Zirna kalphung thlak (Education Regime Change)

May 4th, 2011 7:30 pm by Formerly Known as Fonz.

source :-Zalen

C.Lalengkima

India ramah zirna tih hmasawnna turin Continuous and Comprehensive Evaluation (CCE) hman a ni ta a. Mizo ten kan hriatthiam awlsam dan chuan ‘fail awm tawh lohna’ kan ti mai a. He kalphung thar hian Mizoram zirna khawvel pawh nasa takin a nghawng dawn a, he kalphung thar kan hmanna a thil hrang hrangte i’n thlir kual teh ang.

Kalphung chhunga inthlak danglam aiah a kalphung thlak :

Mizoram zirna inrelbawl dan kalphung (education regime) chungchang zir chian nan International relation theory–a Stephan Krasner-a regime theory hi han hawh lawk ta ila. Regime (inrelbawl dan kalphung/nih phung) hi thil tih dan phung/ngaih dan nghet, thil a nihna tur a nih theihna tura pawm theih chin tehna, dan leh dun zam bik leh thuthlukna (principles, norms, rules and decision making) tein a siam a ni a. Krashner chuan ‘regime thlak thleng tur chuan principles leh norms thlak a ngai a, rules leh decision making inthlak ringawt erawh hi chu regime chhunga inthlakna mai a ni e’ a ti a ni.

Mizoram education regime-ah hian exam-naa pass hi kan principle ber a ni, norms atan hian kum khata vawi thum exam emaw board exam emaw chiah hi zirlai tha leh thiam tehna awm chhun a ni. Rules kan neih ho hi curriculum leh a behbawm vel a nih laiin tuna kan kal chho pui dan mek hi decision making a nih theihna a awm bawk awm e.

Mizoram education regime chhungah a tih tur leh kan tih mek tawh (prescriptions for action and prevailing practices for implementing collective choice) thlak kan tum chiam tawh a, sikul sawi khawm (comprehensive school policy) te, curriculum thlak te, subject thar belh te kan ti chhuak a, mahse kan danglam tak tak thei lo. Kalphung chhunga inthlakna mai kan duh khawp ta lova, kalphung nghet leh tehna atana kan hman (principle and norms) te hi kan thlak dawn ta a. Eng tak min thlen ang maw?

Kalphung chhunga inthlak tawhna :

Inrelbawl dan chhunga kan inthlak danglamna chungchang hi thui tak sawi tur a awm a. Mahse, chung zinga pakhat curriculum thlak chungchang hi i’n thlur zui lawk teh ang. Tun hmaa kan zirlaibute kha enlet hian a nuihzatthlak viau mai. Kan nu leh pa te ho kha chuan “Kel beng an chep, Engatinge an cheh, Bete a pet a ni awm e” tih te kha an zir a ni awm a. Keini ve duang pawhin kan hun laiin nursery rhymes an tih ang chi “Ba! Ba! Black sheep” te kha pawl li (4) ah leh “Old Mac Donald had a farm” tih te kha pawl rukah khan kan zir lauh lauh thin.

Mahse khang kan rualpui tam takte kha sap sikula heng kan zir ang nursery vela lo zir liam mai mai tam tak khan an tluk chuang lem lo. Tin, tun hma lam deuh khan khawi laia vairam sikul zirtirtu zirlaibu siam kha min rin tir mai thin a. A ziaktu lah khan Mizoram tan liau liaua ziak pawh a ni lem lova, mithiambik tena en leh zir chian pawh awm lem lo khan mimal ziah kha min rin tir mai thin ni awm tak a ni. Tun hnu lam hian thil hrang hrang an thlak a, CBSE syllabus an ti vei rawl nen.

Curriculum thlak hi a pawimawh lo ka ti hauh lo, mahse, zirna siamthatna atana curriculum leh mark pek dan thlak vak ngawt hi chuan kawng ro a su ber lo em ni aw ka ti. A chhunga inthlak danglamna ringawt kha chuan sikul naupang nun leh zir dan pawh min thlak zo lo emaw ni ? Aia a tha zawk tur a rin kalphung zawk thlak an tum ta reng a nih hi maw.

Kalphung thar hma lama Mizoram zirna khawvel :

Tun hma lam deuh kha chuan zirtirtu leh zirlaite pawh khan exam-naa pass kha kan tum bul ber mai ni hian a hriat a. Exam-naa pass tum khan thih thain, a thim a var thlu lovin kan bei chiam thin. Matric-te ngat phei chu ralpui phiara phiar a ngai a nih kha. A thiamna leh hriatna tak tak pawh pha lem lo khan kan bye-heart ve tawp mai thin kha a ni. Tun hnua ka ngaituah let hian Oxygen siam dan te, Methane siam dan, middle sikul vela Mizo tawnga kan zir hrep tawh kha pawl sang lamah khan a saptawngin kan hel nuai chiam mai ni hian ka hria.

