Mizoram History a inthlak mai thei!

April 3rd, 2011 10:00 pm by PimPom

March Ni 2.2011(Inrinni) khan Mizoram a Sap Missionary ten kan ram leilung rap a chanchintha an rawn hrilna hmasa ber hmun, Kolasib District, Kawnpui ram chhung a Tlawng lui kam, Kutbul Lui chhuahah Kawnpui Pastor Bial KTP te chuan Inkhawmna hun hmangin a hmun hi an tlawh chhuak a. Mizoram History lam chhuitu thenkhatte chuan he hmun tlawh chhuah a ni hi an ngaihven hle. He hmun tlawh chhuahna ah hian keipawh ka kal ve a, kal ve thei a ka awm hi Pathian chungah ka lawm e.
Chhjin chhiahna Hei hi A hmunah chhinchhiahna kan tar a ni. Kan tarna hmun hi a ram neituin Kawnpui Pastor Bial KTP te ram atan a pe fel tawh a ni.

Kum 1994 khan Mizoram in chanchintha kan dawn atanga kum 100 na kan lo lawm tawh a, khatihlai hun khan he hmun, tuna KTP ten an zuk tlawh chhuah hi chiang taka chhui ala ni lo a, tun tuma tlawh chhuah a ni ta hian ngaihven a hlawh hle a, Mizoram History thlak danglam dawrh thei khawp a ni.
Hunserh Hunserh kan hmang lai

Kum 1891 March Ni 15 khan Rev. William Williams chuan Mizoram a chanchintha hril tur a rawn thawk ni chiahloin, a hmun hma leh Mizoram chanchin rawn zir chiang turin Tlawng luiah hian Lawngin a rawn lut chho a. Tlawng dung rawn zawh chho zelin tuna an zuk tlawh chhuah tak, Tlawng kam, Kutbul Lui kai ah hian Lawng ata chhukin Chanchintha hi a hril ta ani.

Hetih hun lai hian tuna Ist India Reserved Batallion awmna hmun Mualvum hi Khua niin he khua a chengte hian Kutbul chhuahah hian Vairam atanga Lawng hmanga Chi an rawn ken thin chu an zuk thleng thin a. Mualvumah vaiho hian Godown neiin Mualvum leh Tlawngkam inkarah hian Godown pakhat an nei bawk a ni.
alkskans Hei hi a kai lai tak chu a ni.

scscs Lui kamah chaw kan fak dawn

Tichuan, chutia Chi thleng tura kal Naupang thenkhat leh pa thenkhat Tlawng lui kama an lo awm lai chuan Rev.William Williams chu a lo thleng chho a, Lui kama Mihring a hmuh chuan a Lawng atanga chhukin, Bible Milem te a sem hlawm a, a Zaipui bawk a a ni.

Lalhruaitluanga Ralte chuan Rev William Williams zin report ‘The Monthly Tidings’ September,1891, Page 160 leh ‘Kristian tlangau’ April,1953, Page 74 behchhanin hetihian chiang takin a sawi: “Williams ten Mizoram an hmuh hmasak ber chu Tlawng lui kam, Kutbul Lui chhuah a Liankunga khua, naupangte leh putar an ni. Tlawnglui atangin helai kaiah hian anlo chhuak a, Bible milemte leh Nawalhte an pe a, hla te an sak sak a, ang phiau in an ngaithla. Hemi ni hi March ni 15.1891 Pthianni chhun a ni.” March ni 2 thawhtanni ah Silchar an chhuahsan a, March ni 11-ah Tutu Lui chhuah, Guturmukh an thleng a, Thirhrui Sap an kawm a, Coffee sen chanve leh Chhangthawp tlawn khat an pe. March ni 11 hi Missionary in Mizoram Leilung an rahna hmasa ber chu a ni a” a ti.

A sei lutuk dawn a, Comment lamah kan sawi zui zel a niang chu.

Similar Posts:

Recent Posts:

112 Responses to “Mizoram History a inthlak mai thei!”

  1. 1
    ReMpYâ„ Says:

    Pim pom kan ei thrin lai kha ka ngai..

  2. 2
    ReMpYâ„ Says:

    #1, OT nghal ngot bik lo laa. A bengvarthlak e. Nawhalh pek chu an idea phian..hehe, mak an ti ngotin k ring

  3. 3
    matea_tmj Says:

    (Y)

  4. 4
    wanttostrokemypuppy Says:

    A bengvar thlak hle mai Kawnpui Pastor bial infakawm e ,@ ReMpy chu Zephyr Drama min hriatchhuah tir zawk chule(Strantut, Springtingiai tih vel kha)

  5. 5
    shailendra Says:

    PimPom, i thil rawn post hi a ril a nia aw. Mizo History hawl her thlak danglam thei thil daih a nia. Chumi khami in min hrilh dan tih ni lo a data based a history back up a ni a, mizo history hi a inthlak hmiah thei. ‘ka pu min hrilhdan’ tih ni lo in, written/documented referencences based ni tlat in ka hria.

  6. 6
    eL Says:

    va tha ve….ka lo hre ve hleinem…ka thianpa a intithei leh sawt dawn nih chu…

  7. 7
    shailendra Says:

    Pu Buanga te pawh kha Lusei (Mizo) tawng thiamsa in ‘Mizoram/ Lushai hills an rawn lut’ tih ringawt pawh hi a proof-na awmsa in a sawi theih.

