Thuruk: Babulon

September 16th, 2011 10:00 pm by lr hlonchhing

(Ka puak phawng dawn. He thuziak hi sakhua ka sawichhiatna lam a ni love. Kan sawiho atan ka thlang mai a ni.)

Lal Constantine-a chanchin:

Rom Lalte hian Babulon Dan atanga inpechhawngin Babulon Dan anga Puithiamhote Luber (Supreme Pontiff) nihna an nei a. Lal Constantine-a hunlai pawh hi chutiang thuneihna sang tak inbel lai chu a la ni reng a ni.

Babulon mite chuan Tammuz hming bul ‘T’ an ngainain Kross ngainatna lo chhuahna tobul a ni. (Tammuz chu Rom mite chuan ‘Mitthra’ an ti a, Dec 25 hi a piancham an lawm thin ni chu a ni.) Keini ve thung chuan Christmas anga kan hman hi a ni tihna a nih chu.

Rom Lal Constantine-a chu indo turin a chhuak a, “he chhinchhiahna hi indonaah chuan hmang la, i hneh ngei ang” tih a hmu a. Tichuan, Kross hi sipaite chhinchhiah nan a hmang ta a. October 28, 312 AD khan Melvian Lei indonaah chuan Maxentius-a a hneh ta a. Tichiah chuan hnehtu a nih atang hian Kristian nih a awm tan an ti thin.

Lal Constantine chuan khua leh tuite zingah Kristian tam tak an awm a, tihduhdahna avanga Kristian Sakhua hi tihbo theih a nih loh zia a hria a. Politics tenawm hmanruaa hmangin hruai dan a ngaihtuah ta a. Tichuan, Italy chhak lam lak Licinius-a nen inbiakna neiin, thupek hmingthang tak an chhuah a. Chu an inhmuhna khaw chawiin “Milan Thupek” tih a ni.

Rom ram chhungah eng sakhua pawh vawn phal, Kristian Sakhua chu Rom ram chhunga sakhaw dang nen a intluka pawm. Tihduhdahna avanga Kristian ten an tihil chan tawhte pek kir. He thupek hian Kristiante a ti lawm hle a.

Chung hamthatna um chuan Kristian an pung ta hle a. Rom mite sakhaw ni serhte chu Kristian sakhaw ni pawimawhah an hmang tlang chho ta a.(Example:Tammuz piancham Dec 25 Krismass atana kan hman ang chi te)

Thupuan 2:12-17 “Pergamos” dinhmun hi hetih laia Rom rama Kristian ho dinhmun hi niin hrilhfiahtu thenkhat chuan an bel tlat a. Rev. Lalthanliana chuan “Pergamos Kohhran chu tisa châkna nei Kohhran chu a ni. A hun AD 312 leh AD 606 inkar vel” a ti. “Pergamos chu Inneihpawlh tihna a ni” tiin a awmzia sawi. Kristiante leh Rom mite ni serh leh kutni pawimawh chungchangah lai leh laia an intawhna kha inneihpawlh tia sawi theih a lo ni ta a ni.

Tichuan, Lal Constantine chuan khawvel ropuina leh milembiakna te chu kohhran chhungah a senglut zel a. Kohhran chuan khawvel lo nei ta.

Lal Constantine chuan March 7, 321 AD khan SABBATH nia chawlh thin aiah Sunday a chawl tawh turin thupdk a chhuah ta a. Thuthlungthar bua vawi 12 teh meuh Sabbath tia a sawi chu Sunday-ah a thlak tihna ang a nih chu.

Thupek sawmah khan ‘The seventh day is the Sabbath of the Lord thy God’ tih a ni si a. Sunday tih reng reng a awm si lo. Mihring zirtirna a va han ni tak em.

Rom mite leh Aigupta miten Trinity pawmin an inzirtir a, Bible thu ang a zirtirna Pa leh Fapa dinhmun a buai zo ta a. Kohhran a phel chuan Rom ram ropui chu a phel ang tih an hlauvin, Cordova khaw Bishop Hosius-a thurawn angin sorkar sen sovin AD 325 kan Constantine-a’n khawmpui a kova. Khawmpui hming chawiin “Nicean Council” an ti a.

Hemi tum hian ‘Trinity dogma’ pawm a ni a, Nisan 14 zana Lalpa Zanriah (Kalhlen) hman thin aiah ‘Easter’ hman an rel thlu ta a. Easter Sunday chu Lal Isua thih leh thawhlehni atana an hman theihna turin a hma Zirtawpni chu Khenbehna ni (Good Friday an tih hi) March 21 leh April 25 thla bial lai enin an ruat a ni.

Jona nghapui kawchhunga ni thum leh zan thum a awm ang khan, lei kawchhunga ni thum leh zan thum awm tur a nih laiin, zirtawpni ah an thih tira, sunday zingah an thawh tir leh lawi si a. Ni thum leh zan thum a awm hman ta lo tihna a nih chu. Mihring zirtirnaah bumthlukin kan awm mek a ni.

Lal Constantine-a hian Kristiante chu politcs tenawm Milan Thupek leh Nicean Council hmanga tilungawiin, a ram a keh chhiat loh nan “Mihring Zitirna” a hmang zui zel a.

Thuruk:Babulon

Damasusa chu Supreme Pontiff a lo nih hnu lawkah Babulon Serh leh sang dante chu a lo lian tial tial a. AD 381 ah Mari Biakna a lo intan a, Easter serhnate, Tawngtai thi(Rosary) hman te, Tammuz hming bul T aiah Kross ngainatna te leh Tammuz piancham December 25 Krismas atana hmante a lo ni ta zel a. Bible thu kalh vek chung siin Kristian an inti ve thova, mihring inzirtirna a bum thlukin kan awm zota a ni.

” Heng mite hian an kain min chawimawi a, an thinlung erawh chuan min hlat si. Engpawh nisela, an inzirtirnaah mihring thupek an inzirtir avangin an mi biak thinna hi a thlawn mai a ni”
-Matt 15:8-9.