A awmzia pawh kan hriat loh “Take a test tube” tih mai mai te kha zan khaw tairek thleng thlengin kan chhiar nawn tluk tluk vel mai mai a lo ni awm a, ennawn leh loh phei chuan a tuk lawkah chuan kan theihnghilh leh zui nen. Geometry a solve tur thenkhat phei kha chu kan bye-heart tawp thin kha a ni a. History lam nise ‘Akbar was’ leh ‘Akbar is’ pawh hre hrang lo khan matric kha kan innawr liam ve mai mai thin a ni ber. Hriatna leh thiamna tak tak pawh pha lo khan kan ar khaw thim dai mai mai a ni.

Hun a kal leh hlek a, sap tawng ber kha emaw zirna kan ti a. Sap sikul kal hri a’n leng ta a, kum tin sap sikul a pung thur thur ta mai. Mi thiam leh mi thain daih vek hek lo le, zirtirtu turin a mawng nawi nen lam kan han inrut khawm a, kan pawisa neih mawng nawi zawng zawng nen inrut khawmin, a zirtu lam pawhin an tlin leh tlin loh ngaituah lo lekin a hminga sap sikul ve dek dekah chuan kan han innawr liam a. A zirtirtu in zir hek suh a, zirtu lam lah nikhua hek suh, naupang luhlul leh nungchang mawi hre lo tak tak an chhuak phung mai a. Khawvel changkanna leh sual tawh zia nen kan sawi zawm ta vel mai mai a ni ber in a lang.

Kalphung tha aiin kan mil tawk kalphung a pawimawh :
Heti zawng hian in thlir leh daih teh ang aw. Thawmhnaw hi a mawi tia sawi tur chuan a hatu hak tawk leh a hatu rawng inmil a pawimawh ang bawk hian kalphung tha pawh hi a hmangtu mipui azirin a tha in a tha lo mai dawn a ni tih kan hre tur a ni. Entirna mawlte han tarlang lawk ila; khawvela fashion nalh leh lar ber ber, Versace, Louis Vuitton leh Dior thawmhnaw original thenkhat hi sap (vun ngo) ho mil tura thui leh an rawng mil tura siam a ni a.

Keini Mizote hian heng thawmhnaw chang kang ber berte hi an mahni angin kan mawi pui ve kher lovang. Heng ai hian Bangkok chhuak thawmhnaw, brand lem lo pawh hi kan tan chuan a nalh zawk ang bawk hian kal phung tha leh khawvela lar hi keini tan hian a tha ber kher lo thei tih kan hriat a pawimawh hle awm e.

Tuna CCE pawh hi a lan dan chuan a tha khawp mai. Mahse, ‘he kalphung hi a nih ang diak diak hian kan zo ve ang em, Kan mil tura siam a ni ve em’ tih hi kan chhut ngun a pawimawh awm e. Coat Suit nalh tak, pa lian lam deuh tan mawi tak hi pa te lam deuh ina an hak hian a coat suit rawng ngai leh a pianzia pawh ngai reng kha a mawi thei ta hauh lo ang hian CCE pawh hian hma min sawn tir rual hian kawng thenkhatah kan tan chhiatna a ni thei. Zirlai engmah thiam lo leh chhawr tlak mang si lo hi kan chhuah ruih mai ang em?

Tuna kan kalphung hman mek nen hian khaikhin a, kan phak tawk leh kan mil tawk tura siamrem ngai a awm a nih chuan kan siamrem hi a tul tak zet a ni. Mizoram hian mi Coat hak ang hi hak kan tum ve a nih si chuan kan hak tawka kan thui tet a tul a nih pawhin kan thui tet ngam pawh a tul awm e. Kan zirna kawngah hian a tam lam mai ni lovin, a that lam zawngte hian hma min sawn tir mawlh se.

A tawp kharna :
He tih dan thar hian amah kalphung chauh hi a thlak ang tih pawh hi hlauhawm hlel lo. A kalphung kan thlakna hian sikul naupang te zir dan leh zirlai nun a thlak thleng phak si loh chuan a principles leh norms thlak ringawt hi chu a ropui bik chuang lo. He kalphungah hian bye heart satliah kalphung ringawt min la kal puia, sap sikul hri kan vei hi a bo si loh chuan fail kan tlem ang a, mahse Mizoram hian zirna sang zawk leh technical lamah hian hma kan sawn chuang lo mai awm mang e.

Chuti ni ta se kalphung hi thlak nilo hian kalphung chhungah hian kan inthlak mai a ni ang em le? Chuvangin he CCE hian kan zirna kalphung hian min thlak tak tak mawlh rawh se. CCE hian exam laia rilru hah loh ngawt te, zirlai fail loh ngawt te hi rawn thlen suh se. Tun hma lamin exam-naa fail thin, mahse, mihring nun kawnga fail ve ngai lo tam tak tak kan nei tawh. Exam-naa titha ber an ni ngai lo, mahse tunah mi puitling leh hlawhtling tam tak kan nei a ni. CCE hian exam-naa fail lovin min siam mai ni lo hian mihring nunphunga kan fail lohna turin min siam puitling se la.

