Tak Tak Emni?

September 13th, 2010 11:14 pm by Tluanga Chawngthu

Lalthantluanga Chawngthu

THUHMAHRUAI: Thingtlang khaw pakhat ‘Thlohpui’ khua, in 150 vel awmnaah vawikhat chu thil mak deuh mai hi a thleng a. Tun thleng hian a chhan hria leh sawifiah thei reng an la awm lo. He khuaah hian boruak a fîm thain a mi chêngte pawh an hrisel fû a. Aizawl atangin Motor-a tluang taka kalin darkar khat leh a chanve vel hun sên a ngai a ni.

I
Ruahpui vânawn chu tlai ei rawngbawl hun vel atang khan a sûr buan buan a, têk a tla chhuai chhuai a, kâwl a phe zawr zawr bawk a. Pu Duhawmate inchhungah chuan naupangte chu an nu bulah an inhawrkhawm a, Nu ber hova an infiamna awm chhun chu, kâwl a phêt zawr zawr ruala beng hup nghal chu a ni mai!

Kâwrtea tui luang pawhin, “Thâlah kángchat lek lekin ka luang a, khaw’nge tun tum chu i’n luang hum hum mai teh ang,” ti ni awm takin a luang ri huau huau a. Thlang deuhva Pu Buailuta vâu chu Sebereka Khuangkaihin a la a, a min hum hum bawk a. Chhûmdum chhah pui pui chu vanah an lâng nuau nuau a. Nizung engmawi tak, lei lama rawn lutthla tur chu a hliah vek avangin, ni tlak hma hawtin khawvel hi a thim deuh mup mup a.

Biak In dârvawtu nih pawh a hrehawm dawn tehlul nen, Biak In dâr chu a ri ta vul vul a. “Kohhran Upa leh mi tlemte chauh hi inkhawm an awm ang a, thuhriltu tan pawh a nuamlo ve ngawt ang,” tiin kilkhata puankawp bât hlup Pi Dari chuan a pasal Pu Duhawma chu a han en a.

Pu Duhawma chuan, “Chutiangte alo nih palh takin ka inkhawm ve mai ang e,” tiin a Jacket hlui tawh tak chu a ha tha nghal a. Banga darthlalang keh tawhah a in en zuai a. Chutih lai tak chuan kâwl alo phe leh zawr a, ring em emin têk atla zui nghal a. An thenawmnu Pi Liani tê tuar thâwm an hre zui nghal bawk a. “Eng a ti chu ni maw, a tê tak chiam le?” Pu Duhawma chuan a han ti a, a nupui chu a melh a, Pi Dari lah chu alo meng phawk hle a.

An han ngawi deuh vang vang a, chutah Pi Liani bawk chuan, “Awi! Ka nu!!” a ti leh tuar a. Pu Duhawma ngaih a tha ta hleklo mai a, “Khaw’nge, hmehen hi a awm? Dari, min han pe teh,” a ti a. Pi Dari chuan bangrela hmehen intung chu a han pe a.

Thâwm chu a reh leh daih a, ruahsur lah a hân thut bawk a. Pu Duhawma chuan, “Engti tiha Pi Liani chu râk chiam nge maw anih le? Dawnga hi a awmlo em ni le?” tiin amah leh amah chu a inzawt a.

Pi Dari’n,”Ruahsur a bâng ta, a lawmawm hle mai,” alo tih lai mekin, “Awi! Ka duh lo, chhuak nghal rawh,” tiin Pi Liani bawk chu a tê leh ta chiam a. Rangtakin Pu Duhawma a tlanchhuak ta nghal a.

