Beinô (Kolodyne River or Chhimtuipui Lui)

March 6th, 2012 6:28 am by Dr John

1. Thu Hmatheh

Khawvel a changkang zel a, thiamna leh finna te a sang zel a. Mahni hnam tihdan leh kalphung (culture) te kalsanin hnamdang tihdan leh nundan phung tha zawk nia kan hriat te kan entawn a, kan lachhawng zela a lan laiin, Pathian thu lama scholar tha leh Secular lama thiamna sang nei te ngaihdanah chuan, hnam dang tih dan ai chuan mahni hnam tihdan theuh an ngai pawimawh zawk daih tih an hmuchhuak thar zel a ni.

Christian Anthropologist lar tak pakhat chuan, “Hnam pakhat chauhva inchhungkhawm tumna rilru hi Pathian duh loh thil a ni. Tawng pakhat chauh hman, tihdan inang vek, mahni huang chhunga midang hnim-luh-luih tumna hi Pathian huat zawng tak a ni a, Babel Insang atang khan zirtirna tha tak Pathianin min pe  a ni. Tawng hrang hrang leh hnam hrang hranga min siamtu hi Pathian a nih tlat avangin, huana pangpar chi hrang hrang an awm hmun theuhva mawi taka an par angin hnam hrang hrang leh tawng hrang hrang hmang te hi kan awm hmun theuhva zalen taka kan hnam tihdan leh kalphung (culture) kan nun chhohpui hi Pathianin Bible kaltlanga min zirtir a tum lian tak pakhat a ni,” a ti a. Hei hi a dik hle-in ka hria, Mizorama Zo hnahthlak hnam zinga tawng leh tihdan phung inang lo awm te hi inzahtawn sak chunga, inchawisan sak zel hi Zoram hmasawnna atana kan hmachhawp niin alang.

2. Engnge Beinô awmzia chu?

Tun hmaa British-hovin India leh Burma an lo awp lai khan Bristish ho khan Beinô hi Kolodyne tiin an lo vuah a, Mizovin Chhimtuipui tiin an ko thung a. Kolodyne tih hi Kawl tawnga thumal pahnih ‘Kala’ tih leh ‘Tan’ tih atanga lak a ni a. Kawl tawnga Kala tih chu ‘Vaiho’ tihna a ni a. Tan tih chu ‘Intlar’ tihna a ni. Tichuan Kawl tawnga Kala-tan tih awmzia chu “Vaiho intlarna” tihna a ni. Tun hmaa vaiho India ram atanga Burma rama an luhchhoh vak lai khan Beinô kamah hian an lo intlar put thin a. Chutia Vaiho Beinô kama an intlar put thin avang chuan Kawlhovin a lui hming sawi nana hmangin ‘Kala-tan’ (Vaiho intlarna) an ti mai thin a, chu chu British-ho khan lo hre ve-in Kolodyne an lo ti ta a ni

Mara ho chuan “Beinô” tiin an ko a. Mara tawnga Beinô tih awmzia chu “Lalnu” tihna a ni. Tun hma Mara pi leh pute khan luiah leh tlangahte hian Ramhuaiho chengin an ring thin a. Luia cheng ramhuai te chu hmeichhia niin an ring a. Heng ramhuai te hi ‘ramhuai tha chi’ kan tih mai Lasi niin an ring nghe nghe a. Tlanga cheng ramhuai te erawhchu mipa niin, ‘ramhuai sual chi, mihring min tina tu ber’ te hi niin an ring thung a ni. Beinô ah pawh hian Ramhuai, Lasi cheng ngeiin an ring a, chu ramhuai chu ramhuai naran mai pawh ni lovin, Lasi zingah pawh an Lalnu niin an ring a ni. Chuvangin, Chhimtuipui/Kolodyne chu Beinô, (Lalnu) tiin an lo ko ta a ni.

3. Beinô Pianna leh Sei Zawng

Beinô hian Chin State-a (Myanmar) khaw lar tak pakhat Chhunchung khaw chung lawka dil huaisar tak “Lai Dil” tia an koh ah hnar a nei a. Tun hma chuan he dil hi “Dil serh” a ni thin a, inthawina hmun pawimawh tak a lo ni tawh thini. Lai Dil awmna hi hmun zo tak mai, kan pi leh pute’n “Zing hmuh tlang” an lo tih thin hmun kha a ni a, Tuifinriat zawl atangin meter 2325 laia sanga awm a ni nghe nghe a.