Kan inenfiah a hun ta tak zet a ni. Eng nge kan ngaihdan thawhkhawm dawn teh ang.

Source: Sakhaw Thuruk by G.L Hnamte

Similar Posts:

Recent Posts:

111 Responses to “Thuruk: Babulon”

  1. 1
    Thingtlang pa Says:

    Chhiar ang.. 😛

  2. 2
    phawkars Says:

    Sawitur reng ka nei lo e misual mai ka ni..

  3. 3
    troxx Says:

    Chhiar ang.. 😛

  4. 4
    doc_lib Says:

    (N) (N) (N) . Kohhran doctrine emaw, thil hlui emaw a pawimawh ber lo. Keimah leh Pathian inkar a pawimawh ber. Ngaiteh u thil hlui te chu an ral a, a lo thar ta tih angin,nimin a ka hnaih lohna kha simin khan vawiin ah Lalpa hi hnaih leh zual ila, keimah leh Lalpa inkar hi ngai pawimawh ila tih hi ka rawn sawi ve e

  5. 5
    Thingtlang pa Says:

    Kei chu tha pawh ka ti lo..rinna derthawn sa nak lai a:P

  6. 6
    lr hlonchhing Says:

    @4 a tawpa ka Bible thu dah khu chhiar rawh le. Sakhua ka sawisel lo nia.

  7. 7
    troxx Says:

    UPC i ni maw ….

  8. 8
    doc_lib Says:

    #6 post tupa ka comment na i chhiar chiang lo emaw ni le, sakhua i sawisel ka rawn ti hleinem maw le. Nge hemi post a vang hian kristian tam takin an rawn counteract dawn che tih in beisei lawkin i rawn post a, chumi lo chhan nan sakhua ka sawisel lo tih rilru a lo type i tum nghal sa run zawk. ka comment kha chhiar chiang teh 😛

  9. 9
    sheldon Says:

    @Thingtlangpa Hehe…i rinna chu lo chak tawh rawh se 😀

  10. 10
    lr hlonchhing Says:

    @8 mihring zirtirnaa kan awm hian kan inkar leh Pathian inkar hi a fel thei dawn em ni aw? ka tihna ni zawk rawh se.

  11. 11
    lr hlonchhing Says:

    @7 ni lah love. In zawh awih tawh loh.

  12. 12
    lianchhiara Says:

    Sawrs …. Chhei!

    He post chu… ka vil char char dawn.

  13. 13
    Thingtlang pa Says:

    😀 @sheldon170..hman ah Da Vinci Code ka chhiar pawhin ka awi deuh tak2 tlat tawh a..zia lo khup mai!!

  14. 14
    troxx Says:

    The festival for the deity Tammuz was held throughout the month of Tammuz in midsummer, and celebrated his death and resurrection.The first day of the month of Tammuz was the day of the new moon of the summer solstice.

    Chrismas kan hman lai chu ani dawn mawni lee

  15. 15
    sheldon Says:

    @Thingtlangpa Chuti chu kan Bible a Thupuan te hi chhiar ta la, engtintak awm ang che maw..he3. Ih, Beramno Mag chiah chhiar thin rawh 😀

  16. 16
    lr hlonchhing Says:

    @ 14 Tammuz piancham hi Dec 25 a ni a, chuvangin Krismas angah chuan kan hmang a ni lo maw? Kan hmang kumtin thin si a. Keichu ka tui tawh nek lo.

  17. 17
    troxx Says:

    Tammuz piancham chu dec25 chu i chiang maw ???

  18. 18
    lr hlonchhing Says:

    Source ka rawn tarlanah chiang takin a sawi bawk a. Dawt a ni lovang-ka chiang tihna.

  19. 19
    nastycool Says:

    Tammuz piancham chu 25th dec pawh ni se la…christmas ah kan hmang anih chuan Isua pian cham kan lawmma chuan Tammuz piancham chu a luahlan tihna a ni e. (Y)

  20. 20
    sisen Says:

    (N)

  21. 21
    covenanter Says:

    Seventh Day i nih hmel hle mai ka ti a, ka lo chhang ang che anga i duh chuan lo awi ve ta che. 1. Constantin-a kha setana hnathawh angin in pawm thin a, anih chuan a kros hmuh pawh kha sual hnathawh ah in puh leh hmiah mai a nih hi maw. 2. Constantin a khan ama thu in khawmpui a ko ngai lova, kohhran hruaitu te khan ko tur a thurawn an pek ah chauh a ko mai thin a ni. 3. Sunday chawlh hi Roman holiday nisa hrim hrim a ni a, Sabath ni hian Rom ho an chawl ngai lo. Tin hemi hma pawh hian Sunday leh Sabath serh chu aan awm ve ve tho a ni. Sunday hi chu Emperor AUrelia hunlai atang in chawlh ah alo puang tawh zawk a ni. 4. Trinity tih thu hmang hmasa ber chu Tertulian a kha a ni a, kohhran hruaitu ten chu chu lo chhawmchho zel in tinghet tur in khawmpui an ko mai a ni. I sawi anga Constantina tihdanglam chu a nilo chiang mai. 5. Isua kha fpiday ah an khengbet tih a chianna chu a tuk kha sabath a ni. 6. Tin Easter sunday i rawn sawi pawh hi Isua kha nisarih ni ni hmasa berah a tho leh tih ziak a awm tlat mai. Hetiang taka ka rawn tihna chhan chu i im vaklo a ka rawn dim vak duh ta lo a ni. Isua pianni hi chu kan hre thei tawh lo a, amaherawh chu a hunlai ngaihtuah chuan 25 a krismas an lo ti kha a awm riau a ni. Krista ruai tih na a nih angin tisa leh thlarau lam a kan duh kan ngah theih chuan a tha hle ni laawm ni. Milem belova a duhzawng tihna atan a kan hman chuan serh ve duhlote chu kan hlep ta phawt mai.