  8. 8
    muantea Says:

    Rev William Williams in Pu Buanga leh Sap Upate lokal hmaa Mizoram a rawn tlawh thu leh ringtu pawh a siam thu chu hriat a ni ngei mai. Mahse chuti chung pawhin Missionary hmasa ber a sawi a ni lo hian ngaihtuahna a tithui khawp mai. Ram chinchang zira rawn kal mai a ni lawm ni? Tute tirh nge? Missionary tura lokal a ni em? Missionary ti a chhal theih a ni chiah em? Hetia ti leh tur si Gospel Centenary kan lawm hma khan buaipui a nih loh? Engvangin nge tuna taka thil tibuai thei zawnga buaipui a nih leh tak hluai? Gospel Centenary hmang ve duh lo kohhran thenkhatten thiam taka an nawrkalna a ni thei mai angem? tih velte hi zawhna awm ta nuai se kan buai zo vek angem? A va chiang ta lo teh nuai em!

  9. 9
    Dadcool Says:

    chhinchhiahna tarah khian 2.4.2011 tih a ni a; a thu bul tan nan March ni 2 tih ni bawk si khi ka va hre thiam lo e. April ni 2 tih tur a ni em le.

  10. 10
    lrpa Says:

    In va thawk ropui ve.. (Y)
    Mahse..history thlak han tih lem ah a eng ber chu nge thlak mai theih chu?..ka hrethiam chiah lo.!

  11. 11
    Saitawk Says:

    History chu inthlak in, Gospel Centenary pawh thlak niin, Rev.WW pawh Mizorama Mission rawngbawl hna thawk hmasa ber lo ni mahse kan rin Isua hi chu thlak ve reng reng lo ang u, Mizo zing ah thlak an awm nual tawh hi.

    Good Post.

  12. 12
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    Nikumah ka chhiar tawh a ni he thil hi. Ngun zawka ngaihtuah tha ka ti khawp mai. Dikna hi chu khawihmunah pawh hian a mawi a nia. A dik zawk a nih chuan hmang ila tha viau ang le.

    Naktuk pawh hi Harhna thlen champha phak a ni leh ta reng mai a.

  13. 13
    ninja Says:

    I rawn sawi tum ber hi Sapin ‘History repeats itself’ an tih hi a ni thei ang em? 😀

  14. 14
    muantea Says:

    Rev William Williams hi engvanga lo zin nge a nih? tih hi a pawimawh zawk. Chanchin Tha hril tumin nge a rawn kal, Khual pang zin satliahin? Mission field tur a rawn zawng nge, a rawn hawkdak lut? Kristian a ni a, Pastor a ni bawk a, engvang pawhin lokal se Pathian thu a sawia Bible milemte a sem chuan missionary a ni e kan ti mai dawn em niang? Kei hi Kristian ka ni a, Chanchin Tha la hre lote ramah hian va zin ta ila, remchang lain Pathian thu sawiin Bible milem ilo ka kente sem ta ila missionary ka ni mai angem? Ka rilru-ah zawhna a va tam em!

  15. 15
    Saitawk Says:

    Aw, ni e, muante, chutianga i va tih a remchang i va lak pawn missionary i ni , thu chu hril rawh, a hunah pawh, a hun lovah pawh bei zel rawh.

  16. 16
    muantea Says:

    March 2, 2011 hi Inrinni a ni bawk si lova, April 2, 2011 ah kan pawm mai a ni ang chu 😀

  17. 17
    muantea Says:

    E khai saitawk, Pathian thu pawh lakchhuah tur i hre ve a ni maw (H) Chutia appointment min pek theihte chuan khawnge Andaman thliarkara aborigines ho saruaka la awmte khu saruak ngeiin ka zuk hmu mai mai teh ang, Mizotawng ngeiin thu ka sawi bawk ang a, an hrethiam lo ve mai mai ang chu 😀

  18. 18
    Sangpuiipa Says:

    A lo ni maw??

  19. 19
    Saitawk Says:

    @muante, Pathian thu ka lo type tel elo??? 🙂

  20. 20
    malsta27 Says:

    History thlak danglamna a nih awm lai ka hmuh ve chu he lai hi 😀 😀 ..

    (Hei hi A hmunah chhinchhiahna kan tar a ni. Kan tarna hmun hi “a ram neituin Kawnpui Pastor Bial KTP te ram atan a pe” fel tawh a ni.) tih lai hi 😀 😀 .

    Ram thatna tur ni awm a compensation awm lova pek ……..

  21. 21
    khumchikthei Says:

    Vai len hmasak tum a lokal te khan an kal pah khan Pathian thu kam hnih khat chu an chhak chhuak ve zel a sin. An hmasa zawk khrim khrim

    …khrum

  22. 22
    kilung Says:

    Welsh Missionary, Khasi rama thawk Rev. William Williams leh Khasi pakhat Aitken-a te chu kum 1891 khan Mizoram rawn enin an lo kal a, rei lote an cham hnuah ram boruak a la ven loh avangin an haw leh rih a. Rev. William Williams chuan Welsh Mission Board-ah rawtna a thlen angin Mission Board chuan Mizoram chu an Mission Field atan lungrual takin an pawm a, thawktu atan Rev. William Williams chu ruat nghal a ni a. He thu hi Welsh Kohhran General Assembly-ah thlen leh a ni a, General Assembly pawhin Mission Board rawtna chu a pawmpui a. Amaherawhchu, hetih lai hian Mizorama Missionary tura an beisei Rev. William Williams chuan chatuan ram a lo pan tawh a ni. Mizorama kal tur Missionary an zawn laiin, chutiang thu engmah hre lovin London mi hausa Robert Arthington-a chuan Mizorama thawk turin Missionary pahnih Rev. J.H. Lorrain (Pu Buanga) leh Rev. F.W. Savidge (Sap Upa) te chu a rawn tir a, January 11, 1894-ah Sairang an lo lut a ni. Source:CHANMARIANS,Sunday Jan 11 2009 Issue.