Tichuan Beinô chu Lai Dil atang hian Thlantlang leh Halkha inkarah luangin, Aika khaw bulah luangin, Hnaring khaw thlengin, Hnaring atangin Darling khaw bulah, chhim lama khaw pakhat Chapi (Chapui) bulah a rawn luang thla a. Chuan, Mizoram leh Myanmar inrina (border) zelah luang zelin Bualpui leh Pangkhua inkarah Tiauin a rawn fin.

Helai Tiau nena an infinna hi fur tui tam lai chuan a hmuhnawm em em thin a. Tui hi pawnpui tel tiat tiat hian a inbuan let tup tup thin a, sang tak takah a invawrh ding ur ur mai thin a ni. Hmanlai titi-ah chuan, “Tiau leh Beinô (Chhimtuipui) infinna lai hi fur laia a hmuhnawm thin em avang hian mi tam takin an en thin a. Chung a entu te chuan hawn leh mai nachang pawh an hre thin lova, chuvang chuan nupa tuak sarih lai an lo inthen phah tawh nghe nghe a ni,” tiin an lo sawi thin a ni.

Tiau nena an infin hnu hian hmar thlang lam hawiin a luang a, Tuiphai-in a rawn fin a. Thlanglam hawiin a luang leh a, Tuichangin a rawn fin leh a. Mat luiin a rawn fin ve leh a, tichuan Chhim lam hawiin a luang zel a. Tichuan, Mizoram chhungah Km 130.46 laia thui a luan hnuin, Arakan (Myanmar) ramah luang lutin Bay of Bengal tuipui a fin ta a ni.

Beinô hi lui lian tak mai a ni nain a dam duai mai a. Lui lian dangte angin a luang ri pawh hi hriat tur a awm ve meuh lo. Hei vang hian mi tam takin an lo zuamsual fo tawh thin a, an chetsual phah fo tawh a ni. Amaherawhchu fur laia a han len ve vek vek erawh hi chuan, Lalnu thinrim inhrosa ang maiin, a hlauhawm ve hle thung.

4. Beinô hi Zofate Tan Engnge a Tangkaina le?

Mizorama lui lian ber Beinô chanchin chu a tawi thei ang berin kan han sawi thuak thuak a. Zoram tana a pawimawhna lam hi hmaih loh hram ka duh a. Mimal hriatthiam phak tawkin ka chhui a, a aia pawimawh zawk leh hlawk zawk pawh a awm ngeiin ka ring a. A pawimawh zual chauh han tarlang dawn ta ila:

1). Mizoramah Zo Hnahthlak Dang Mara-ho An Awm Ve

UK leh America ram te khu tawng pakhat, hnam tihdan thuhmun an hman avang maia tun dinhmun khu thleng an ni lo. Pathian an rinna leh Pathiana an lo innghahna te an ram chhunga hnam dangte an nihna ang anga an pawm thiamna te zawk khu malsawmna an dawnna bul a ni. Mihang leh tawng dang hmang te an tihduhdah em em lai leh an hmuhsit em em lai khan tun ang dinhmun (super power) khu an thleng phak lo. Amaherawhchu, an vun rawng avang leh an tawng avanga an hmuhsit em em te kha ngaihsan nachang leh ngaih pawimawh nachang an hriat hnu chuan, hmuh theihin Sorkar thiltithei ber (super power)-ah an inhlang chho mai ni lovin, khawvel thil – sports, lemchan, Zai etc. lamah chuan Mihang hote tello chuan America chu engmah a ni ta lo hial ti ila kan tisual lutuk lovang chu maw?

Beinô hian Zo hnahthlak, Zofa-Mara hnam Mizoram chhim lamah an awm ve a ni tih hi Zofate min hriatchhuahtir leh thin sela, Sorkar, Kohhran leh Voluntary Organization te pawhin kan tih tur kan ti em tih inenfiah nan hmang theuh thei ila, Zoram hi a nuam lehzual ngei ang.