Theih ni phei se chuan, CCE hian kan Mizo khawtlang nunphung (societal regime) a kan ngaihdan leh kan ngaihlut zawngte (Mizo khawtlang nun a principles leh norms) :- changkang, ropui, awh-awm ni a kan hriat te nen lam hian a tha lamin min thlak thei phei se chu a va tih zia dawn em. Amaherawhchu, chu mi tur chuan a ram pum ang a kan tanrual erawh a ngai ngei ang le.

Similar Posts:

Recent Posts:

57 Responses to “Zirna kalphung thlak (Education Regime Change)”

  1. 1
    Ozima Says:

    1

  2. 2
    Ozima Says:

    2

  3. 3
    Ozima Says:

    3

  4. 4
    Ozima Says:

    Chhiar ang lem……….

  5. 5
    rawihteamizo Says:

    Comment hmain chhiar phawt ang e

  6. 6
    Malawma Says:

    @Ozima (Y) :-P chuan chhiar ang hmiang

  7. 7
    TuaiSialA Says:

    Kan kalphung thar hi chhawr tam tak an awm ang a, an chhawr dan pawh a inang lo hlawm ngawt ang! Kan thatpui zawk ka ring lem lo.

  8. 8
    eL Says:

    a sei lutuk..last para khi chu nakina chhiar nawnah a ni mai.chaw kan ei lawk ang e

  9. 9
    zualbonez Says:

    kalpui phawt teh ang u….ei phawt ila a tui nge tuilo kan la hre dawn ania… a hmasa zawk ami kha chu a tha ber loa that is why new model te pawh hi try a tulna chhan (Y)

  10. 10
    ruatruatapa Says:

    CCE hi a landan chuan a that hmel hle mai a;mahse, kan zo ngut ang emaw chu??? Engpawh nise, lo thlir phawt ila.

  11. 11
    Malawma Says:

    Kalphung thar chung chang hi mi(sual) ah pawh hian kan sawi ho ngun ta khawp mai a, kan khawpui deuh deuh ah chuan an that phah pawh a ni thei e, mahse a tlangpuia thlir chuan thahphah aiin kan chhiatpui zawk in ka ring.

  12. 12
    chiap_chiap Says:

    ka chhiar chhuak vek a.. Ka rilru a rawn lang daih chu ‘tinge mizo te hi kan phunchiar em em le? Thil chhuak thar reng2 a sawisel tu, -ve zawng hlir leh neuh2 seuh2 peuh2 kan nei tam bik ziah’ tih te.. CCE te pawh han hmang chhin phot ila alo berah kum 2/3 hnuah kan zolo a nih chuan a hriat mai don a lom.. Buan ahma hauh a rin dan lo sawi vak2 hi a fuh ber dawn em ni?

  13. 13
    ZoIITian Says:

    A sei nâin a ngaihnawm . . . lëm lo. Mahsé thutak khûka khûkpui tlâk a ni.

    ‘Kalphung thar hma lama Mizoram zirna khawvel’ tih húang chhúnga para2-na khi a ṭhà ka ti khawp mai; ṭhà ka ti deuh vek.

    Ka ngaih pawimawh vè záwng chu hei hi a ni: Mizo ṭawng vekin zir ila, a bul aṭanga a tàwp thleng hian. Hei hi kan thei reng a, Inglît kan ngaihsàn êm avàngin kan la ngaihtuah chhin lo mai mai a ni. Khawvêl thilah hian a ṭül chin Mizo ṭawnga dah theih loh a awm lo. ‘Superconductivity’ tih te chu dah kher a ṭül lo mai thei bawk a; mahsé a dah theih reng. (A tìrah chuan a lem viauvin a lang ang a, khuareiah a pángngäi vè leh mai dáwn a ni)

    KEIMAHNI KAN INHMUHSIT CHHÚNG CHU ENG VAK I INBEISEI LO ANG U.

    #12 chiap_chiap. Thil chhuak thar apiang kan sawisël a ni lo. Thil hlui kan ṭhan tiṭhutûho hi kan ngur a ni zâwk. :)

  14. 14
    zozo vangchhia Says:

    kalphung thar hi a tha,mahse kan state tan hi chuan a tha rual dawn lo chiang. kum dang ang tho a term exam awm siin kum tawp a course pumpui exam hi tih loh nise tha mai ang.naupang tan burden a tling emai

  15. 15
    Ozima Says:

    Post tha tak a ni e! (Y)Tun hma lam deuh kha chuan zirtirtu leh zirlaite pawh khan exam-naa pass kha kan tum bul ber mai ni hian a hriat a.‘ helai phei chu keimahah hian a dik leh zuak. Matric ka exam dawnin selection kan exam hmasa a, fail turah ka indah phak lo reng reng, confi tawk in nghafuan veng tur in luiah ka riah san daih…. van mawl theih tak em!Ka haw hnuah min hau rawn luai luai a, ka fail awm lo em mai tiin ka nui mai a…. division tih vel chu ngaihtuahnaah lang pha lo hrim hrim. Ka classmate te pawh kha science & mathematics ah chuan ka la zirtir chawng ve thei a, kan han exama science subj a physics portion bik ah phei chuan mark 2 ka ti dik lo(fill in the blank a mi). Board lamah min hek an awm avangin ka margin trawk……….. a hunlai kha chuan ka pass tho ka ti liam ve mai a, ka zir sang zel a, ka thinrim hnuhnawh leh vel…. :-D Thingtlang naupangah pawh a mawl pawl kha chu kan lo va hawi zim leh zual tak em.

  16. 16
    Ozima Says:

    @ZoIITian: Ka ngaihtuah fo thin, zotawng vek hian zir ta ila kan thiam bel zawk lawng maw tiin. Mahse zirna sang zelah hian english a ngai leh nge nge zel thova, eng line ah pawh hian, Science & technology ah ngat phei chuan IEEE leh international level reseach reng reng english vek a nih thin avang hian english hi kan tet lai atang hian lo thiam ta zawk ila a fuh mah zawk ang em aw! Bakah, english hi kan tawng a nihna hi kan pawm ngam chiah lo nge ni thingtlang naupang ngat phei chuan kan hlau dui mai a, thiam pawh kan thiam theilo reng a, hemi kan hlauhna zawk hi paih thei ila hma kan sawn pui zawk ka ring.

  17. 17
    lalpeace Says:

    CCE chu Adult education a nih deuh ber mai awm hi maw. tukin pawh khan kan thenawmte pafa ho chu material zawngkhawmin an inzui dam dam mai.

  18. 18
    TMWIG Says:

    Ka hul. India population tam lutuk hi ka ning ber. Over population hian lehkha zir hun chhung ati rei.

  19. 19
    ZoIITian Says:

    #16 Ozima. I ti vè mai mai a nih chu.

    Inglît veka tih a ngái ti awm chhun i la ni. Engtikah mah Mizote hian inglît hi kan thiam rúal ṭhup ngäi dáwn lo tih ka hrilh dawt a che. K’u Darrokima te, K’u Vanneihtlúanga teho leh an anpuite an awm chhúng chu inglît-a kan ṭawng ríangtë hi luahlantír kan phal ngäi lo vang.

    Chû ai chuan a rang a ranga kan ṭawnga zir kan tum a pawimawh zâwk.

    Ferênhovin inglît an hmang em? Nahiiiin! Zermanhovin inglît an thiam em? Nai nai nai nai! Rusia(!)-hovin inglîtin em ni IT an zir? Definitely not. Heng hnamte hian inglîta zir an tum hnäi em? The answer is a resounding NO.

    International Mathematics/Physics/Chemistry/Biology Olympiad te hi inglîta chhàn a ngái em? Pas du tout! (fr, of course not). Chaina ṭawng te, zapan ṭawng te, . . . mahnî áia inglîtho dahsàn tum lo zawng zawng leh mi dik zawng zawg te ṭawngin a tih theih. Kan ṭawngin? Keini vè chu e . . . nangmah ang mai, mahnî insit rëng rënga khat kan la ni. E khai, heraw! heraw! amen amen amen amen amen, in da stai. Hui ham.

    Sawi tùr ka la hre ṭeuh!

    Inglît-a tih a ngái leh tho tho i tih khi dâwt muhlüm, múal dung vut kára pa chènbeh kamnam thü-hlä mai mai a ni.

    Inglît kher ngái lo tùra kan ṭawng tihhmasâwn kan tum däwn aläwm maw le!

    Kan thiam tak tak a nih chuan, kan ṭawnga kan ziah chu inglît te, ferên ṭawng te, zerman ṭawng te leh vàntirhkoh ṭawng te pawhin an la letling zâwk dáwn aläwm.

    Hmanhmawh thut thut theih erawh a nih hmèl loh. Mahsé tih theih a ni tih hrïa a bul ṭan a hun.

    Yes, I know i may offend you. Please bear with me a while, and let’s be merry!

  20. 20
    Krista Says:

    CCE hi a tha dawn. Mahse kan hlawhchhampui thei bawk. Zirtirtute kanla thatchhe reng dawn anih chuan a awmzia lo telh telh ang. Tin, a level hi a sang viau thei bawk. Naupang in zawhtawk aia liam assignment te pek a nih fo chuan nu leh pa emaw a unau ten an tih sak fo ang.

    Zirna in a tum hi mi hmantlak ni tur a buatsaih a ni tih hi hriatreng a tha bawk a. Mi hmantlak ni tur hian darkar thum chhung leka in evaluate hi a dikhlel deuh hrim hrim bawk a ni. :-)

    Good Post. (Y)

  21. 21
    Fonz Says:

    He article hi tha ka ti takzet e…ka Bible thu rin lek lek ani.