    ~Rev.William Williams ate chu mizoram en tur a lo kal mai an ang.. chiang zawka hriat avan chakawm em,

  23. 23
    khumchikthei Says:

    @Krista: dikna leh diklohna lam pawh a ang ka ti lo. The significance, intention, impact leh propagation lam a pawimawh hmel zawk.

    …khrum

  24. 24
    CFL Says:

    Good Post.

  25. 25
    caribou Says:

    Kum 1989 bawr chho vel khan Chakma khua Bajeisora (tunah chuan town area ah an rin lut tawh) ah Pathian thu sawiin kan kal thin a. Thahnemngaihna vangin kan kal a ni ve mai. Mahse missionary kan ni lo.

    Rev William Williams hi chanchintha hril tur leh Kristian a min siam tuma lokal anih ka ring lo. Thuziak a semte chu an chhiar thiam ang em? A zai a, tichuan thu a sawi a. Eng tawngin nge thu a hril? A lo zin satliah mai mai a ni lo maw?

  26. 26
    khumchikthei Says:

    Bial KTP meuh hmalaknaa tar a la ni zui. Khi khian synod hruaitute mit a ti kham angem? Hmunpui lam remtihna a tar an nih chu ka ring si lo. Thil chhinchhiahtlak tak anih rual in khitiang ang a ‘thuziak’ tar khi a fuh ber em aw te ka ti mai mai. A sulhnu stunt deuh lo maw?

    …khrum

  27. 27
    caribou Says:

    Mission field tur lo va en thlithlai lawktu kohhran hruaitu te hi missionary an ni lo. An en fel vek hnu ah, awmhmun khuar turin hma an la a, chumi hnuah full time a thawk turin missionary an tir lut thin.

    Pu Buanga leh Sap Upa te hi field worker, missionary dik tak, lokal hmasa ber chu an ni e.

  28. 28
    khumchikthei Says:

    1865:British leh Mizo Lalte in biak hmasak ber, khan Pathian thu an inhrilh lo tih kei chu ka hre miah lo. Missionary an ni em?
    1872 Jan 2:Vailen Vawikhatna. Khami tum khan an kalpah khan Pathian hla an sa, mizoten an ngaithla. Pathian thu kam hnih khat bak pawh an sawi khrim khrim. Missionary an ni em??

    1888-1889:Vailen Vawi Hnihna. Hemi tum ami te pawh hi???

    Han ti deuh duah i la.

    Pu Muantea sawi ang khian, “a thil tum leh chu thiltum sawhngheh” chu a pawimawh lai ber a ni mai lo maw?

    …khrum

  29. 29
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    @khumchikthei: Nia i ngaihdan pawh chu dik viau ang le. A hmain kan kohhran hruaituten anlo hriat tawh phei chuan a pawmawm lo thei bawk ang a.

  30. 30
    hrmizo Says:

    zoluti khan min star thin… 😀

  31. 31
    abeey Says:

    Kei chu kohhran in el na mai a ang ka ti ta tlat mai a..!!
    eng tik nge lunglei a sethlun a mizoram biak in hmasa ber tih post a tang tawh khan..!! a then chuan a ni lo, ti kan tam kha. Tun ah hmasa ber nih kan in chuh leh a. Nga ti nge tun tu2 ah kan in chuh tak mai le..!! a hma zawnga in chuh si lo,kan in en ngun angai khawp mai. :-O

  32. 32
    abeey Says:

    Mizoram ah hi chuan thil pahnih kan nei thei a sin a aw..!!
    huiham…!! 😛

  33. 33
    CFL Says:

    Eng history mah hi tihdanglam theih a ni ngai lo. Tunge hun kal tawh te tidanglam leh thei reng reng a? (Hringmi zingah hian). Amaherawh chu kan history dik tak ni-a kan lo ngaih tawh Data ho erawh a dik zawk zawn hmuh leh theih a ni mai zawk.

  34. 34
    eL Says:

    cfl.i sawi khi history thlak chu an ti thin a.kan ti thin.

  35. 35
    mate ainawn Says:

    A bengvar thlak hle rualin, kan hnam zia a langin ka hria..Kum za awrh liam ta a thil thleng pawh kan sawidan in anglo nuaih thin hi chu-thil nihna, proved awmlo a huai taka sawi ching kan nih hi a lang chiang riau-in ka hria.

    Kan kristian nih kum Za na ropui taka ka lawm hma te khan..Hetiang tak hian ka hnam Kristian a min hruailut tur a Pathian Mi hmante Sulhnu hi chhui a ni lo em ni..tih te pawh a ngaihtuah theih. Kan hnam History a thil pawimawh tawpkhawk a ni si a.