2). Mizoram Thil Neih Hlu Ber chu Beinô a ni

Zoram hian kan ram chhungah hian kan ram min chawimawi leh chawikang thei khawp thil hlu kan nei tlem em em a. Phai zawl kan neih te, Dil kan neih te leh tuna Lui lian Beinô kan neih te hi Mizoram tana thil hlu (assets) awmchhun te chu an ni mai a. Beinô hi a luidung tluan hian Sangha manna hmun tha tak an ni vek. Kaikuang leh Sangha chi hrang hrang lah an la tam em em. Mizoram-a Sangha tui ber pawla sawi ‘Nghavang’ pawh a la tam hle. Beinô ah hian Balu a tam hle. Darzo kai leh Kawlchaw kaite hi a lakna hmun pawimawh an ni. Beinô kam velah thing leh mau tam leh tha tak tak an awm a, Mizoram tan sumdawnna hnar tha tak a ni ang. Beinô kam vel leh a bul hnaia leilet leh huan, ram nei te tan thlai chinna atana remchang elhkhen a ni bawk. A phai leh a tlang lamah, tui khu tangkai taka hman chuan Mara ram mai nilo, Mizoram pawh ei leh bara intodelhna khawpa chawm thei tur a ni. Zoram hmabak pawimawh lutuk Kawlphetha (Power) siam chhhuak thei tura Zoramin Lui a neih that ber chu Beinô hi a ni.

3). Zofate tan Foreign Kalna Lamtluang a ni

Mizoram buai hma kha chuan Beinô hi sumdawnna hmun pawimawh tak a lo ni tawh thin a. Lawngleng hmangin Burma rama lawng chawlhna hmun pawimawh tak Akyab-ah bungraw chi hrang hrang an zuk la thin a. Akyab lawng chawlh hmun hi Mizoram atang hian lawng hmangin ni li-ah a thlen theih a ni. Mara ram chhunga khaw pakhat ‘Lôdawh’ atangin Sala-chhuah hi (Myanmar) lawngleng hmangin ni khatah a ban theih a, Sala-chhuah atangin Paletwa, Myanmar rama khawpui pawimawh tak chu ni khatah a ban leh theih, fur lai chuan lawng lianin a rawn thleng thei. Tichuan Paletwa atang chuan Kyatawa chu ni khatah a ban leh theih a, Kyatawa atang chuan Akyab chu chawhma kal chauh a ni tawh a ni.  Beinô kaltlanga Lawnga i kalna senso let 3 vel kha Thlawhna hmanga i kal chuan i sen tur chu a ni dawn a ni.

Akyab hi Bay of Bengal tuipui kam, Myanmar rama awm, International Free Port a ni a, khawvel sumdawnna hmunpui leh pawimawh tak a ni. Akyab atang hian Mizoram hi a hnai hle a, Km 250 vel chauh-a hla a ni. Akyab atangin Paletwa hi Km 100 vel a ni a, Paletwa atangin Sala-chhuah Km 90 vel a ni leh a, Sala-chhuah atang chuan Beino lui kam hnaia awm Mara ram khaw pakhat Lodawh chu Km 60 vel a ni.

5. Tlangkawmna

Beinô hi kum 1998 hma lam kha chuan Mar-boat leh lawnglenga inthiarkai thin a ni a. Kum rei tak hnuah May 16, 2000 khan, Lt. Gen. A.K. Puri, AVSM chuan kum 4 chhung zet an dawh, Sum Rs. 670 Lakhs lai sen ral Beinô Hleidy (Kaladan Bridge) chu a hawng ta a. He leihlawn dawhkai tur hian 71 RCC, 23 BRTF PUSHPAK ten M/s Gamon India Ltd kaltlangin an rawn thawk a. He Beinô Hleidy (Salient Features of Kaladan Bridge) chungchang ziak hetiang hi a ni: Type: Continuous Prestressed Box Girder, Span: 285 meters, Load Class: 70R, Carriage Way: 7.5M, Foot Path: 1.5M Both Sides, Cost: Rs. 670 Lakhs, Agency: M/s Gamon India Ltd, Supervision: 71 RCC, 23 BRTF Pushpak.

Heti khawpa lui lian Beinô, kan ram chhunga alo luang ta mai hi a vanneihthlak tak meuh a. Zoram hian Pathian malsawm rim kan nam a ni ngei ang. Beinô hi Meilawng kal theih turin siam sela, kan ramin a mamawh ngawih ngawih “Kawlphetha” siam chhuak turin han khuap mup sela, Zoram thingtlang khaw te ber pawh an tih-en ut hunah chuan, hmasawnna chi hrang hrangin a zui nghal ngei ang. Chu mai a ni hlei nem, tunlaia U.T. policy an buaipui mek te ngei pawh hi hriat loh karah a zuzi lovang tih tunge sawi thei? Chu mi rahchhuak chu Zoram chhunga cheng Zo hnahthlak hnam hrang hrang te inpumkhat lehzualna leh in-unauna lamtluang pawh a ni nghal ngei dawn a ni.

PICS: Ahnuaiah hian Beinô, Chhimtuipui Lui PICS thenkhat ka dah e.