  22. 22
    lr hlonchhing Says:

    Rom sorkarin Rom culture Kohhran huanga a lak luh chu, mihring phuah belh a ni. Pathianin chhun han pakhat pawh a boral a phal lova, belh phei chu a phal ka ring lo. Mihring inzirtirnaa bumin kan awm a ni.

  23. 23
    H.Vangchhia Says:

    #21 khi 99999999999999999999% ka thlawp (Y) . Kan mu leh tawh teh ang.

  24. 24
    lianchhiara Says:

    Tammuz-a piancham dik tak pawh chu sawi a har maithei. Rome-ah chuan 336AD kha December ni 25 hian Christmas an lo hmang tawh niin ziaktu thenkhat chuan an ziak. (381AD ni lovin). Amaherawhchu Jerusalem-ah chuan hun rei fe an hmang duh lo. Post-tupa, Paganism i sawi tel dawn em?

  25. 25
    covenanter Says:

    Thuthlunghlui bu hi chu an vawng tha khawp mai. Chutih rual chuan in thuthlungthar lam thung erawh hi chu diklo tak a copy an tam avang in hmuhtheih hlui ber chu dikber nia pawmin kan ring ta zel chu a nia, chhunhnan pakhat tihzawng chuan a va han boral nasa tawh dawn em. A nihloh chuan helaia sawina hi Torah bu hi em ni ang aw tiin ka la inhnial deuh nghe nghe a ni. Sabath hi Pathian ruat chu a ni ngei mai, mahse kohhran hmasa ho khan AD 100 khan an lo serh tawh a, heihi Lal Isua thihna tawmpui nan an ti te pawh a nih kha le. Sunday serhna chhan tak hi sawi tur awmlo mahse an rin deuh tlangpuiah chuan hnathawk thin an nih avangin sorkar chawlha lo inhmuhkhawm kha a remchang nimai thei e. Pahnihna ah chuan Judate khan kristiante kha sunagog velah inkhawm an phal silova chuvangin a tuk hi an lo ngaipawimawh chhota ni pawhg in a lang a ni

  26. 26
    Benny Says:

    Sabbath ni pawhin chaw i ei tho lo maw, bike/car i khalh tho em ? etc…theipui rah repro aia rit i chawi si chuan, sabbath i serh thlawn mai a ni dawn lo vem ni le ka unau ?

  27. 27
    lr hlonchhing Says:

    Keichu 22 khi ka thlawp fe zawk…bleh

  28. 28
    lr hlonchhing Says:

    Sunday chu Nini. Sabbath chu Pathian chawlhni.

  29. 29
    Mkhawla Says:

    Finfiah a va har hmel teh tuar ve… :-[

  30. 30
    Benny Says:

    Sun =ni day =ni
    sunday= nini
    sab =pathian bath =chawlhni
    sabbath=pathian chawlhni (accdng 2 lr…) fth.hehe

  31. 31
    lr hlonchhing Says:

    @30 Pathian chawlhni fiamthu ah ka hmang ngai lo asin.

  32. 32
    boihapa Says:

    Kohhran denomination hrang kan awm teuh chhan hi doctrine vang a ni a, eng Kohhran thurin pawh hi a tha deuh vekin ka hria. Thurin sawi thleng kher lo hian Pathian Thu hi a sawi theih tih hi kan hriat a tha hle ang. History hi chu sawi chhawn duh dan a danglam hret thei a, ziak duh dan pawh a inang chiah lo ve thei khawp ang. Kristian kan nih chuan Isua hi Pathian Fapa a ni tih rin a, sual laka min chhandamtu leh chatuan nunna min petu a nih avangin a thu thua awm tur kan nih hi chiang ila a tawk khawp mai. Pathian Thu-ah hian kan hriat phak loh thuruk inthup tam tak a awm tih hi hria ila, kan thurin theuh hmanga thiam taka sualin Kristiante inpumkhatna tichhe tura min indotir hi i bansan hlauh ang u. Lal Isuan pumkhat kan nih theihna tura a tawngyai nasat ziate kha hre reng ila, tunah pawh rum sawi hleihtheih lohin min la tawngtaisak reng ti hi i theihnghilh hauh suh ang u.

  33. 33
    H.Vangchhia Says:

    boihapa #32 AMEN

  34. 34
    boihapa Says:

    Kohhran denomination hrang kan awm teuh chhan hi doctrine vang a ni a, eng Kohhran thurin pawh hi a tha deuh vekin ka hria. Thurin sawi thleng kher lo hian Pathian Thu hi a sawi theih tih hi kan hriat a tha hle ang. History hi chu sawi chhawn duh dan a danglam hret thei a, ziak duh dan pawh a inang chiah lo ve thei khawp ang. Kristian kan nih chuan Isua hi Pathian Fapa a ni tih rin a, sual laka min chhandamtu leh chatuan nunna min petu a nih avangin a thu thua awm tur kan nih hi chiang ila a tawk khawp mai. Pathian Thu-ah hian kan hriat phak loh thuruk inthup tam tak a awm tih hi hria ila, kan thurin theuh hmanga thiam taka sualin Kristiante inpumkhatna tichhe tura min indotir hi i bansan hlauh ang u. Lal Isuan pumkhat kan nih theihna tura a tawngtai nasat ziate kha hre reng ila, tunah pawh rum sawi hleihtheih lohin min la tawngtaisak reng ti hi i theihnghilh hauh suh ang u.

  35. 35
    H.Vangchhia Says:

    vawi 2 kher 😛 ka amen nawn peih tawhlo mai hairehai 😉

  36. 36
    sisen Says:

    boihapa (Y)

  37. 37
    sheldon Says:

    @HV, He he… I amen hmasak ai khian i nawn peih tawhloh tum khian i type thui zawk!! Ti leh hram la 😀

  38. 38
    lr hlonchhing Says:

    Tha dap dap ve. Mahse, a tawpa ka Bible thu tarlan khi ka chhanna a ni e. Amen.

  39. 39
    vakul Says:

    Kalkhat ve trah trah hle mai.

    i tum ka hriain ka hria.