  36. 36
    TuaiSialA Says:

    LalPimPom, i post leh a comment a bengvarthlak e. Sawi belh tur ka nei lo. Ka lawm e.

  37. 37
    hmingtea Says:

    pimpom chu Kawnpui khua i lo ni mo?

  38. 38
    flying Says:

    Kawnpui hi ka pu te khua ka tlawh ve a, a lo nuam ka ti Ralte ho an tam deuh tih na nge? chiang lo ha ha ha

  39. 39
    awmawmpuia Says:

    Mizorama Missionary hmasa ber tih khi chu ka pawmlo tawp mai. A lehkhabuziak a chhuichhuaktu Lalhruaitluanga Ralte in “March ni 11 hi Missionary in Mizoram Leilung an rahna hmasa ber chu a ni a” a tih hi ka pawm thung. Khasi ram Missionary kha Mizoramah a rawn zin ani a, Mizorama Missionary hmasa ber chu ani lo chiang alawm. :-S

  40. 40
    PimPom Says:

    Rev. William Williams hi Mizorama chanchin tha hril tum chu a ni a, chumi atana Ram en thlithlai tura lokal a ni. Tin, a lokal chanchin hi ziaka dah thlap a ni a, tunah hian Tlawng kama naupang a zaipui zing a la damte pawh an awm e.

  41. 41
    PayableOnDeath(Zrma_C) Says:

    Keichu ka hriat ve chu…
    Pu Buanga leh Sap Upa.
    Missionary Hmasa le hnuhnung lam ka sawilo nia,ka hming hriat ve chhun rawn sawi tawp nih khi.!!! Ve tawp mai a..

  42. 42
    varung Says:

    ti tha hle mai………… (Y)

  43. 43
    khumchikthei Says:

    A zaipui la dam te chu a lo berah kum 122-123 vel an ni ngei ang maw tunah chuan. GWR a longevity a enterah a va tha ve, chu zawk chu mizo history inthlak a nih chu.

    …khrum

  44. 44
    TuaiSialA Says:

    Banner khi a thlak theih tawh em?

  45. 45
    VaiVa Says:

    Kawnpui KTP chu in va thawk ropui ve. In thu chhuak chu ziak mite leh zir mite chhuak a mawi a nih hi maw le! MZU lam ka tihna pawh a ni chuang lo a 😛

  46. 46
    muantea Says:

    @pimpom, Tlawng kama Pu Williams a zaipui naupang la damte chu an thlalak leh chanchin i nei mial lo maw? Kum 120 ai chuan an upa ngei dawn sia! A chhinchhiahtlak dawn em mai!!! Pls in rawn post teh.

  47. 47
    awmawmpuia Says:

    Ni e, pimpom, World record ani thei maithei ania.

  48. 48
    hrmizo Says:

    Rev. william williams hi khasi rama missionary a ni a, chuvang chuan a kalna chin hrim hrim chu missionary kalna a ni phawt mai. Mizoram a kal pawh hi missionary-in kan leilung a rah hmasak ber chu a ni chiang a lawm.. 😛

    Missionary tih hi- a ram , a hmun, ami chengte zirin kawng hrang2in hma an la thin. Tin, rawngbawl turin kawng hrang2a inbuatsaih a ngai bawk. Kan thianpa patea chu Field Secretry niin Itanagarah Arunachal ‘W’ field hawng turin a buaipuia, hmunhma an neih hnuah a chhuak leh nghal. Pathian thu a han sawi dup2 ka hre law, mahse missionary a ni tho. Tin, a hna han thawh kha a pawimawh ber a tih theih hial ang, khami lo khan thu a hril tak2 theih si lova….

  49. 49
    muantea Says:

    Chiang deuh takin ka ngaihdan, ka ngaihdan liau liau ka han sawi tawp mai teh ang.

    Kawnpui KTP te hian an tih loh tawp tur an ti niin ka hria. Kha leh chen kan lo hman tawh leh hriat chian Gospel Centenary a tibuai vek thei. Hetah hian research & fact based tur an nei em? Tu pa sawi chhawn satliah ringawt ni lo, document a awm em? Rev Williams hi Mizoram a Missionary tura tirh a ni tak meuh em? A nih chuan tute nge rawn tir? Hei hi chiang tak leh documented a min chhan theih loh chuan he thil hi chu mena thlak mai turah ka ngai.

    Pu Buanga-te hma khan Rev Williams hian Mizoram a rawn tlawh tih chu kan hre vek, mahse hnam dang kristian rawn tla lut satliah leh ram rawn thlithlai maiah ngaih vek a ni.

  50. 50
    doc_lib Says:

    Ka ngawih vung vung laiin ti lam in lo hot zek mai a. Rev William Williams kha a rawn zin khan mizoram missionary angin a rawn zin lo hrim hrim, a rawn enthli thlai hmasa a nih hmel.Ti zawng hian entirna kan siam ve chhin, Pachhunga college ah lehkhazir i duh ve a, i zuk enthlithlai a, a compound te i zuk fang a, mahse PUC student i la ni lo. Admission i tih fel chiah khan PUC student i ni ta chiah ani. Chuvangin PU William Williams khan a rawn en thli thlai a, mahse J.H Lorrain leh F.W Savidge kha missionary tak tak chuan an rawn lut hmasa ta ani.

