawma chuan phai lam atanga chho ang chuan a ziak chiah em ni aw? A doctoral thesis a bua a siam “Christianity and Subaltern Culture” tih kha ka nei a. Houghton-a theory chu a sawi tel naa Chhinlung theory leh eastern origin hi a thlawp ber chu a va nih hmel si ve aw…

  8. Zorun Says:

    @zrm-a, pu adelfos sawi ang hian sakhua leh mizo history lam a tarlan zawk chu Chhilung (Chinese chuan Yalung) Theory leh Eastern Original ho a khaikhinna lam ni zawkin a hriat. I hriatsual a nih ka ring. Thlang lam atanga rawn chho nia mizo a sawina reng reng ka lo hre lo va. A lehkhabu i neih chuan a ziah ang chiah chiah chuan min han hrilhfiah thei la, sawiho te pawh a chakawm e.

  9. myself Says:

    26
    kanidari Says:

    February 5th, 2008 at 10:47 am
    Ni e, ka puzawn pawh hi sipai bang a nia, Ralte a ni na chu Lushai a inti tho tak e.
    ………..
    kanidari chu a thal emaw kan lo ti a puzawn te ilo nei vel a :D

    mak thei ngei hihihihihi……..kanidar leh lolzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz

  10. kanidari Says:

    he he he, nei ve e! nia, ka hming hi a confusing roh em a lo nih tak hi!!! nang puzawn nei thei lo chiin em ni i pian? hehe, tlangval zual laia kan tal vena thin hmeithai nghei hleilovi hming kan phuahsak hming reh loh nan kan ti maw le!!!!

  11. 51
    kanidari Says:

    H.Vangchhia: E, rilru hi alawm pawimawh, kum te chu number mai mai alawm, number in a pawlh buai ve loh kan thinlung hi thalai hle se a tha a ni mai lawm ni!!

    myself: Thank you. A chal chal hi kan naupang tha leh a nih dawn hi! clliana hi a reh hle mai, kumthar ah rilru tharin kan misual hovang chu tih naklaiin. Nat. Resources lam pang kan post anga, a rawn inlar leh mai ang.

    Zorun: I just realized another weakness of mine, that is “How to say Thank You”. I would just lost word other than a single simple line “Thank You”. Piancham ka vawi khat lawmna a niin ka hria ka ti, chu pawh ka thawhpui te zarah. Nia, a sen var hring eng te pawh a tel! Piancham lawm hi ka ngai ho thin fu a, midangin kan beisei miah lohva min lawmsak meuh chuan patling kan hmui elastic a rul mai dawn lawm!!! Engmah hi a lo sawi lawk theih love!

    Report this comment

  12. 52
    kanidari Says:

    Hla phuah thiam ten ‘He khawvel hi thenna ram a ni” an lo ti a, kan han awm khawm thin pawh hi inthen leh tur thovin kan lo awmkhawm a lo ni a, nupa pumkhata Pathian meuhvin a suihzawm pawh thihna in a then leh tur tho kan ni a. He khawvel hi thenna ram a ni. Mahse, Thenna ram hi a kin hma ngei hian Mizo te min khai chhuak tu kan Pathian hian keini Mizote hi min insuihkhawm tir leh ka beisei tlat. Engtin nge ni ang ka hre lo, mahse ka ring ve bur! Hma la tu turin zorun te pawh hi a lo ruat an ni mai thei asin!! ‘Rau viau lo maw?!

    Report this comment

  13. 53
    Zorun Says:

    @kanidari,, ni e, i han sawi ang hian Mizo thangtharte hian kan khawhawi kan zauh nasa em em tawh a. Keini tet lai a, kan Zohnahthlak puite hnam dang, mihrang ang maia kan lo ngaihna dai ngei mai te pawh kha, kan pel chiang ta hle a ni. Kan han inchhut deuh phei chuan, Hnam hrang reng reng kan lo ni si lo.. Hmanlai deuh anga intlawhpawhna leh inbiakpawhna harsa lutuk ang kha tunlaiah chuan a lo ni tawh lo va.. Kan chanchin tlangpui leh kan inhnaihna lai la awmchhun te pawh internet kaltlangin kawng eng emaw ti tiin kan in hriat tawn sak chho zel hi a ropui a. Keimah anga ngaihdan leh hriatdan sawhsawn dawrh hi mi tam tak an awm ve ka ring..