  40. 40
    boihapa Says:

    #..35 H.Vangchhia, lo Amen leh tho la. Sual lutuk suh aw. Ka edit e ka ti a, a lo lut nawn alawm maw pek le.

  41. 41
    bk Says:

    A thlukah i buailo teh ang.

    Symbol leh ritual ringawt te hi chu Protestant Kohhran ho phei hi chuan rinna ah hian kan dah pawimawh lem hran lova.

    Amah Isua Krista ngei hi thlamuanna, rinna leh beiseina tak tak min pe tu chu a ni.

    Bumin awm suh u…!!

  42. 42
    sheldon Says:

    @HV, Amen nawn chu.. ti leh hram la. Explanation pawh a awm tawh khi.. 😀

  43. 43
    lr hlonchhing Says:

    @34 kristiante inpumkhatna ti chhe tur lama thil sawina a ni lo. Ka sawi tum chu Mihring inzirtirna hian Vanram min thlen lo mai ang tih ka sawi tumna a ni zawk e.

  44. 44
    Chemtatrawta Says:

    Seventh day nu pakhatin hetiang hian min counselling hrep tawh… 😀

  45. 45
    covenanter Says:

    Post tupa misual ho hremhmunah kumkhua in hrem an ni dawn lo hmangaih Pathian a nih avang in te pawh ti ta la………hetiang ho hi chu hnial vak chi a ni lo.

  46. 46
    Benny Says:

    31, teh tawk che hian a. I pu chhuan sawmthumna thleng pawh i hre awm si lova le, sabbath ni serh lova sunday serh zawkte hi kalsual anga i puh mai ten a dikhlel deuh anga sin

  47. 47
    Malsawma Says:

    In va ril hlawm ve.. (Y)

  48. 48
    lr hlonchhing Says:

    @46 Kal suala ka puhna ka va hre love. Lal Constantine-a’n serh tur tia serh kan ni hlawm a. Mihring thupek hian Vanram min thlen lovag tih ka hlau maw le.

  49. 49
    zoho Says:

    Hei hi posttupa ziah pawh a ni lo a, GL Hnamte ziah an ni zawk a, in taliban deuh mah mah ka ti. A thuziah khi ka pawm deuh vek, a dik deuh vek bawk, a then khi chu ka hriat bak, a then khi chu ka hriat dan nilo deuh. Misual thenkhatte hi chu in rindan a dik zatlo deuh pawh a in rinna a in dingnghet thei hi chu in fakawm ka ti, mimal hi hriat dik thlap thlap avanga chhandam kan ni dawn lo a, a mimal ah chuan a pawilo tur ah ngai ang.In thlir tawi ve pangngai deuh thung. Truth Seeker chu inni lo tih erawh in tarlang chiang e.
    Heng zirtirna diklo avanga khawthlang ram a Atheist ho in kristianna an huatzia leh an deu zia erawh dawn thleng ula,zirtirna dik zatlo hi a long run ah a pawizia chu Z generation ah alo langchhuak ang, compromise hi Pathian in a hua, dik chu dik, diklo chu diklo, ni chu ni, nilo chu nilo tih hi Isua zirtirna a ni.

  50. 50
    covenanter Says:

    Constantina hian ama thu in serh tur a tih thu hi ka la hmulova, amaherawh chu hemi hma hian aaaaaaaaaaaAd 100 velah an lo serh tawh ngei tih chu a chiang a, AD 300 vel chu a nilo. Ka rawn sawi khi hnial ngam silovin ngatinge i pehhel mai mai thin a, ka rinna min tawmpuitute midangin an kaihher loh nan a venhim hi ka tihtur a ni ve tho a nia. Kum 17th c vel khan pastor pakhatin Daniala leh thupuan chu a hrilhlawk a, chung hunlai vel chuan. A lokal lehna nghak chuan an awm khawm thap mai a, mahse alo kal tak siloh avang in hepa hian a ni a thlak leh ta a ni. Vawihnih hrilhlawkna pawh chuaq tlawlh leh ta tlat mai an va khawngaihthlak tehlul em. Mipui te pawh chu an ngui ngawihngawih lai chuan a hrilh lawkdan chu a sual deuh a, kan sual tlengfai tur a hmunthianghlim a a luh ni a ti leh ta a, heta tang hian 7th day hi alo intan ta a ni.

  1. 51
    boihapa Says:

    Matthaia 15:1-9 thu law law hi en ila a thu awmzia a chiang zawk ang a? He thu hi Pharisaite leh lehkha ziaktute hnena a sawi a ni a. A thupuiah pawh ‘Upate thuro chhiah’ tih a nih nghe nghe kha ti raw? A lang lama that chhuah ching Pharisaite leh lehkhaziaktute, amah Isua ngei ngei pawh man dan ngaihtuaha phiarru thintute Isuan a chhanna thu a ni tlat mai ka ti ka unau. Thlan pawn hnawih var, tia Isuan a hau hrepte kha an nia. Nia, khawi Kohhranah pawh heti ang mi hi chu kan kawl theuhin ka ring. Kei ngei pawh hian Pharisai kawng hi ka hriat loh hlanin ka lo zawh leh reng thin. Isua rin mai duhtawk zo loa mahni tihthat chhuan palh mai hi ava awl tak em! Mahse hriatchhuah veleh Pathian hnenah ngaihdam dilin Lalpa heti hi ka nih avangin i ngaihdam ngai misual ka ni e kan ti fo tur a ni reng a ni. Pathian Thu hi kan tanhmun sawhnghehna tura kuaikur mai tur kan ni dawn em maw ni le? chu ai chuan pathian Thu milia inher remin a thu kan awih tur a ni zawk dawn lo’m ni? Doctrine hi Chanchin Tha ang hrima leklam tur a ni lo. Paul phei chuan thurin leklamtute kha anchhe dawngin awm rawh se a ti hial a sin.

  2. 52
    bk Says:

    Va reh ve Zoho….