  22. 22
    caribou Says:

    CCE hi kan hmang dawn anih chuan, Mizoram pumah, Sorkar sikul pawh, private english medium sikul pawhin, an zavaiin an hmang vek tur a ni. Chutianga sorkarin a tilui thei lo anih chuan, new system hi a hmang tur a ni lo.

    Curriculum chungchangah chuan CBSE aia tha a awm lo. NCERT in textbook a siam a, CBSE in chu textbook atang chuan zir tur chin te duangin exam a conduct thin bawk.

    Hmana Class X passed kha chuan, a passed veleh hna a hmu nghal mai a; hna in a lo hmuak reng thin tihna a ni deuh ber mai. Tunah erawh engkim a danglam zo ta.

  23. 23
    ZoIITian Says:

    #caribou. Túaltevànglái nèna intehkhin fo loh tùr.

    Ka sawi khi uluk takin chhiar ula, i ram leh hnam i hmangaih vè a nih ngäi chuan min amenpui ang a. Tichúan ram nùam takah mithäm rùal kan chënho va, mahnî hnam induh larh thei khawpa hmá sâwn tùrin kan thawkho thei tawh dáwn a ni.

    #20 Krista ti’angrengina ‘kan ṭhatpui dáwn e dáwn lo vê’ an tih hi chu ménah thlâk tùr. Thupui tak tak: Mizo ṭawnga zir, tih hi kher zâwk tùr.

    Bâwng êk kái lúam kawr hi hà ila vitamin c hi ka ṭhatpui tho ang em? ti ang lek fang kan ni. I ṭhatpui tho mai thei a, mahsé i kawr kha su fäi vè hrim hrim lá?

  24. 24
    Ozima Says:

    @ZoIITian: Engvangin nge an tawng an hman theih bik? an tawng a hausak vang ringawt a nilo, economy, technology, research….adt zawng zawng nen a inkaih hnawih kual vek a, thilhming mizotawnga lo phuah rem ve ringawt lam a nilo. Thil thar/formula thar/algorithm thar rawn hmu chhuak la chu chu mizotawng in i dah ang a, word pakhat i contribute dawn a nih chu, chutiang word tam tak kan neih hunah chuan mizotawnga paper publish na tur khawp tawng hausa kan la nei mah na. Marawh chu, tun thleng in japan,china,russ,…adt pawn english in a ni an la tih chhuah ni.

  25. 25
    Krista Says:

    ZoIItian: A tawng lam hi a awl viau tih hi lo hre ve mai mai rawh. I duh chuan tunah hian STAM ho in mizo tawngin Science dictionary an buaipui mek a,han fuih zawk rawh thiana. I duh leh i specialna lamah i thawh ve bawk ang a an rem tih chuan. ;-)

  26. 26
    ZoIITian Says:

    #25 Krista. An va han tilàwmawm vè, STAM-ho chu! (Y)

    A ṭhà ka tihzáwng tak a ni.

    Tel vè ngêi theih pawh ka duh khawp mai, an phal phawt chúan.

    Website an nei ngêi tùrah ka ngái a STAM-ho chûan. Ka lo tlawh chhin ang e.

    A sawi chauh a awl a, i sawi ang ngêi khian. Mahsé tumna neia kawng dik zawha mahni hnam hmangaihte tán chúan harsa chung chung pawhin tum hräm hräm tùr a ni asin ka nau/u? Krista!

  27. 27
    kiddo Says:

    CCE hi tha dawn viau in a lang kan hman dan leh kan kalpui zel danin a zir chuan…thiamna tak tak paw chhuak thei a ni tlat… mahse zirtirtute tan hian a va hahthlak map map dawn ve leh….an tia lawm.. :-)

  28. 28
    ZoIITian Says:

    #24 Ozima. A ni, mi mäwl te tán chúan kawng hi a pikin a thim rëng a ni.

    Zapan Chaina leh Rusia-in inglît-in an chhuah i tih khîan engmah i hre lo tih a tilang a, mi kalhzáwnga thü sawitlâk i ni lo tih a pho lang. Ka hrä, a ni, ka hrïa.

  29. 29
    Ozima Says:

    Pu R. Vanlawma khan a sawi ka hriat chu, kan mizo lehkhathiam hmasate, kan chhehvel hnam dang aia central service hrang hrang a an tlin theih bik na em em chhan chu naupan lai atanga english kan lo zir vang a ni a ti a, dik kawpin ka hria. khawvel thiamna chaw lut tur a saptawng kan hman avangin mizotawng hi a bo dawn tih na ni chuang lova, kan tawng zinga mi a nih ang ngei in mizotawng(luseitawng) ang bawk a kan thiam hi pawimawh khawp mai.