 

 

Similar Posts:

Recent Posts:

56 Responses to “Beinô (Kolodyne River or Chhimtuipui Lui)”

  1. 1
    H.Vangchhia Says:

    A ngaihnawm e (Y)

    Mara awmna bialah chauh Mizoram chhungah a luang lova….
    Lusei tawng hmangte tan Tuipui/Chhimtuipui ani a, Lai (Pawi) hovin Tipi an ti leh a, Mara ho tan Beinô ani leh mai. Ka ngaihtheih vakloh chu, tunlai inti vaiṭingṭang ṭhenkhat hian Kolodyne tiin an lamin an ziak a, a Saptawng riau anti nge, a changkang deuh tura ngaihna annei ka hre law…a hovin, a khir tihna ka nei tlat pek a.

    Mizo ṭawng a kan neih, Tuipui/Chhimtuipui/Tipi tih emaw, Beinô tih emaw hi a remchang zawk a hman mai hi a fuhber awm e.

    Chhimtuipui hi Mizoram a luanluhna atangin a luanchhuah lehna thleng lawng a inkarchhuak hmasaber zingah ka telve a, a hnuah pawh ṭum tamtak kanlo inkarchhuah ve tawhna thin a ni. A chanchin han chhiarin lung atileng a, mualliam tawhte mitthla’an anlo lang nasa hle mai.

    Mat luiin Tuipui a rawn finnaah hian Mat-lui ani tih awihawm loh khawpin a luang nep tawh. Kawrte takte ang maiin a rawn luanglut heuh heuh chauh a ni.

  2. 2
    Chhuaklinga Says:

    A chanchin chiangkuang taka ka chhiar vawikhatna, a bengvarthlak, thu ziak rotling a ni e. (Y)

    Pic. ho pawh save nghal keuh.

    tren tren

  3. 3
    H.Vangchhia Says:

    Suar awmna, a luankawina, Zawngṭah kung awmna,luiin a rawn finna … ka mitthla zut zut mai hairehai :-)

  4. 4
    mr.Duhlova Says:

    Pics chu a mawi raih raih hle mai (Y)

    Tunhma kha chuan fur ruahtui tamrak tak laia Mat luiin Tuipui a rawn finna laitak kha a hmuhnawm tak a ni thin kha le !

    Chhimtui pui hian thawnthu a ngah ngawt mai.

    Hmingdang hmingdang pawh lo vuah mahse, kei chuan Chhimtuipui ka ti thau thau ang. :-D :-D

  5. 5
    Chhuaklinga Says:

    @1, ka chak ve kher mai, adventure lamah chuan khitiang khi ka chak em em thin a ni, i awhawm ka ti khawp mai.

    tren tren

  6. 6
    Tete-i Says:

    A van sei ve..nakinah hman hunah ka chhiar ang..Pics ho khi a nalh khawp mai..

  7. 7
    H.Vangchhia Says:

    Chhuaklinga #5 lunglenna tur a tam khawp mai. Youtube ah pawh Millenium expedition 1999, Doordarshan ho siam chu ka upload vek kha mawle. Hemi ṭum hi chuan Darzo aṭangin kan ṭan thung.

    Part 1 – 5 ka dah:

    https://www.youtube.com/watch?v=s6Tu76zehCY

  8. 8
    Chhuaklinga Says:

    ku hv, ka lawm e. Ka’n en nghal ang e.

    Chuan post a Thlantlang tih khi Thantlang a ni zawk em le?
    Thantlang tih hi chu ka hriat lar tak mai a ni a, Thlantlang khi chu ka hre lova, a awm tho nge phei chu ka hre hauh lo thung. (inthlahrung)

    tren tren

  9. 9
    Sãñgpüîípã Says:

    Post thui tak ani e. (Y)

  10. 10
    Dr John Says:

    He Post (article) hi Bangalore Mizo Magazine (Zamzo) ah kum 2005 khan thui tawkin ka ziak tawh a. Duh huna quote theih leh ref. atan hman theih turin awm se ka ti a, ka rawn post leh a ni. Ka paih nasa viau chung pawhin ala sei viau, misual-hovin min lo hrethiam dawn nia.

    Pu HV sawi khi ropui ka ti a, Post a ti-phuisui phah hle a, ka lawm tak zet zet. Midang pawh inthlahrung suh u, ka thil ziak hi, hmuh-dan leh ngaihdan 1 ve mai ah min ngaih sak dawn nia.