    Report this comment

  14. 54
    H.Vangchhia Says:

    A ziahna hmun chiah lo nanga ka thinlung a vit na veng veng mai a…teh hian kan sawi mai ang e…min lo hrethiam hram teh u.

    Hman ni khan Mizo Society of America chuan in thlanna an/kan nei a ( ka tel ve lo). A hma hian kawmiti neih a ni awm e…mi thenkhat AOB theh chhuah chuan ka rilru a ti na in mi khei vial ngawih ngawih hi a ni mai ka ti.

    USA a kan Mizo society hi Legal status nei tan chauh a din a nih ka hre ngai lo. Tin, society thil a nih angin Mizo takin kan kalpui turah ka ngai. USA Mizo ah hian hruaitu tling mi thahnem tak chu legal status nei lo an ni. Chuan mi thenkhat chuan,” legal status neilo hi hruaitu ah thlan ni tawh suh se” tih AOB an pu lut a ni awm a. Immigration lam khawih society kan ni lova, Mizo chhungkua a tul ang anga thil tih tlan theih nan etc he society hi din ni tur ah kalo ngai ve a…hetiang zawng a kawmiti na a kan Mizo puite ngei kan han in sawi khum siah siah mai hi chu a van Mizo lo em ka ti a ni.

    Legal status neilo te hi hmuhsit emaw en hnuai tur an ni lova, a taima ma te pawh an ni hlawm nghe nghe. An legal loh avang a hruaitu/Mizo society an enkawl theih loh na tur hi ka hrelo hrim hrim a kei mimawl ve mai hi chuan….

    Enge in ngaih ve dan ka han ti a ni e. Kei chu ka Mizo diktak thinlung hi a khei na vawng vawng mai a ni.

    Report this comment

  15. 55
    Zorun Says:

    A va zialo tak ve mawle..hotupa…:)

    Mizo filmstar nihna dinhmun atang te pawhin sut tir leh dan te pawh a awm mial lo maw?..:)

    Engpawhnise, a chhan leh avang a awm thei ang a, chu chu enge ni ta ber ang tih kha hriat a chakawm a..tarlang thei an awm chuan a tha viau ang. Mizo Society chhung atan chauh leh Sawrkar nena thawkho an nih lem loh chuan a tul lutuk lo mai thei a ni.

    Report this comment

  16. 56
    H.Vangchhia Says:

    Mizo Society of America hi NGO a ni…Mizo, city hrang 2 a awm te state hrang 2 anga awm te…in hriat pawh theih na tha ve tak a nih bak ah, in hriat tawn na atan a thil pawimawh tak a ni. USA YMA a ni ber ang chu….

    Report this comment

  17. 57
    H.Vangchhia Says:

    ka va sawi buh chi teh nuaih ve mawle lol

    Report this comment

  18. 58
    Zorun Says:

    ekhai, i sawi tha lutuk tlat.. a fiah tha hle bawkin ka hria, USA YMA i han tih phei hi chuan a fiah lehzual.. vur anga varin kan var uarhin ka inhriat pek chu..:)

    Report this comment

  19. 59
    H.Vangchhia Says:

    Ka rilru ti na tu chu i nuih ti za tu a ni maw…

    Report this comment

  20. 60
    Zorun Says:

    Ka nui miahlo ania aw..han tuihnih vak dan ka hre rih lo..midang sawizawm atan ka khek rih ang e..

    Report this comment

  21. 61
    kanidari Says:

    Val_brosky : Thank You. Tlai khaw hnuah lawmthu kan rawn hrilh leh che a ni, khami ni khan kan net a chiang lova, min wish na kha ka lo miss palh a ni.

    Report this comment

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.