    CCE system hrim hrim chu tha ka ti, mahse post sawi ang khian a kawr pawnlang te hi kan thlak lek fang ang tih chu hlauh awm. System inthlak karah hian naupang engemaw zah in adjust hmanlo an awm leh thin bawk sia.

  30. 30
    Ozima Says:

    @ZoIITian: :-D kal zel rawh ila hre thiam phaklo a ni e ka u. CS i ni em? international paper tam zawk hi khawchhak lam chhuak a ni a, chutah chuan japanese paper khat pawh i hmu lovang.

  31. 31
    D_auaChwngthu Says:

    Mizo tawng ngeia lehkha zir ve tawh a va chakawm em,…. :-)

  32. 32
    ZoIITian Says:

    #29 Ozima. Ni e, kan ram hmasâwnna áia IAS tih vêl ngáisángte tán chúan a ni aläwm. I thil sawi dànah ram i vei vak lo niin ka hrïa :)

  33. 33
    Krista Says:

    ZoIItian: Han tlawh mawlh teh. Han pui rawh an mamawh viau mai thei che a ni. School ah hian ila awm lo a nih ka ring deuh a,thil tih harsat zia hi i hre lo a ni. Mizotawng chu tunah kan kalsan deuh chiah a lawm. Tharthawh leh tur chuan kum tam kan mamawh ang. Thil hi compare chi leh chi loh te hi a awm ve a,Russia,france,Germany leh ram dang fing tak tak tena an tawng hmanga zirte nen a inkhaikhin chi kan ni lo. Ka sawi ho ramte khi an awhawm rualin kan tan chuan kum zabi hnih thum vel nghah ala ngaih hmel thiana. I phur viau mai a lawmawm ka ti riau ;-)

  34. 34
    D_auaChwngthu Says:

    Hnamdang lehkha thiam te an san bik riau na hi chu an thil zir a awmzia an hriat thin vang ani. Mizoramah hi chuan a tam zawk hi chu pawngpaw byheart tam avanga in ziak kai ta vel mai mai hi kan ni fur awm e. B.A. te hi mizo tawng chuan huphurhawm loh tak ani, han fail na tham tur thil har a awm lo, Saptawng kan thiam tawk si loh avangin hah-na lo turah kan hah phah ta erh urh chu a nih hi maw. Saptawng hi nasa leh zuala kan in zirtir a ngai.. Talking te hi….pawimawh lutuk :-P :-P

    Ramchangkang ho thiltih dan hi hotu lam pawh hian thlir thiam se a tha khawp ang. :-)

  35. 35
    Ozima Says:

    @ZoIITian: CS i nih ro ro pawn workshop ah apron nen ila tei vel vat vat ka ring :-D :-D :-D :-D

    Kal zel rawh kal zel rawh, text book in a daih tawhloh chin che i thlen hunah mizotawng a engkim zir theih emaw ka tih lai kha tiin ila khi suk dawn nia. ;-) ;-)

  36. 36
    Asteric Says:

    Ava ngaihnawm em. I sawi ang khian ram changkang sa, economy leh technology changkang saa tha hi keini ram an hnung um tute tan kalrualpui a rem ve kher lo. Mi ram te chu Agriculture industry ah kum tam fe an awm hnuah manufacture industry ah te ectro tech. industry lamah te leh thil dang dang ah hun rei tak hmangin an lut chauha. Keini ram chu kan piang tlai nge Agriculture industry pawh practise mumal lovin hnam changkang rualin kan zuang dawrh dawrh a engmah kan bel ve hman loa, an tih dan ang apiang a lera thuai hi a dik vek kher lo thei, fimkhur a ngai hle a ni.

  37. 37
    рдпģŤіСHAЩЯ Says:

    A tha khawp mai,mahse ka la chhiar lo a,midangte hian an comment na ah hian a tha an ti sia tha ka ti ve tawp mai,mah reng reng se

  38. 38
    chiap_chiap Says:

    ZoIITian chuleeee(h) i thusoi chu a dik leh diklo chu thuhran nise.. Mipa i nih chuan ka pasal, hmeichhia i nih chuan ka nupui i ni ang tih ka hlauuu.. än i thiam hmel top.. Min ron chhanglet suh aw.. Ka hlau rapss che

  39. 39
    vakul Says:

    W.Bengal khu mahni hnam tawng ngaina an ni a; anmahni tawngin a tawp ber thlenga zir theih emaw tih mai tur a ni. Mahse an mahni pawh khuan a that loh zia an hria a, tun inthlana Mamata-i pawlte au hla pakhat chu Edn. chhia BA,MA pawh englisha kawi khat pawh an sawi thei lo khu a ni. Sawrkar an dem hle a, thalai lahin an dem ve bawk.

    India ram sitet-ah hi chuan English ngai sang lo apiang an hniam mai a nih ber hi maw.