  3. 53
    century child Says:

    THUSAWM PEK ti loa THUPEK SAWM tih lai khi ka duh thruaizz (Y)

  4. 54
    vakul Says:

    lr hlonchhing, Constantine-a’n serh tur a tih vanga serh kan ni chiah em…i thulakna hi Traditinal theology chu a ni chiah lo tiraw. UAR BIK NEI PAWLTE thulak deuh chu a ni.

    Kan Constantine a hmaah pawh khan an serh tawh.

    A bulpui ber zawk chu Lal Isua thawhlehna ni a nih vang zawk a ni. Patmos thlirkara Johana’n inlarna a hmuh ni kha a ni bawk. Hemi ni hian Kristian hmasate khan Lalpa Zanriah an ei za a, inkhawmna an nei thin. Kohhran din tirh ata tawh kal zel a ni.

    Theology/doctrine belh tam tak awm tawh mahse a hlawmpui lai hi chu Roman Catholic tih dan hi Kohhran hmasa tih dan leh rin dan a ni fo. Ding hmasa ber a ni miau va. Apostoloc church-zirtirte-a intan kha a ni.

    Tun tlaikhawhnua thu dang kan han vawrh leh chiam thin hi a kawngbo deuh thin-entirnan trinity chungchangte. Theological/apostolic teaching/traditional belief adt adt. hi Trinity ringho ziah leh din a ni a, tlai khawhnua a dik lo tih leh thinte hi Church Father-ho an zahawm lutuk ang. Chhiar pawh chhiar thui tur a awm lo Unity/Oneness-ho tan hian-a tawpah an riat vel mai mai. 1900 bawr vela tiak/ding thar vel kha an ni a-a hma zawnga Thlarau Thianghlimin a chenchil kohhran chu Trinity ring kha an ni a-tuna takah a dik lo thut thei lo-a innghahna atang rengin.

    Sabbath serh chungchangah ngat phei chuan sawi tur a awm lo-Lal Isuan ‘Chawlhni Lal ka ni’ a tih kha zir zir la, a ril i ti ve tual tual ang. Ka sawifiah hman si lo.

  5. 55
    lr hlonchhing Says:

    @51 tha thei dap dap ve. I rilruah hna tam tak a thawk a nih hmel zawk mah e. Ni lem lo mai thei bawk. I tannaah i chak, ka tannaah ka chak.

  6. 56
    lr hlonchhing Says:

    @ 54 A ni chiang si alawm hei. Sunday ah ka chawl a, i chawl a ni lawm ni? Sunday serh tura thu petu kha amah Constantine nge kha a ni si a. Ka chawl tawh lo tep.

  7. 57
    Benny Says:

    India ram hmun pakhatah chuan hnam pakhat chuan, durga puja lai hian an hnam mipui(kristian) te chu an tel ve loh nan cultural festival an buatsaih ve hlauh thin…(true)

  8. 58
    rohlupuia chalrang Says:

    #16 chu ti chu KAN TANA CHHANDAMTU lo pian hun kan lawm laiin “TIMMUZ HAPPY BIRTHDAY” i ti dawn ni maw…. #34 ka amen e..

  9. 59
    CFL Says:

    Ka rawn hawi vel mai mai. (I)
    Kei leh ka Lalpa inkar hi ka ngai pawimawh ber e. (I)

  10. 60
    covenanter Says:

    Justin Martar a hun te, khangte tin Tertuliana thute lak ai chuan Ellen G White thu kha zawlnei ah ngaitlat hek in, Sabath serh hi kawng tam tak ah a dikna lai awm mahse Pathianni serh tu tan pawh insawiselna tur a awm chuang lo. Hei ai chuan mahni tha ber a kan inngaih laia midang hmuh hniam leh em em hi pawltlem zia leh Isua duhloh em em kha a ni e.

  11. 61
    lr hlonchhing Says:

    @58, Timmuz chu ti love, Tammuz birthday kan Krismas hman-mihring zirtirna tenawm avangin.

  12. 62
    lr hlonchhing Says:

    @59. mihring zirtirnaa awm reng chungchuan a fel thei lo ang tih ka hlau.
    Mu tawh mai te’ng.

  13. 63
    spyder Says:

    Tammuz birthday ah chuan Pathian a biak theih lo em ni? tu birthday pawh ni ang hmiang, kan chawimawi a kha ISUA a nih chuan enge pawi, dec 25 hi ka thianpa birthday a nia, christmas kan lawm hian ka thianpa chu kan chawimawi tihna em ni? Thinlung lam hi a pawimawh zawk lo mo?

  14. 64
    zoho Says:

    Big picture in thil reng reng hi thlir thin ila aw, diklo tlemte insuihfin pawizia hi a lang chiang chauh thin ang. Mimal ah chuan a pawina a awmlo ang in a lang ang, diklo pawh a langsar lo ang a, ngaih pawimawh teh vut pawh a tulloh hmel ang, mahse diklo na na an chu anlo luankhawm hian a pawitham ta thin a ni zawk. Zirtirna diklo kan pawmzam theih viau chuan, Spirit of Truth in min drive lo tihna a nih hmel.

  15. 65
    Pawngvina Thangthlawl Says:

    A hniak tam lam lam a kal ve tum mai na chi a ni hauh lo mai a

  16. 66
    piu_piu Says:

    Isua piancham kan lawm ni ah muztea chu alo piangve palh ani mai lawm.Enge pawi vak 😛

  17. 67
    Chhuaklinga Says:

    Tamuz-a kha a pa thih hnua a nuin a pai a ni maw kha?

  18. 68
    Art-a Says:

    Apostol-te hunlai-a Jerusalem council tih lohah chuan Christian council or khawmpui awm tawh zawng zawngah Nicea khawmpui tluka Thlarau Thianghlim uap khawmpui hi a awm lovang. An thurel dikzia lanna chu an ‘creed’ leh Bible hi comparative study nei ila a hriat mai. Hei loah chuan Christianity main branch pathum: Roman Catholic, Eastern Orthodox leh Prostestan theologian thiam ber ber te pawhin lungrual taka an pawm theih awmchhun a ni hian an thurel dikzia a tilang awm e. Tin, Nicean council khan trinity chungchang a rel lova, Isua divinity chungchang a ni zawk.