  1. 51
    Epistemology Says:

    he thil hi thilthar ang hluai sawi tur niin ka hre lo. Mizo historian/ethnographer/theologian ten William Williams chanchin hi an ziak deuh vek mai. .tuna taka kan hmuchhuak an han ti thar hi – a awmzia ka hre thiam lo. Ngaihdan kan siam thar a ni mai zawk em?

    Rev W.Williams khan, Mizoram kha rawngbawl enchhian turin alo kal a ni. Bible milem tlem a zawng a lo keng ngei a, A sana te pawh Mizo ten an lo en duh viau a ni awm e. hetih lai hian, chamhlem tum anih lem loh avangin, ringthar a siam thu sawi a ni lo.

    Hetih lai hian, Mizoram chanchintha thlen ni a kan pawm zawk tak hi chu, mizoram inkulh nghet ngei tura an lo thlen ni hi ni rawh se tiin Kohhran lam ten an pawm tlang mai niin a lang..Hemi pawm dan hi historian te thutlukna anih ka hre lo, Kohhran pawm dan a ni mai lawm ni. Hemi chungchang hi tuna kan tharthawhin Mizo history a, “fact pakhat kan thlak hian “Mizo history kalphung” a thlak danglam vak ka ring hran lo.

    Tin, he thil hi KTP in an tuipui viauna chhan tur hi, ka ngaihtuah a, Mizo history promote tumna nge ni a, enge an duhna chhan tak hi ka hrechak mai mai. Hman deuh khan, Pu R Vanlawman chanchinbu ah a rawn ziak hrep mai…a ziak chhan pawh Presbyterian mi tan chuan, tuna chanchintha thlen hun hi a dik lova, Rev William Williams lo thlen hun hian i thlak ang u tiin a ziak a. Heti ni ta se, Baptist or Catholic tan chuan, Williams lo thlen hun hi pawm loh mai a awlsam phian awm e… Pu Vanlawma rilru ang pu hian he “historical fact” hi hrilhfiahna (interpretation) thar pek kan tum a ni mai em?

    KTP hian Pu Vanlawma sawi ang deuhin engemaw Kohhran centric satliah avanga ti an nih chuan, (note: in ni ka ti lo ania!!) thurual pui atan RSS leh hindutva historian te sawm ngei chi a ni ang.

    Hetiang ni lova, KTP hian Mizorama chanchin tha lo thlen hun hi KTP ang pawha, hriat chian lehzual zel a trul zia te, Mizo history tihchangtlun zel nan leh “historical discourse” chawisan nan an ti anih chuan a lawmawm viauin ka ring.

  2. 52
    doc_lib Says:

    Ngawi teh u, a post tupa thu uar duh dan a tang hian ka hrethiam ta mai. Thudik phena dawt tlem sawi belh a chin hmel emai. He a thil post hi ngaihkhatah i ngaihsak teh ang u.Rev.William Williamsa`n Tlawngkam-a a zai pui te ho la dam a sawi hi a awihawm loh ta lutuk a. Tichuan engpawh nise, Rev.William Williams chuan mizoram chu mission field atan a rawn en thli thlai a, amaherawhchu J.H.Lorrain leh F.W.Savidge te chu mizoramah missionary turin an rawn chhuak hmasa ta zawk a ni.

  3. 53
    muantea Says:

    @doc_lib #52: Ssshhhh!! A posttupain an la dam a tih khi! awih ve mai teh! Mizoram kan hmingthan theihna tur a nih khi 😉 I awih lo tawngring thawmah khan an lo khawlo palh mai ang e 😀

  4. 54
    Jacka Pi Says:

    Huihams!!! Bial KTP pawh hian an ngam huai ve deuh chu ka ti…Rev.WW chu Khasi rama missionary a ni tih hi an hre ve lo emaw ni le aw!!!!!An thil tar khi la thla leh vat mai se a fuh zawk ang a….nge intih lar nan hman an tum zawk… (N)

  5. 55
    Epistemology Says:

    Tin, Kohhran khan centenary lawmdawn emaw pawh khan, Mizorama chanchintha lo luh an pawm kha, history an hriat loh vang a ni lo, an hre lutuk tlat. Kohhran hruaitu ten William Williams kha an hre lutuk tlat.. Chanchintha lo thlen hun kha uluk taka an ngaihtuah hnuah Pu Buanga leh Sap Upa kha Mizoram Missionary tur inpe ngeite an nih bakah, inkulh nghet tura lo kal an nih avangin, an pawm mai a ni. History thlak danglam lam a ni lo..

    Historical fact zawngin en chhin ila, Isua pian hun pawh hi december a ni chiah em? Roman cencus lai hi december a ni ngai em..etc..Tin, Good Friday hi Friday-ah an ni kher em….hetiang chhuina hi secular leh non secular atangin a tam mai..Kristian history a thlak danglam tak chiam kan la hre lo.