Kum hnih kalta khan Pi Liani pasal hi a ramvahnaah Sapuiin a hrawkhrui a seh chah sak avangin a boral tawh a. Tunah hian a fapa tlangval Dawnga nen an awmdun a ni. A pasal Sapuiin a seh lai hi fûr khawchhiat lai a ni a; an vâu a a thangkam a en chu Sapui nen hian intawngin an inbei ta ni berin an hria. Pi Liani pasal hi ramvachal tak anih avangin ruahsur pawh eng’ahmah ngailo va kal lut ngat a ni a, khawtlang pawhin an sûn viau a, a thlân pawh ‘Thlan khamphei’ ngat a ni.

Pu Duhawmate leh Pi Lianite hi an inthenawmna a rei tawhin chawthing chena indil thin an ni a; Pi Liani khawhar hnemtu ber pawh Pi Dari hi a ni. Chuvangin, eng’emaw harsatna tawh pawhin, anni inthenawm hi chu an inpui tawn vat thin. Upain, “Thenawmte do ai chuan khaw sarih do a thlanawm zawk,” an loh tih hi hemite chhung hnihah hi chuan a dik hle a ni.

II
Thlarau inlâr duhna khua ang maiin hemi zan hian leidapin chhûm a kâi chiai chiai va. Pu Duhawma chuan hmanhmawh takin kawngdiak laite chu a kân phei thauh thauh a. Pi Lianite in a thlenin kawngkhar chua sáwi dawt dawt a, inchhungah Pi Liani chuan “Awi! Ka duh lo, lokal tawh suh, Lalpa, min tanpui rawh,” tiin alo râk nghal tuar tuar a. “Pi Lian, keimah ka nia,” tihpahin Pu Duhawma chuan kawngkhar chu a nam hawng rawk a. Inchhung chu alo thim vek a; a hmehenin a han chhun kual thuak thuak a. Bangkilah hmel thlabar tak pu Pi Liani thidang mek chu a hmuhin a pan thuai a, a lu ah a sáwi nghal nawk nawk a. Pi Liani chu a harh theilo. Pu Duhawma chuan Dawnga chu hrechhuakin, “Dawnga!” tiin a’n ko tuar tuar a. Pi Liani tlusawp nawk ri mailo chu eng thâwm dang mah a awm lo.

Uluk lehzualin inchhung chu a enkual leh a, khumpui bula Dawnga tlu hlawm reng chu a hmu a, a phu chiang kher mai. Rangtakin Pi Liani pawm chungin a pan phei a, Dawnga hmai chu alo dâng bêm a, a mar a han dek a, alo la phu feih feih a.

Engtia he thil hi awm ve tih pawh ngaihtuah hman lovin hlauhna chuan a tirilah a rawn man a, Pi Liani chu pawmin pâwnah a tlanchhuak thut a. Anmahni inkawt athlen chuan, “Dari, kawngkhar kha lo hawng vat rawh,” a ti tuar a. Pi Darin kawngkhar a han hawn chuan a thil hmuh chu mak a ti lutuk a, a tê chhuak phut a. Tapchhaka an fate pawh chuan mak an tiin hlauthawng takin an inkuah chial hlawm a. Pu Duhawma chuan, “Tui kha han lum ang che u,” a ti a, an in atang chuan a tlanchhuak lehnghal vat a.

An thenawm a Pu Hrimate inlamah tlanpheiin an kawngkhar pawh kik lovin a pawt hawng dawr a. Chutia hlauthawng taka Pu Duhawma lo lut an hmuhin Pu Hrimate chuan thil awmzia an lo zawt nghal thuai a. Ani chuan, “Hrima, Pi Liani inah min rawn zui nghal rawh,” a ti a, a tlanchhuak nghal a. Pu Hrima chuan, “Eng chu a ti nge mawle?” a ti a, a tho chhuak a, a tlanna lam chu a zui ve ta nghal a.