    Trinity cc hi chu Nicea khawmpui hma daih khan Origen leh Tertullian-te bakah Polycarp leh Ignatia te khan an lo sawi thin — mahse doctrine ang bur chuan an nei ngai lem lo.

    SABBATH chungchangah hi chuan Kristiante hi eng ni mah ‘serh’ tura zirtir kan ni tawh lo. Inpawlho tur leh Lalpa zanriah te kil ho thin tura zirtir kan ni tawp. Engniah nge chung chu kan tih ang tih pawh Bible hian a sawi chuang lo — sunday emaw saturday emaw pawh nise, hei chu a kohhran mipuite remchan dan zela hman hi a dik mai. Apostolte hunlai pawh khan sunday leh saturday kha inpawlho nan chuan an hmang thin.

    Christian tam takin Sunday hi serh tura kan la ngaih tlat nachhan hi chu Roman Catholic-in sunday serh tura a zirtir vang kha a ni. Hei hi protestant tam tak hian hrechiang lo in, a tur emaw tiin extreme taka sunday serh hi an la awm a ni.

    RCC Catechism chuan tihian a sawi:

    Q. Which is the Sabbath day?
    A. Saturday is the Sabbath day.

    Q. Why do we observe Sunday instead of Saturday?
    A. We observe Sunday instead of Saturday because the Catholic Church transferred the solemnity from Saturday to Sunday.”
    [ The Convert’s Catechism of Catholic Doctrine, 1951 printing, page 50. ]

    Sabbath, saturday atanga sunday-a ‘transfer’ thei tur hian Pathian chauh lo chu thuneitu an awm lo.

  19. 69
    ltachhakchhuak Says:

    AD 150 daih tawh khan tertullian chuan trinity chu substantia,person,trinitas(latin) hmanin alo sawi ve fo tawh kha maw.The New Catholic Encyclopedia chuan”Trinitarianism hi kohhran Pate Apostolte zingah khan engmah sawi tur a awm lova,chutiang rilru emaw ruangam emaw pawh a awmlo(Trinity,holy,pg 295-305).Religion pluralism,constantine a duan tho a ni,Greek myths seng luttu Rom atanga kristian lo chhuak thar te chuan khawvelin zirtirna babulon thuruk chu pathian pakhat(numerical one) ni thin kha,pluralism vangin persons ah then a ni ta.Oneness chu la awmlo mahse Irenaeus(AD 200) khan alo puan ve reng tawh kha maw!OT ah trinity ka hmu thak lo.Monotheistic hlir ka hmu a,Trinity hi chu babylon thuruk a ni chiang e!! (Y)

  20. 70
    H.Vangchhia Says:

    In sawi huai pap pap hlawm mange (N)

  21. 71
    H.Vangchhia Says:

    Chhiar teh u:

    http://www.newadvent.org/cathen/15047a.htm

  22. 72
    Art-a Says:

    LOlzzzzz.. OT ah chuan ISUA KRISTA pawh a awm lo !!

  23. 73
    Benny Says:

    Nia OT ah chuan Tirhkoh paula te petera te adt an awm lo

  24. 74
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    #68: (Y)

    A post tupa hian mihring thupek angin i puhtlu hmiah mai a. Mak ka ti deuh!

    Thil tamtakah hi chuan IMPACT, SIGNIFICANCE leh PROPAGATION lam a pawimawh thin. Hei leh chen Amah ringtute min la chenchilh reng hi thlir a ngaih chang a awm fo!

    Isua hnawl deuhtu rim ka hre tlat mai a… 😀

  25. 75
    Asteric™ Says:

    History & tradition, serh leh sang thil hian Pathian dik tak ka ngaihtuahna min ti buai pha ve ngai miah lo nia. 🙂

    Pathian dik tak leh duhzawng hriat ka tum tak tak chuan, vawiin (present) a thil thleng mek ah hian “WHY?” tih hi ka ngaihtuah tam ber á¹­hin.

    Sacrament te hi a ei hun leh dan ah ka buai lova, mahse “engvangnge a á¹­ul?” Baptisma hi a chandan ah ka buai loava, mahse “engvangnge a á¹­ul?” Chawlhni te hi a inkhawm dan ah ka buai lova, mahse “engvangnge a á¹­ul” Ṭawngá¹­ai te hi a hun leh ka thu chham dan tur ah ka buai lova, mahse “engvangnge a á¹­ul”
    Hengte hi Pathian tak ka hmuh tumnaa ka ngaihtuahna kal tam ber zawk a ni. History leh a ti chhuaktu tihvel hian ka lungthlû an khawih vak lo….an aia hma khan piang ila kan tih dan hi an en ve tho tur ania, an tihdan kha a á¹­ha ber bik chuang lo. Piang hmasa tihdan nazawng hi a dik vek lo.
    Kan nun siam á¹­hat nana pawimawh nilo serh leh sang ngah lutuk hi ka ngai thei der lo 🙂

  26. 76
    H.Vangchhia Says:

    #71 link khi uluk takin chhiar teh u. (Y)

  27. 77
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    Pu HVa meuhin a ngen lawm lawm mai. Ka’n bih ang e a zahawm em mai…. 😉

  28. 78
    H.Vangchhia Says:

    #77 (Y) hre nial nual a risk pawp pawp hi a ka chhiar ning tawh alawm 😛

  29. 79
    Asteric™ Says:

    Bible pawh hi tuna i nun hman mek kha Bible a ni. Genesis aá¹­anga Thupuan chauh hi Pathian lehkhabu a ni lo. Tuna nangma chanchin pawh kha Pathian lehkhabu a chuang a ni. Pathianin a mimal chawimawi leh duhsak bikte chanchin a hranpaa ziaka zir turin min ti lo. Amah zuitu hmasa te ngaihdan pawh a á¹­ha ber e a tilo, an chunga ama hnathawh dan kha min en tir zawk chu a ni.