  6. 56
    Prof. Snake Says:

    Epistemology: Mah reng reng se… 😀

  7. 57
    doc_lib Says:

    @pimpom
    Tak taka, tan khawh tawh vek vek chuan tang ve tlat rawh. Tih tak tak ah chuan kan Pu Rev.William Williama-an Tlawng luikama naupang, kum 1891 a zaipui la dam te nen chuan han tang tak tak ula, in hneh em em ang. Chung nuapang chu tlawngkam vela kal rual an nih tawh chuan kum 6 vel tal an ni turah ngaihruat chhin ila, tichuan kumin ah chuan kum 126 vel an ni tawh dawn ania. pui dawn vet vet lutuk. 🙂

  8. 58
    cookthe Says:

    Misual site ah hian silent reader ang cu ka ni mai a. Hmanni zan khan mi pahih thum vel tawng fimkur loh avangin kan nau misual account siamsa ka dil a. Commen ve tan a. Tun hnaiah poh hian a ngaite bawk alo twng leh tlat. doc_lib lo fimkhur deuh teh ka thian. Ka hria che ania. I tih dan hi a over mah mah. Mimal zongin bei ziah suh. An ti ngai vaklo he forumah hian.. A post tu PimPom poh hi nangaiin he forum ah hian a thahnemngai zok ang.Iti mah mah thin. In chhungkhur a i iak ang kha chuan tilo rawh ka thian.

  9. 59
    doc_lib Says:

    @Cookthe,
    I la na lutuk a nih kha, Nang pawhin Rev.William Williamsa`n tlawng luikama a zai pui naupang tun thlenga la dam chu i awih bik ami? Kha ti em em a thu an uar te chuan, keini pawn uar em em in kan rawn comment ang chu.

  10. 60
    zualbonez Says:

    cookthe….doc_lib-a tikhan lo ti vak teh suh…tupawh an duh2dana tawngtir mai2 tur….digest loh chuan cuanter ve mai tur alawm, counter paih loh chuan enliam ve mai ma tur 🙂 …says the bonez 😉

  11. 61
    khumchikthei Says:

    Ka comment #43 te leh Midang comment tuihnihna:

    Jeanne calment kha a thih khan kum 122 leh ni 164 a upa a ni. Mizo “HISTORY” thar ah chuan hei damlai, khi ai a upa ni ngei tur kan nei tlat ta mai. 1891 a an zai tih la hria chu khatih lai khan kum 3 aia naupang a ni thei lo hrim hrim. Chuti anih chuan khawvel a minung damrei ber a ni lo thei lo. I claim ang u hmiang, documentah WW a reports khi kan hmang anga, tha viau ang.

    …khrum

  12. 62
    khumchikthei Says:

    Doc_lib a chu a duh leh pimpom a chuan lo chhang sela, midang lo inrawlh ve lo ang auh.

    …khrum

  13. 63
    lushai_er Says:

    He post chu mercury a sang deuh a ni maw ? Pimpom, i post tha khawp mai. I source lakna Pu Hruaia hian Mizo historyah contribution a ngah a nia. Mizo zinga ziak leh chhiar thiam hmasaber ni a zirlaibu hiala an lo chhuah tawh Pu Khamliana, Lungleng lal pawh kha Pu Buanga ‘Log Book’ hmangin an kheng thla mai chu, hnang awl awl a lem har ti kha an tam a sin!

    Kei, ka rilrua lo lang zawk chu Mizoram kohhran hi chhim leh hmar lama min then phawk mai hi Pathian ruat ani phawt mai a. Shillong Biakin in-chuhna avangin kan mission field te chhim leh hmarah a ring tawh sa karah, Biakin kan indin siak hian mizote khawiah min hruai thleng maw ka ti thin.

    Pu Arthington kha kal sual kan tih ang deuh hi a ni awm e, Khawvel tawp mai turin a ngaia, hnamtin kha chanchintha hrilh hman loh a hlau a, Pu Buangate thiandun chungah khan, Mizote A AW B min siamsak avang khan a lungni lo em em a ni.

    Pu Arthingtona’n an rawngbawl zel a phal tak lohah chuan Baptist Mission Society hnuaiah khan Mizote min hmangaih avangin Serkawn lamah khan an rawn chhuak leh ta a. Mahse, Aizawl lam kha Welsh Mission khan an bialah an lo rinlut ve nen, Kohhran lian pui pui pahnih kan lo neih phah ta anih hi !

  14. 64
    doc_lib Says:

    @ Khumchikthei,
    Tlawng lui kal rual an nih chuan kum 6 tal an ni ngei ngei ang.Chuvang kum 126 an ni tawh turah chhut ang.

  15. 65
    khumchikthei Says:

    HE post hi a va tha tak em, Mizote khawvela damrei ber kan lo ni tih min hriatchhuahtir avang hian.

    Chu ngei chu a ni history chu.

    …khrum

  16. 66
    kilung Says:

    Post tupa te ngaihdan hriat chak awm ve aw… 😀

  17. 67
    cookthe Says:

    Han soi zel teh u.

  18. 68
    kawlhawk Says:

    Helai chu boruak a lo va lum angreng ve :p

  19. 69
    khumchikthei Says:

    KKK a lum hleinem, india cricket chak ai khan nuam kan ti zawk, mizo damrei kan nei dawn a (fiamthu hauh lovin, hei hi chhinchhiah tlakah ka ngai, a missiologic front kha chu epist te leh lushaier ten an sawi ang khian a tha tawkah ka ngai a).

    …khrum

  20. 70
    doc_lib Says:

    @ Kawlhawk
    A lum mai a ni lo, a so in a so tawh maw le. World record kan siam dawn. Cheraw kan in kan siam tawh a, tunah dam rei hmangin. Aw khawvel hian Mizo te hi mi hrisel leh damrei tiin min hre tawh dawn si a.