Pu Hrima’n Pi Lianite inchhung a han luh chuan Electric pawh alo eng leh kulh tawh a. Chutah Pu Duhawma’n Dawnga alo pawm hnuang chu a hmu zui nghal a; a hmuh tum loh lutuk ahmuh avangin a tîm deuh sung sung a. Intipachangin, “Duha, eng thil nge thleng ta?” a han ti a. Pu Duhawma chuan, “Lokal phawt la, Dawnga hi i pawm chhuak phawt teh ang, chumi hnu ah thil awmzia chu kan la sawi zawk dawn nia,” tiin a chhâng daih a. Pu Hrima chuan a panhnai a, Dawnga ke ah chuan a vuan a, an pahniha an chawikân dawn lai takin electric alo thim thut a, thim thamah Pu Duhawma chuan a hmehen chu a dap a, a hmu mai silo. Hlauthawng takin, “Chhuahpui phawt teh ang,” a ti a. Engtin tin emaw Dawnga chu an zawn chhuak ta a.

Pu Duhawmate inah luhpui tumin chak takin an kalpui hlawk hlawk a. Pâwn atangin Dari chu an han ko va, chhângtu reng an awm lo, a reh thiap mai a. Pu Duhawma ngaih tha lo chuan a ke in kawngkhar chu a thaihawng a. Chutia kawngkhar a inhawn chiaha athil hmuh chuan a ti phu zawk a, Dawnga an zâwn a nitih theihnghilhin a thlauh ri chawrh a, Dawnga chu a rûm kawk a. Pu Hrima pawh chuan inchhung chu ahan en a, a thil hmuh avang chuan a tirilah a khûr a, a mitsúlh a, a thil vawn chu a thlauh ve nghal a.

Khatia kawngkhar an hawn chiah khan chhuata Pi Liani lo mu then thá mai leh, thutthlengsei bawha a nupui leha fate pahnih tlu bawksawp nuai chu Pu Duhawma’n a hmuhin engmah a hre zui ta lo va. Pu Hrima’n a hmuh khan amah ang thovin a buai ve nghal map a ni.

Rei vaklo hnuah an pahnih chuan an rilru pawh alo fîm leh a. Pu Duhawma chu inchhungah zuanglutin Pi Liani chu a zuankhum zàwk a, a nupui leh a fate chu kuahin a sàwi nghal nawk nawk a. Pu Hrima pawh rawn lut vein puibâwm a tum a. Vanduaithlak takin Pi Liani chu a pàl a, a tlu thlawrh a. Chumi thâwm hriaa Pu Duhawma rawn hawi phei chu a hawi dan ngai ngaiin chhuatah a tlu zui ve nghal rawp a, a thidang zui ta a.

Electric a la eng lo va, dawhkanah bati a inchhi heklo. Tapchhakah mei a alh teng teng a, chumi alh eng ah chuan chhuata patling pahnih leh nu pahnih leh naupang pahnih, kamsira chilthli leh thisen tlem tla nuai chunga tlukháwmte chu chianglo riaiin alang a. Pindan puanzar hrûlah thuthleng hniam a let bal a, kawngkhar bulah hmai dâng bêmin Dawnga chu a mu zúr bawk a.

III
Rin ai takin Biak Ina inkhawm chu an tam a, thuhriltu Upa Kima chuan “Li thuk lam pana lendêng turin i inti pâukhauh ang u” tih chângthlanin, Pulpit chûm meuhvin tui em emin a sawi a. Nu tar lam thutnaa Pi Sangi chu a lo ‘Halleluiah’ tuar tuar bawk a. Chutih lai chuan Biak Inkawtah mi pahnih hi an vei an vei a. Biak In enkawltu mit an ti kham ta deuh a, thâwmdim takin a chhuak a, mi pahnihte chu hauh a tum a.

Biak In enkawltu chuan, “Hetah eng’e in tih a in vei in vei ni? In duh chuan rawn inkhawm ve mai ta che u?” a han ti a. Chumite pahnih chuan an chhâng miahlo nain an lama kal turin an kutin an hûi a, “Eng chu an duh ni maw?” tihpahin hnungtawlh zawnga kal mek mipahnihte chu a pan ta a. Biak Inhungna pâwnah mipahnihte chu an ding a. An bul a va thlen chuan, “Eng’e ni in duh a?” a han ti a. Thil dang sawi zawm tuma a ka a an lai takin a tukkhum chu a ri chawrh a, a tlu hlawm nghal tawp a.