    Zofate thil neih hlu (assets), Saiha area lama awm rawn tih zeuh zeuh ka tum… :-)

  11. 11
    PKfanai Says:

    Pic a mawiin lung a tileng khawp mai(Mizoram min ti ngai). Beino chu mawi viau mai, mahse a phuahchhan erawh chuan Lung a dum zan lo deuh. Thuziak rotling a niin ka hria.

  12. 12
    TuaiSialA Says:

    Hei chu admin-te’n ‘read more’ an dah theihnghilh a ni maw? Chhiar teh ang, post BVT tak a nih hmel tlat.

  13. 13
    H.Vangchhia Says:

    Dr. John, Lawngmasu thlalak i neih chuan han phawrh teh khai. Hman kum a an VCP, Pu David-a in pawh hmuh leh a chakawm tawh alawm. Cigar/Churut hi “Churu” an tia an zu khu luih luih reng mai mawle.

    Lungmak atanga han dive thlak pawm pawmte kha avan chakawm leh vele aw!! Khimi lei thlanah mai khian “Suarchhia” a awm a, suar nasalo tak mahse, lawng a inkar harsa zet mai leh thui ve angreng tak a ni a, inkarthlak a nawmdan a hahthlakin ngaihtuahna hman (river study) a pawimawh ve khawp mai.

  14. 14
    Dr John Says:

    Pu HV, i request hi a zahawm ka ti hle mai, mahse tunah mai chuan ka va nei lo ve…ka lo zawng dawn nia. Ahmuna awm ai hian i zau zawk daih mai a! I comment hi ka tuipui zawk tlat mai, (Y)

  15. 15
    Dr John Says:

    #TuaiSial, keima fel loh a ni mai thei, Readmore ka dah leh dah lo ka hre tawh lo…a zia lo hle mai…Admin lamin siam tha leh se….chutilo chu misual MHIP hovin min Vawm nasa lutuk ang e, :-P

  16. 16
    sheldon170 Says:

    First em aw?? :-D

    Pics chu a va nalh hlawm ve. Zing kar karah lung a leng mai dawn alawm. Post BVT tak a ni e (Y)

  17. 17
    VaiVa Says:

    A va ngaihnawm in a va bengvarthlak ve (Y)

  18. 18
    H.Vangchhia Says:

    Dr John, mitthla min van lenkual tir nasa ve mawle :-)

  19. 19
    Chhuaklinga Says:

    Ku hv, I hming khi i sawi fiah lo lutuk :P :-D

    Banner-ah pawh khian kolodyne an ti kuau maii hairehai..

    tren tren

  20. 20
    H.Vangchhia Says:

    Chhuaklinga #19 ka phun ka phun reng alawm.

  21. 21
    Dr John Says:

    #8 Pu Chhuakling, Thlantlang a ni e. Mara tawng pawhin “Thlatlah” tih a ni, Mizo tawng nen a inzul hle. “Thla” tih chu “thlan” tihna a ni a, “Tlah” tih chu “tlang” tihna a ni. I sawi Thantlang pawh khi a awm tho, mahse Thlantlang nen a in-ang lo. (Y)

  22. 22
    Tete-i Says:

    #16 Sheldon.. enge post BTV chu a awmzia?

  23. 23
    Dr John Says:

    Pi Tete, Pi Sheldon khian “BVT” a ti alawm, “BTV ni lovin…” :-P

    B=Beng, V=Var, T=Thlak a tihna a ni mai thei, :-D

  24. 24
    saint sammoo Says:

    Ka beng a var leh ta vu mai

  25. 25
    XaiA Says:

    Thu a sei,lung a leng,pic.a mawi…

  26. 26
    sheldon170 Says:

    @Tetei, BVT chu Bengvarthlak tihna. Dr John khan a ring dik chat.

  27. 27
    hnarliana Says:

    Beino tih chu a mawi khawp mai…Mara tawng hi zoahnahthlak tawngah chuan a mawi ka ti ber (Y) ….Khapa na tao? :-D

  28. 28
    H.Vangchhia Says:

    sheldon170 #27 hian Mara tawng mawi ati em mai, “eina nei chima?” kati ma dawn em ni hairehai :-P

  29. 29
    Dr John Says:

    #27 & #28, (Y) (G) (F) (B) (D) (C) (P)

  30. 30
    Hlychho Says:

    (Y) Post tha tak a ni. A bengvarthlak hle mai. “Beino” tih hming put chhan sawi dan dang leh ah chuan hmanlaiin Thlyutha lal fanu hi sawn a pai a. A chhungten an hriat a hlau em em a, a rilru a hah lutuk chuan he lui ah hian a zuangthla a, a thi ta nghe nghe a ni. Heta tanga Beino tih hming rawn pu hlen ta angin an sawi(Source: PT.Hlychho, Shillong)

    @1, HV, Lai ho pawh hian Bawinu an ti ve tho, Tipi tih ai chuan an hmang zawk mahin ka hria. Chutiang bawkin Mara hnam peng zinga Vuangtu tawng hmang ho chuan Buinu an ti ve bawk.