  21. 71
    kilung Says:

    @khumchikthei&@doc_lib: 😀 😀

  22. 72
    kawlhawk Says:

    khrum & doc,
    Chu, kan world rec. thar – mihring damrei ber chu kum engzat chiah maw? :p

  23. 73
    khumchikthei Says:

    KKK: A kum zat a la chiang tlat lo. A source hian rawn sawichiang sela chuan kan claim nghal ang. Formalities erawh a rei deuh ang! Art and culture ho in bawhzui vat teh se.

    …khrum

  24. 74
    hrmizo Says:

    Ka pa pu chu kum 150…..

    mahse a thih tawh a.. 😀

    Rev.WW a chungchang hi thil thar anga rawn chhuah mai te kan awm ta dah a, nuihzathlakin. Mizo history leh Kohhran history ah hian a awm veka, epistemology sawi ang khan Pu Buanga te lo chuan chhuah hi hma la tak2 tura lo kal an nih avangin puan a ni. Khi thil khian mizo history a khawih buai lova, thi awm sa a ni e. An thu tar erawh khi chu a helh tan chuan a rum mai thei 😉

    doc_lib a hovin kan tar ve dawn, a thu-
    ‘He hmunah hian Kawnpui Pastor Bial ten ni 2.4.11 khan chaw tui tak an fak, dal leh sanghatin chhum pawlh nen.’ 😀

  25. 75
    Formerly Known as Fonz. Says:

    PimPom hi post pa thei khawp mai http://www.misual.com/2010/05/08/sakawlh-666/ … 😀

  26. 76
    doc_lib Says:

    A kum tak chu kan la in rinsiak mek ani.Tlawnglui kama Pu William Wiliams-a ho a an naupan laia zai tih chiah ka la hre thei. Pu Khumchiktheia hian kum 3 rual vel an nih lai ni turin a chhut a. kei chu Tlawnglui kam vela tal rual chu kum 6 tal kha tih lai khan an ni turah kan chhut thung a.

  27. 77
    khumchikthei Says:

    Fonzy kan model kha a in strip tawh kha.

    …khrum

  28. 78
    Formerly Known as Fonz. Says:

    Patling zahmawh thankin tawh in hetah meuh a rawn sawi chu thil ho mai mai chu ani lo ngei ang, dikna mual chu a awm ang mahse mizo history chu a inthlak ka ring chiah lo.

  29. 79
    zualbonez Says:

    Mizo history intih hian Burmese zohnahthlak leh mizorma cheng duhlian tawng hman thaduhlo te i.e. Mara, Paite leh zo lo hrim hrim i.e chakma, tukuk,…etc an tel ve em ??? nge anni history hi a pangai reng dawn…an tel ve loh chuan inthliar hrangna rapthlak takah ka ngai.. :-[ :-[

  30. 80
    doc_lib Says:

    @ Fonz
    Thlak dawn e. Damrei world record kan siam dawn a, chu chu a lom kan history thar tur a chu.

  31. 81
    Godspeed Khawlhring Says:

    Ekhai, he lam chu world record te in lo siam reng elo???

  32. 82
    PimPom Says:

    World record kha: Phone atangin ka type a, ka rilru a awm ka type kim hmanlo anih hmel hi..ha..ha.. In lo chai nasa mai leh nghal si nen, ka thiamloh a ni e.

    Ka sawi awmzia zawk chu, He hmun chuangchang hi lo ngaihtuah hmasa tu ten Rev. William Williams lo kal laia Naupang zai zing ami hi Putar kum 60 vel a nih tawhin thu an zawt a, thil thleng hi ala hre thei tih chauh ani zawk e. ka tihsual palh a ni.

  33. 83
    PimPom Says:

    #57 doc_lib: I duh bawrh bawrh em mai a, mi chet sual laia nuih chiam chu chi nang maw le. Tan khawh lam pawh ka sawi lem loh khi. Tihsual palh a ni zawk e. 😀 😉 :-O

  34. 84
    Formerly Known as Fonz. Says:

    PimPom, khi lai tlawngah khian pu tarmit-a kawng siam a awm ve em?

  35. 85
    PimPom Says:

    Missionary te han tih ngawt hian a chianglo deuhin a hriat a, Rev. William Williams (1891 March Ni 15) hi Mizoram a Missionary lokal pangngai reng nilo mahse, Mizorama chanchintha rawn tlangaupui hmasa ber, Mission Field atan enthlithlaia thlakhat zet cham, a hnuah Mizoram Missionary ni tur pawh a ruat hmasak ber a ni.

  36. 86
    doc_lib Says:

    @Pimpom
    Mi mit kham tawh ,lu hai bur a kan lo chai tawh hnuah i rawn sawi leh chauh a.I ti fair lo mang e aw. Khati te chuan engmah hlep kan nei leh ta lo. Mit kham a luhai bur chauh ani leh ta. Ka vawiin chawlh hmang ve chu a, chawlh loh aiin ka mit a hah zawk 🙂

  37. 87
    PimPom Says:

    #84
    Fonz: Pu Tarmit-a kawng siam tih lam pang hi chu ka hrelo tawp mai.