  40. 40
    Asteric Says:

    Nie, thawkkhat lai khan India sorkar laipui pawh khan kan hnam tawng alo hausak nan tiin zirna zawng zawng Hindi vek turin a lo practise tawha a chu chu a hlawh chham thu kha sawi ka hre tawh :-)

  41. 41
    Krista Says:

    Ehhhh kan va tui ta deuh ve… China Missionary kan thawn theih chhan pawh saptawng an hmang tha duh lo a tunah hian an mamawh leh em em si a. Rehairehai… :-D :-D

  42. 42
    Krista Says:

    Ehhhh kan va tui ta deuh ve… China Missionary kan thawn theih chhan ber pawh hi saptawng an hmang tha duh lo a tunah hian an mamawh leh em em si a. Rehairehai… :-D :-D

  43. 43
    chemtatrawta Says:

    @zoIITian reuh chu…ka tehkhin ber chu ‘hnam sakhua’ version dang, comment a tel ve peih ni deuh ber mai..NOI

    Khing i tawng rawn sawi te khi Mizo tawng ai chuan a hmangtu an tam bakah, khawvel pawh an dap deuh lo maw???..English thiam lovin Mizo tawngin zir la, Delhi, ohhh ni lo, Kolkatta..ohh chu pawh la ni lo…Guwahati..chupawh a la hla mah mah…shillong…khai a la hla tlat…silchar…chupawh duh aiin a hla..bagha..chutah pawh chuan Mizo tawnga i zirchhuaha, i thiamna midangte tana chhawrhnahawm tak anih phawt chuan mi ropui tak i ni ngei ang… Tin, i theilo anih erawh chuan mahni inbumna ropui berah ka ngai bawk…ang…. :-D

  44. 44
    H.Vangchhia Says:

    Tawng chu thiam tam a pawilo, thiam teuh mai tur. Keipawh ka thiam nual hairehai :D

    English thiam lemlo pawhin lehkha thiam chuan mi ram thleng hian an lo chhawr duh khawp mai. BP (British Petroleum) hnuaia rei vaklo ka thawh ve lai pawh khan an khawl rawn endik thin tu te kha Japanese engineer an ni hlawm a, English chu ‘kaha se’ a ni tawp. An hna an thiam a, an mamawh em em tho.

    Theih nise Mizo tawng ngeiin lehkha hi zir theih nise chuan kan nau te ho hian an thiam awlsam zual khawp ang. English thiam silo, Mizo tawng ziak leh chhiar thiam seih sawih chauh hian min chhuah deuh vek ringawt mai a, heihi athalo ka ti khawp mai.

  45. 45
    caribou Says:

    Sawi tur ka ngah, mahse ka insum teh ang, a neitupa in min ankhum palh ang e.

  46. 46
    Rumtea Says:

    CCE hi a tha lutuk tlat. Ngati nge kalphung tha hi mizo te hian kan that pui loh thin. Comprehenshive kan ti, state dangin tha lutukin an kalpui thei, mizoramah chuan lal in chuh/headmaster nih inchuh/thoh ho theih loh vangin a zuih ral ta mai mai a nih hi. CCE ah hian mitam zokin kan hmaihthelh fo chu’fail theih loh’ hi thupui ber a ni lo. Fail theih loh khop a zirna tha pek, naupang thiam leh thiam loh evaluate nan exam chauh kan hmanthin bansan a, hriathiamna leh kan thil zir a tak a hman chhuah hmang evaluate te a tel a ni.
    CCE mizo naupang ah thiamna tak thlen phak tur a ni a. I support ang u.
    English medium textboo zawng2 hi CCE base vek a siam a ni toh a, byheart bur2 chi a ni lo. E.g. Class IV EVS Text kan en chuan, delhi chhungkaw pakhat chanchin an zir a, chu mite chungkaw in laichinna chu zirtir bur2 lovin CCE base in naupangin an mahni theuh chhunkaw in laichin dan a hriatkha zir chhuah tur a ni. CCE hi tha lutuk.
    Pakhat leh chiah, hman lai mite zir dan kan soi fo thin, ka hmuh ve dan chuan, khang hun lai a zir zong kha an hloh tling vek lo. Mi tumruh, harsatna engmahin a hneh theih loh ho ciah kha hlohtlinna tlang chhip a chuang te an ni zok

  47. 47
    Benny Says:

    Kan thatpui ang cce hi. Mahse teirei peìh a ngai ang.

  48. 48
    ngente Says:

    CCE hi Mizo te tan kan la zo lo, tlawm a lak chi a ni lo, tin, misual ho hian kan comment tak naa zirtirtu ni lo, misual te phei chu an chiang lo hlom top, tin, zirtirtu tam tak pawh an chiang chuang lo,Fail theih loh a ni lo a fail theih chiang lutuk tlat,O=5,A=4,B=3,C=2,D=1, C grade hi fail lo tura ngaih a nia mahse C grade (2)hi C grade lo pe ta la, mark ah han chantir teh, 60% a pha lo grade ah fail lo mark ah fail, chuvangin hei hi a chiang lo tlats, Pu Muantea’n a lo zir chiang th em le o?