    Tuna kan Genesis leh Thupuan inkar te hi kan Pathian lutuka, a chhunga Pathian sawi tum ber man si lo hian, BC/AD ah chuan tihvel ringawt kan khela, hei hi chu Bible in zir tura min tih chu nih hmel loh mawle.

  30. 80
    Asteric™ Says:

    ka ngaihtuahna awm awm hi ka rawn puak pui ve phawng phawng zela, min lo sethiam teh u… (out daih ang) 😀

  31. 81
    lr hlonchhing Says:

    Ka rawn lut leh e. Pu Hv. Ka zah viau naa, chhiar tur link i rawn dah khu Catholic ho inzirtrna lo zuk ni reng a. I catholic em ni? Ka chhiar thuak thuak a, ka chhiar leh peih ta lo. WCC leh Oikoumene tih lampang han thai vawm bei ka va chak ve.

  32. 82
    PKfanai Says:

    Emperor Constantine hi, Khawvela Isua Krista zuitu(Kristiante) ti zalentu leh khawvela Sakhua awmte zinga zuitu ngah ber leh, a zuitute ram pawh Sawrkar chak leh thil tithei ber ber an lo nih theihna tur atana Pathian hmanrua ropui takah ka ngai. Ka ngaisang khawp mai.

  33. 83
    Chemtatrawta Says:

    Isua Krista chuan “Mihring fapa hi chawlhni lal a ni si a,” a ti. Chawlhni nge i ngaihpawimawh Isua Krista????

  34. 84
    lr hlonchhing Says:

    A chawlhni ruatah chawl lova, Isua Krista neih i tum tihna ni maw? Mat vuak Tuichang dap an sawi ang lek a ni. Pathian leh kan Inkara chhinchhiahna chu CHAWLHNI a ni.

  35. 85
    Chemtatrawta Says:

    Chawlhni avang chuan CHHANDAMNA i chan i inring ami???

  36. 86
    lr hlonchhing Says:

    A chhinchhiahna ni a chawl lova, a chawlh loh nia chawl chu, chhandamna i chan i ring a mi?

  37. 87
    lushai_er Says:

    Constantine a shield hman kha cross sign chiah em ni ? An hmelmate shield a sign awm P kha an X mai ni khan ka hria a!

    A adviser(Kristian) khan P kha X tir turin a suggest a ni lawm ni kha! Catacombs puka cheng thin tan kha chuan a lawmawm ve duh ngawt ang.

    Post tupa hi Seventh Day Adventist i ni chiang (NOI)…..lolz

    Chawnghilhan a rawn sawi fel leh vek mai ang!

  38. 88
    Chemtatrawta Says:

    A chhinchhiahna ni kha nge Krawslera kan aiawha a thih a, thihna hneha a thawhlehna kha min chhandam nan pawimawh zawk ang??

  39. 89
    Fergie Says:

    Post leh comment a tha hle mai.
    Hetiang hian ka lo ngaihtuah ve a:
    Emperor Constantine avang khan tunge hlawk pui zawk ang – Pathian nge Setana? Nominal christian an lo pun phah a nih pawhin Pathian tan a hlawk zawkin ka hria. Chuvangin, Setana tirhkoh ang hial a puh chi niin ka hre lo.
    25 Dec. hi dik lo takin min lo hmantir a nih pawhin, Tammuz be lova Isua Krista chawimawi nan kan hmang a nih chuan enge a pawina le? Conspiracy a awm tih hi proof pawh ni sela, tam tak hi chuan lungawitakin Xmas atan kan la hmang thovin ka ring.
    Kan chhungte zingah hin Seventh Day Adventist an awm nual a. Sabbath serh tih hi zawng a sawitute ngei pawh hian an zawm famkim bikin ka hre lo. Sabath aia Sunday serh zawktute hi thiamloh chang tur an nih dawn chuan, Pathian chhandamna tehfung hi a nep awm mang e aw ka ti thin.

  40. 90
    lr hlonchhing Says:

    @88 I thi.

  41. 91
    Chemtatrawta Says:

    lr hlonchhing, min chhang zawk ta che..hetianga debate titawp mai lo hian..

    A Chhinchhiahna sabbath nge pawimawh Lal leh chhandamtua kan pawmna??

  42. 92
    lr hlonchhing Says:

    Aw Fergie rawn lang e. Tren2. Lallukhum pawp khum ka duh chiah lova.

  43. 93
    lr hlonchhing Says:

    Aw Fergie rawn lang e. Tren2. Lallukhum pawp khum ka duh chiah lova. Kei chu ka inlet daih dawn.

  44. 94
    Chemtatrawta Says:

    posttupa, lehlawks…

    Marka 2:27
    tiN, Amah vekin an hnenah chuan, “CHAWLHNI HI MIHRING TANA SIAM A NI A, MIHRING HI CHAWLHNI TANA SIAM A NI LO; CHUTICHUAN MIHRING FAPA HI CHAWLHNI CHUNGAH LAM PAWH HIAN LAL A NI,” A TI A. (Y)

  45. 95
    lr hlonchhing Says:

    A chawlni ruatah i chawl duh lo a nih chuan, a chhandam che khan awmzia nei lo tihna a ni. A i thiam hnuah AW i thiam leh dawn nia. a chiangin ka hria

  46. 96
    Chemtatrawta Says:

    lr #94 khi chhiar leh phawt la..

  47. 97
    Art-a Says:

    Isua Krista thisena chhandamte hian Sabbath an serh tur a ni tih Bible-a min kawhhmuh theih chuan ka’n serh ve mai ang chu 🙂

    Chutiang Bible-a a awm lem loh chuan serh tura in tur sek chu a tha ber dawn em ni? (NOI)

  48. 98
    lr hlonchhing Says:

    I Lal awm hle mai. Bible ah Sunday tih a awm reng reng em ni? Thuthlung tharah chuan Sabbath vawi 12 a in ziak. English Bible lamah en rawh. Inrinni tia in ziak Mizo Bible mi kha, Mizo Miracle tih bu ah a ziaktute phuah chawp tih i hmu ang. Zawng ve rawh.