  31. 31
    Ruata Pachuau Says:

    H.Vangchhia@7: wow..A va nawm hmel ve, ka tel ve chak hle mai. Chhimtuipui saw Burma border atang rawn chhukah sawn suar lian deuh deuh chu a tam a sin aw…

  32. 32
    Maya Says:

    chhiar a manhla ngei mai . (Y) Kawlchaw kai Lei dawh hma sawn tui lian in min dang reng tawh . Forest IB ah kan riak a . Awke a tam rap . 84 emawni a tui lian chim chin a lung an phun saw , a lui luan na pangngai a tang chuan sang tak ani .

  33. 33
    Dr John Says:

    #30, (Y) (G) (F) (P)

  34. 34
    Pc-a Says:

    Maphasy Vulmawi hla kha Mihring hming emaw kalo tive ngar ngara, Mangtha tìhna alo ni daih.

  35. 35
    H.Vangchhia Says:

    Ruata Pachuau #31 nuamve thin deuh a ni. Kum 1988 aṭang khan kumtin deuhthaw 1999 thleng kha kan inkar, ka kalve ṭhin. Suar nasa ber chu Pualthawh suar ania, Fungkah khaw zawn, a hnuaiah a awm. Chumi suar chu minpui-kum a leimin-in a khuah pum mai, Pualthawh-li (mel 8 a sei) khuaptu siam suar a ni nghe nghe a.

    Chumi suarah chuan missionaryte enkawl/fa-lâk (adopt) William-a pawh motor boat-in a tlahlum nghe nghe. hemi suar hi kumtin a luandan a inawn a, a chang leh a hma kum a rallehlamah khan aluang daih a, chutiang chuan a insawn daih thin. Fungkah khua pawh kha chhuahsan tura tih (condemned) a ni tawh awm e. Mahse awmlui an la awm nual thova.

    Hlychho #30, kalo sawi hmaih daih anih khi. Kallohna chen a rei tawh vang tih hi chhuanlamah kan hmang mai teh ang. hairehai :)

  36. 36
    Jacka Pi Says:

    A ngaihnawm e, pics mawi hlawm bawk si, (Y)

  37. 37
    malsta27 Says:

    Han khuap mai se aw he thil hi chu (Y) (Y) . khuah an tumna lai thlalak ka nei ve mahse ka dah lovang :-P :-D . (In ti thei) an khuah huna tuichhung a nih hunah ka phorh ang :-) :-)

  38. 38
    chawnghilh Says:

    Ferry a la nih lai kha, ka kal hnuhnun ber a lo ni hman ta. Saiha lam kaiah Hotel-ah chaw kan ei a. Tuipui sangha tharlam an lo chhum ngei mai a. “Lui sain chaw a heh,” tih zawng zawng —puar a nuam thei hle mai.

    Ferry-boat kha thirchakai hmang ve thova siam a lo ni a. Hebrai Lehkhathawna mi kha ka kalpuihote hnenah ka sawi zau ta chiam a —kan Zoram zim teah hian “Bethlehem atanga Kalvary” hi kan thu inzirtir chin deuh ngawt a nih tlangpui thin avangin!

    Hebrai 6:19 Chu beiseina chu nunna thirchakaiah kannei a, rinawm leh nghet tak a ni, puanzar chhunga mi-ah pawh chuan a lut a;
    6:20 chutah chuan Isua, Melkisedeka awm dan anga chatuana Puithiam Lalber lo ni tawhin, kan tan hmahruaituah a lo lut ta a.

    Tholeh Krista Puithiam Lalber rawngbawl zuina sawi lo hian heti tak hian min chim chin china hlim thei kan ni hi a mak letling khawp mai! Sawi thui lo ila.

    KALADAN ti te khan an sawi fo va, min hrilhfiahtu Saiha pa pakhat chuan, “Kala kha DUM tihna niin, Vaiho sawina a ni a. Dan chu ‘dang khawm’ sawina a ni a. Ral lehlam an kai theih lohna luipui a ni a,” a ti ve thung a.