Thuhriltu chuan a sawi zo va. Bân hla an sak tui hle lai takin Biak Inchung chu lungthil hian an rawn vawm vak mai a. Inkhawmho chuan mak an ti hle a, tu emaw kawhmawh bâwl awm tha duhlo vin an rawn vawmah an ngai hlawm a.

Inkhawm chu an bâng ta a, a chhuak hmasa nu pahnih Pi Tluangi leh Pi Hnunite’n Biak In hungna an pêl chiah tihin kawnga mi pakhat lo tlu hlawm reng chu an hmu ta a, an phu chiang kher mai. Zurui chatthla anih an han ring deuh a, enchian tumin an kûnhniam a. Midang te pawh an lo dingkhawm ve thûp tawh a, a then chu engmah hre lovin an kaltlang a, kaltlang ve lo mi thenkhat chuan, “Engnge ni ta? In din tak thûp mai?” an ti hlawm a. Pi Hnuni chuan lo tlu hlawm reng chu a han kuai zangthal a, hmeichheho chu an tê nghal chêl chûl a. Mipa ho chuan Biak In enkawltu chu buaipui nghalin a mar alo la phu feih feih a, in hnai ber Pu Chhuangate inah chuan an zâwn lut ta nghal a.

Chhuatah an mut a, Biak In enkawltu chuan veilamah a lei a lo seh tut a, a kamsirah thisen tlem a luang a, a tukkhum chu a dâm dup a. A hmel chu a dâng hle a. Vawilehkhatah a rawn rûm chhuak kawk a, hlauh nei tih hriat takin a meng â ruai a, a chatthla zui ta nghal a, mite chuan awm ngaihna hrelovin chutia thil lo thleng ta thut chu mak an ti hle a, an phun mur mur hlawm a.

Chumi hnu lawk chuan aurinna a lo ri a, “Hei hi YMA Information Centre a ni e. Khawtlang mipuite hriat tur kan han puang ang e. Tunah hian nula leh tlangval bakah a thei thei te, Pu Duhawmate inlamah kal tur a ni., A chhan chu…….” Thupuangtu ber pawh chuan a thupuan tur pawh puangzo hmanlovin a tê thut a, thâwm a reh zui nghal hmak a.

TLANGKAWMNA: He khuaa thil thleng hi ràlkhat atanga ka hriat ve mai a ni a, chu pawh chu ka thianpa min hrilh chhâwn ala ni zui! Tak tak anih leh nih loh chu kei tak pawh hian ka chiang chiahlo nàin, he khua hi chuan zankhat thilthu ah mitthi pali lai chu mak takin an nei tih erawh, ka lu ah sam a awm tih ka hriatchian tlukin ka hrechiang thung.  Mahse, he thil hi engtiang chiahin nge alo awm a, eng berin nge he thihna hi rawn thlentir tih erawh hei bak hi chu ka hre hauh lo thung.

He khuain hemi zana kumkhuaa an then takte chu Pi Lianite nufa, Biak In enkawltu leh Thupuangtute an ni a. Vanneihthlak takin Pu Duhawmate chhungkua chu reivaklo khumbeta an damloh hnu ah pângngai takin an damtha leh a. Pu Hrima erawh chu a chiangkuang ta lo zui reng a, a sam pawh a túak vek a ni. Vanduaina kára vanneihna dawngtu Pu Duhawmate ber hian thichhawnga an awm chhan  hi sawichhuah nuam an ti chiahlo va, an zêp ve tlat thung.
************
11th February, 2005

52 Responses to “Tak Tak Emni?”

None of these comments were captured when this site was archived.

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.