  49. 99
    Chemtatrawta Says:

    Art,.vawksa ei em?? 😉

  50. 100
    lr hlonchhing Says:

    98 kha 96 answer.

  51. 101
    chemtatrawta Says:

    lr hlonchhing, FYI heta Mihring Fapa a tih hi Isua Krista a ni e.. Mihring Fapa tih awmzia pawh hrethiamlo khawpin Bible hi i la chhiar zing lo em ni dawn?..nge Mosia dan chauh i chhiar zawk??

  52. 102
    Art-a Says:

    lol@chemtatrawta :-D

    Engkim ei keimah.. nangma pawh sual chuan ei mai ang !!

  53. 103
    lr hlonchhing Says:

    @97 Thil zawng2 a siam zawh hnua a ni 7 ni a serh thianghlim leh a chawlhna nia kan chawlh hi kan tih tur a ni. Pathian meuh pawh a chawl tlat. Ka mite leh ka inkar chhinchhiahna a ti tlat.
    Chawl lui turin kan inti love, thudik kan sawi zawk a ni e.

  54. 104
    chemtatrawta Says:

    Art, nangmah engkim ei chuan nangmah keima pawl ni mai.. ;-) ..vaimim sawr duh be em??

  55. 105
    lr hlonchhing Says:

    @ 101. Hei ha.

  56. 106
    chemtatrawta Says:

    #105, i ngaihdan i sawi ngam nange??

  57. 107
    Art-a Says:

    103,

    “Thil zawng2 a siam zawh hnua a ni 7 ni a serh thianghlim leh a chawlhna nia kan chawlh hi kan tih tur a ni” tih chu, tute chungthu i sawina nge ?….. Judate/Israelte i tih chuan ka hnial hauh lo che. Kristiante i tih erawh chuan thudik a ni lo tlat alawm. Bible khawiah mah hian Kristiante hi ni sarih nia chawl tura tih emaw, zirtir kan ni hleinem.

  58. 108
    boihapa Says:

    Chanchin Tha aia mahni thurin ngaipawimawhtute hi sualin thiam taka a bum, a bum fin zawh loh te an ni. Kristian hmasate zingah khan Juda Kristiante kha harsatna siam hmasatu ber an ni awm e. chu chuan Apostolte hunlaia Jerusalema khawmpui pawh kha a cho chhuak a ni. Paulan a ngaimawh thlu ngang a ni ang, “Nangni dana thiamchan tumte u, Krista nen chuan in inthen ta” te a ti a. “Chanchin Tha kan hrilh che u lo kha chu Chanchin Tha dang reng lo hrilh che u sela, anchhe dawngin awm rawh se” te pawh a ti bawk a. Hetia a tih bawrh bawrh ho hi Juda Kristiante an ni a, anni ho khan serh tan kher an phut a, sabath serh kher te leh Mosia Dan zawm kher loh chuan chandamna chan theih loh angin an sawi a, an sawi huai phian lehnghal a, chu chu Paula khan ngaithei loin thiltih vang a nih loh thu leh, rinna avanga khawngaihnaa chhandam kan nih thu fiah taka a sawi tak piap piap chhan kha. Hei tho hi alawm Isua pawh khan a tawpa i chang tarlan Mat. 15:8-9 thu hi Pharisai leh lehkhaziaktute hnena tlang taka a hrilh piap piap kha. Thurin hi a that em em rualin Juda Kristiante ang maia Isua chhandamna hnathawh duhtawk lohna atana kan thurin kan leklam fo dawn a nih chuan, Paulan, “Chanchin Tha hrang lama in pakaisan hi mak ka ti a ni; chu chu Chanchin Tha a ni ve si lo; nangmahni tibuaiin, Krista Chanchin Tha tihdanglam duh tute emaw an awm mai a ni a. Nimahsela keimahniin emaw, van atanga lo chhuk vantirhkoh pawhin emaw, Chanchin Tha kan hrilh che u lo kha chu Chanchin Tha dang reng lo hrilh che u sela anchhe dawngin awm rawh se” a tihte nen hian thuhmun chiah kan ni ang. Chuvangin Isua hi kan chhandamna lungpui nghet a ni a, Kristiante kan inpumkhatna tur atana pawimawh ber leh a aia ngaihpawimawh awm tawh chuang lo a ni e.

  59. 109
    PKfanai Says:

    108.boihapa, Thumbs up. hlonchhing val hi thu i thiam tehreng nen, Sabbath serh lo chu vanram kailo tur ang hiala sawi thin atan chuan, i pamhmai deuhvin ka hria. Pathian Fapa Isua Krista tlanna leh, Sual thawina ringtute chu, Vanramah kan la lengza ho dial dial ang chu.

  60. 110
    khelawk Says:

    #108 @boihapa, AMEN, AMEN.

  61. 111
    zoho Says:

    He khawvel hi Misual(bumtu-a) thu thu in a awm- Isua Krista.

    Dik ni a in hriat leh in pawm kha engvangin nge an dik ngawt ang? 3 billions christian a majority in dik nia an pawm hi engvangin nge Bumtu hian a khawih loh tehlul ang? A khawih a, a duh duh in a chinglet a ni zawk e. Hebrew cell atanga Greek culture ah Divine Institution expose a nih chiah khan full-scale deception hi a intan nghal zat a ni zawk e.Chhandamna Isua in a thawh zawh hman tak avang erawh in kan chhandamna chu a him,thuhruk a ni,a dang zawng erawh chu Joba taksa,kephah atanga lu chhip pan hnai chhia in a bawmkhah luk, Setana hnathawh anni.
    Tribulation hmanga ringtu hmasa te a chimih theihloh khan Setana’n enge a tih tak, BUMNA a hmang ta zawk a ni.
    When an enemy cannot win from outside, he decided to enter.Trojan.

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.