    Dr John, i rawn ziak ngaihnawm hle mai. Hriat belh ka chak thil a ni a. Lei (bridge) thar kha ka la hmu ve hman lo, a lem ringawt hi ka hmuh chhun chu a la ni.

    Mat lei hmasa ber Pu Tuikhurliana contract kha ka naupan laiin ka hmu tawh a. Jeep takngial pawh khan a la zawh theih loh laiin. Transit system a la nih lai (1960) khan a ni a.

    Tin, phaia sikul naupang ka nih laiin, Badarpur kianga Tuiruang Lei Silchar leh Shillong inkara mi khu lei an la dawh lo bawk a. Ferry-boat hmangin kan inthiar kai tawh bawk a. Kan ferry-boat-in thil a su palh ta a. Tui a rawn lut nasa ta mai a. Assam Bus (Lal Bus) a phur bawk, passenger lah kan chuang hnem bawk. A thlaphanthlak lek lek.

    Tun hnuah chuan lei tlo leh tha pui pui a tam ta. Champhai kawngah pawh lei a tha-in a zau helh hawlh deuh vek tawh. Zawh rik rum rum a awm tawh lo. Tunah hian Tuipui (Champhai) lei khi an dawh zawm tan mek a —Tuirini, Tuivawl, Tuichang Leite chu tha tawh tak an ni.

    Tholeh Isua Krista kha PONTIFEX tiin Latin tawng chuan an sawi a, Pontifex chu BRIDGE BUILDER tihna a ni a. Indawhzawm ngai loh DAWHZAWMNA kan Lalpa leh Chhandamtu hi sawi kai ngei ngei thilah ka ngai. A puithiam rawngbawlna ngei khan kross-a thisen bua kha, Pa Pathian hnena han thehin, Fapa thisen leh Tholeh Pathian Fapa chu Pa-in a lo ACCEPT chian em avangin, kan aiawh Pa-in a lo ACCEPT-na azarah keini pawh ACCEPTED kan ni ta, REJECTED kan ni lo. ACCEPTABLE YEAR OF THE LORD a hlawhtlin chian tawhzia kan ni e. Jubilee kalphung veka Pathianin a Fapa hmanga min lo REINSTATE leh dan hi sawi a va nuam tak em!

    Lasi Nu (Lalnu) hmingchawi a lo nih vang reng rengah Khawvel Chhandamna Isua Krista hminga rawn chhilh ka duh ve hrim hrim a ni e.

    He post atang hian hriat belh ka ngah phah hle mai. Thlalak pawh a mawi hle mai, lung a tileng ruih mai. Rawn zin ve leh thei ka nih chuan, (Lord’s willing), thlir ngial ka chak khawp ang.

  39. 39
    Dr Mahminga Sailo Says:

    A ngaihnawm, thlalak lah en a nuam. Posr bengvarthlak tak a ni e… (Y)

  40. 40
    H.Vangchhia Says:

    Chhimtuipui rafting expedition hmasaber, February, 1988:

    Pualthawh-li: Maupum hian nileng inkar angai (Ka kalpuite min pek chhawn ani tawh)
    https://i40.tinypic.com/20zpkxx.jpg

  41. 41
    maawma Says:

    Ngaihnawm hle mai, bengvar thlak bawk si (Y)

  42. 42
    Mapuia Hmar BZy Says:

    Bengvar thlak hle mai.. (Y) Hmanni khan Saiha DC-in Tuipui Ferry kai atangin temporary taka siam ‘Lei’ a hawnga thal chhung na na na chuan Kawlchaw lam ai chuan motor (Sumo chin hnuailam)-in an zawh nasa deuh; sum leh pai leh hun a khawhral tlem avangin. Furah erawh he lei hi hman tlak a nilo.

  43. 43
    Hrelian Says:

    Kolodyne tih hi hming dik lo/hawrawp dik lo sap ho in an hriatthiam zawng a KALADAN tih tawngkam an ziahdan mai a ni. A posttu hian KALADAN hrilhfiah lovin KALATAN a hrilhfiah daih a a awmzia hriat a har. A dik ber a kan lo neih thin chu Kalatan ni lovin KALADAN a ni zawk.Hmanlaiin Assam leh Chin Hills inkarah Boundary chung chang emawah khawchhak leh khawthlang an inbe thin a chu miah chuan SAISIH CHHUAH hi an inbiakna hmunpui a ni. Chu chu Tiau leh Tuipui infinna hmun bawk hi a ni.Lunglei atangin Halkha Road in he lai saisihchhuah hi a tan tlang a chuvangin hmun pawimawh tak a ni thin. Kaladan luikamah vai/sap/etc-ho fur tui lenlaiin a dang hlawm thin a rallehlam an kai theih loh thin avangin a hmunah hian an riak mai thin a,sipai leh kuli ho nen he luipui hian a dang thin hlawm a chuvangin VAI-DAN-LUI (KALADAN) tih a ni.Kala tih hi Vaiho tihna mai a ni nain hnamdang ZZ (Mizo nilo)chu a huam vek thei tho. He lui hi Halkha tuikhur hnar a ni a a luankawi viau hnuah Mizoramdep chhim atangin hmar hawi zawngin a luang a tun a kan sawi Saisihchhuah a pelh hnu lawkah chhim lam hawiin a luang leh ta ani.He lui hi Chin Hills ah chuan BAWI-NU tih a ni a (Lalnu tihna mai a ni) Mara tawng a Beino tih nen pawh a awmzia chu a thuhmun na-in Proper noun kher hi chu tihdanglam loh nise a duhawm khawp mai.

  44. 44
    Dr John Says:

    #38 Pu Chawnghilh nge nge, i rawn ti famkim a, Sawhchiar tui tak min rawn hlui leh ta, ka lawm e, (Y)

  45. 45
    lamea25 Says:

    Va tha ve. Pic a nalh.
    Pu. HVa lah hi alo inrawlh hman ziah, allrounder tak ini.
    Ka chak ve e

  46. 46
    keimah Says:

    Post hlu tak, comment puitling leh bengvarthlak tak takin a tihphuisui leh zual a ni a, post ro tling a ni e! (Y)(Y)(Y) Save hmak teh ang.

  47. 47
    ZerO Says:

    1. Kalatan nge Kaladan (Vaiho intlarna nge Vaiho hremna/danchahna zawk)? Khatia Vai/Sap ho lui kan tum, kan thei si lo kha ‘Pathianin a hrem/dang’ an tihna zawk a nih hmel.

    2. Kyatawa khi “Kyauktaw” tih tur. Akyab khi “Sittwe” tih mai tur. Google ah thlalak en tur a awm nual ang.

    A ngaihnawm e. Ka tlak duah a, min lo hrethiam dawn nia. (Y)

  48. 48
    sillyBoy Says:

    Ka thianpa Lalthakima khan a sawi thin a, Paheh li ah chuan raw tlawn han khawh lut ila, a keh vek zel tiin a sawi uar thin. Darzo kai atang khan an in kar (rafting)ve thin thu a sawi.

    “Chhimtuipui lian i kai thlengin
    A cham reng thin ka thinlaiah….”
    MAPHASY

  49. 49
    Dr John Says:

    Comment a tha-in a ngaihnawm a, ka hlawk phah hle mai. (Y) Kawl tawnga ka dah hi “Kaladan”(Burmese: ကုလားတန်မြစ်, pronounced kəládàɴ) tih hi a dik tak zawk chu a ni-awm e. Kawlho (Khawchhak unaute pawh) sawn “dan” hi an lam fiah thiam lova “tan” tiin an lam tlat a, chumi atanga ‘Kaladan ti ta lova Kalatan’ ti ta an niin alang. Thenkhat-in “reng reng” aiah “leng leng” an hmang ang deuh hi a ni awm e. Mi sawi-sual (lam sual) kan lo hriat sual a ang khawp mai, :-P :-D

  50. 50
    chawnghilh Says:

    Kei pawhin ka SAVE hmak! Dr Ram … i reh lutuk deuh! In dam tha em?

  51. 51
    Hriatpuia pa Says:

    Post ngaihnawm rem rem, comment pawh a BVT lehzual. misual hlutna a belhchhan zel e.

  52. 52
    Lamji Says:

    (Y) Hei chu comments thenkhat te nen edit deuh a,wiki ah khan a dah ve chi mai loh maw? A tha hle mai.

  53. 53
    Dr Angel Says:

    Ka shot te pawh alo awm ve khile….

  54. 54
    covenanter Says:

    ahe tuipui hi Chin state a lai ho chuan Boinu lui an ti thin a, chu chu Mara tawng chuan Beino tih ni ve in. Heihi Mizo tawng chuan Lalnu tuipui tihna ang a ni e……. Chhimlam Tuipui hi eng hming pawh vuah a rem vek lo maw…

  55. 55
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    Ka chhiar zo ve chiah e tunah hian. Misual site tichangtlungtu i va ni chiang em aw…ka save nghal e!

  56. 56
    zualbonez Says:

    i remember my tetlai (Y)

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.