  49. 49
    chhingdailova Says:

    Mizo tawnga zir tih hian mi tam tak chuan a nawlpui a zir tur emaw kan ti a. Mitam tak Bye heart system nei tha lo kan ni a. Tin, a nawl pui hian UPSC te kan exam vek dawn lova, officer kan ni vek dawn lo. A then sipai atang ten pawl 12 an pass hian promtion-ah te an lo ziaawm phah ang, a then in ITI te an luh theih phah dawn a. Mi 20% lek pawhin an hlawk pui theih chuan a ziaawm dawn a sin le……English bansan tur kan tihna a ni lo reng reng. Tin,Middle sikulah pawh Mizo leh English a awm a, kan duh kan thlang mai a. Pawl 7 an pass in English a nia Mizo in a pass kan ti ngai lo. Duhthlan tur hi awm sela. Ka lo vahvaih pui tawh Vernacular system min tuipui ve tu in lo awm chu a va lawmawm tak em

  50. 50
    Mizokop Says:

    Tlai lam um pawng par ve ang. CCE hi a tha, fail theih loh ni lovin fail lo tura inthiam tir lam a kawk zawk a. Mizoramah CCE kan hman dan turah 60% (state dangah chuan 70% aia sang te a ni hlawm) hmu kailo an awm chuan ‘remedial teaching’ neihpui ngei tur a ni tih a ni. Grading system hi direct leh indirect hman a ni.
    Tawng chungchangah Mizo tawng a pawimawh, National Curriculum Framework 2005 pawhin zirtirna atan chuan Home language/mother tongue hman hi tha a ti. Chutih laiin English leh Hindi te pawh a pawimawh bawk.
    Sawi tur a tam hle mai. Education tha hi kan ram leh hnam dinchhuahna tur hnarkaitu pawimawh tak pakhat niin ka hria

  51. 51
    ngente Says:

    @Mizo cop fail theih loh ni lo in fail lo tura remedial teaching, eg ka fapa chu a thiam lo hlom top, zirtirtu ten an rut nawn pui fo a ni, mahse a pass thei hauh lo, test tur dang om si a hma a mi la pass bok si lo hui ham teache 1 tan buaithlak ve o, thiam lo tan a tha lo thiam tan a tha CCE

  52. 52
    Benny Says:

    Ngente, beidawng suh i fapa chuan a pass ve thei em em ang.

  53. 53
    ZoIITian Says:

    #44 H Vangchhia. I sawi dik! (Y)
    Kan vawi khat inmilna. Inmil chiah phei zawng kan ni chuang láw! :D

  54. 54
    zoho Says:

    Post tha ve. (Y) A practikal/tecnikal know how point tur han ngaihtuah belh leh la, han post leh ngei ngei teh. Symptom hrilhhriat a, diagnose tur hrilhhriat leh siloh hi chu hrilhhriat loh law law aiin a pawi zawk an tih thin kha.(:thahnemngai au aw:)

    A ngaihna hria ram hruaitu(rual) kan la tlachham deuh ang chiah in CCE hi kan zokhua Primary Sikul zirtirtu te hian engtin tak kalpui ang maw ti hian ka thuthmun ah ka lo buai ve em em ringawt. Transitional stage ah hian kan awm reng mai dawn a nih hi maw, kan ram hi !

    Civilization overload hi kan Zoram natna, kan kawng kan herhna chhan a ni. Khawvel changkanna um a hnamdang changkanna marathon a hahdam taka lo tlan mek tawhte hnung a mei kawhpawt a chak mangkheng a han tlan vak vak hi chuan kan inchhuih thlu nawk nawk lo theilo a ni e.

    ZoIITian pawh hi hrethiam rawh u, a thahnemngaih thiam ve dan a nih khi. Puithiam pakhat thusawi min te hrechhuak
    “When I was a boy, I thought I could change the world….blah blah blah….now when I am 80, I realised I am the one who needed to change” tih lam pang kha. NOI ;-)

  55. 55
    Zirna kalphung thlak (Education Regime Change) | mi(sual).com - Angryteach Says:

    […] is the original post: Zirna kalphung thlak (Education Regime Change) | mi(sual).com Recommend on Facebook Buzz it up share via Reddit Tumblr it Tweet about it Subscribe to the […]

  56. 56
    Jacka Pi Says:

    #55 teh nuaih chu

  57. 57
    Régimes pour maigrir vite, les meilleures recette et trucs pour maigrir rapidement. Voici comment maigrir facilement et rapidement. Recette minceur et ventre plat! Says:

    Régimes pour maigrir vite, les meilleures recette et trucs pour maigrir rapidement. Voici comment maigrir facilement et rapidement. Recette minceur et ventre plat!…

    […]Zirna kalphung thlak (Education Regime Change) | mi(sual).com[…]…

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.