    Mualvum atang hian helai hmun hi Ke a kal chuan Kawng Chhuk chho tak mai a ni a, speed pangngai taka kal chuan Darkar 1:30 kal vel a nih a rinawm. Chutiang chu ni mahse, kan Pi leh Pu te khan Chi thleng turin he hmun Tlawngkam Kutbul Lui chhuahah an zuk kal thin a nia, hla ve tak chu a ni.

  38. 88
    PimPom Says:

    #86
    doc_lib: Nia, hei in ti tina lamah ka lo lang lawk theilo a, hna tul ka nei a lawm mawle.. Zialo hle mai. Comment ka rawn pe ve tan dawn chauh a, buaiin a chhunzawm ta a nih hi.

  39. 89
    PimPom Says:

    #51
    Epistemology: Kan hmu chhuak tih lam pawh anilo. Hei tunhnuah thudik tak hai chhuah hi tul a hriatna avang zawkin, a Bial neitu ten a hmun an tlawh chhuak tih a nih zawk hi. :-O 😀

  40. 90
    Formerly Known as Fonz. Says:

    Mizoram missionary lo kal kha liverpool khua atanga funding hmu an nih vang in liverpool Fc hi tan vek tur mizoram Kristian tan chuan 😀 … Manure United erawh hi chu British east India company kha manchester khaw sumdawng ho duhawm vang ani. Eh!!! its all relative 😀

  41. 91
    doc_lib Says:

    @pimpom
    putar chungchang kha sawi sual lo la chu boruak a hot tak tak nang . Kha century a vaw chhuak dawn e. run 12 chiah a ngai ta. Vaivawm lar lai ani bawk a, century han tih vel poh a inthlahrunawm lo e 🙂

  42. 92
    kawlnicolney Says:

    http://www.youtube.com/watch?v=yE6PNps5N9I

  43. 93
    Jacka Pi Says:

    @doc_lib #86 mitkham leh luhai chauh a ni nang,luak pawh a chhuak hlui tawh zawk a lawm….

  44. 94
    PimPom Says:

    Lalhruaitluanga Ralte chuan Rev William Williams zin report ‘The Monthly Tidings’ September,1891, Page 160na leh ‘Kristian tlangau’ April,1953, Page 74 behchhanin hetihian chiang takin a sawi: “Williams ten Mizoram an hmuh hmasak ber chu Tlawng lui kam, Kutbul Lui chhuah a Liankunga khua, naupangte leh putar an ni. Tlawnglui atangin helai kaiah hian anlo chhuak a, Bible milemte leh Nawalhte an pe a, hla te an sak sak a, ang phiau in an ngaithla. Hemi ni hi March ni 15.1891 Pthianni chhun a ni.” March ni 2 thawhtanni ah Silchar an chhuahsan a, March ni 11-ah Tutu Lui chhuah, Guturmukh an thleng a, Thirhrui Sap an kawm a, Coffee sen chanve leh Chhangthawp tlawn khat an pe. March ni 11 hi Missionary in Mizoram Leilung an rahna hmasa ber chu a ni a. March Ni 15 hi Chanchintha an rawn thlen ni tak chu a ni. tiin.

  45. 95
    Ignatia (33-115 AD) Says:

    E khai doc_lib te chuan world Record thar tur inlo thlir a ni maw. He post hi a hot kalo ring reng a. Misual ah lo pawh hian hmun dangah an sawi duh khawp mai…. (H) 🙂 😀 (Y)

  46. 96
    doc_lib Says:

    @ Krista
    Kan siam leh dawn lo nih hmel. A van century teuh tawh tak em.

  47. 97
    hrmizo Says:

    :-[

  48. 98
    khumchikthei Says:

    Rintlak loh leh thu belhchian dawl lo lutuk kan lo chai mai mai anih chu a. Va nep leh si ve.

    …khrum

  49. 99
    hrmizo Says:

    (P)

  50. 100
    hrmizo Says:

    centenary i lawm ang u leeee!!

  51. 101
    PimPom Says:

    100 :D

  52. 102
    PimPom Says:

    hrmizo: chu Century min lo vuak khalh chu leeeee..

  53. 103
    hrmizo Says:

    @pimpom.. century tih loh tur, a thupui nen a inhmeh lo, centenary tih turr.. :-D

  54. 104
    rawihteamizo Says:

    Post a thu khi a dik vekin ka ring, amaherawhchu an thu tar khi chu a dik lovin ka hria. Engtiklaimahin, tumahin, Mizo Historian-te pawhin, ka hriat ve phak chinah Rev. William Williams hi Mizorama Missionary hmasaber a nih thu an sawi ka la hre lo.

  55. 105
    kawlhawk Says:

    Hmmm… World record kan siam leh thei ta lo :(

    Amah, ka nau pimpomtea – uang ve zen2 ngai hlei lo lah, a uang2ah atang ta vel mai2 a!… :p

  56. 106
    Rugga Says:

    Satellite atanga landan pic han tel bok se! Comnt 1 & 2 khi nge awmzia…amah leh amah.. :-O

  57. 107
    H.Vangchhia Says:

    PimPom #40 William an a zaipui/zaikhum (a zaipui chiah em le!!?) zinga naupang kha tunah ala dam e a?

    March ni 15.1891 apiang Mizo ‘naupang’ tunah ala dam amaw? shaia sawi, “Ka pu sawi” tih mai ni lovin, kapu pian an record kha May ni 14 1890 a ni a, 1992 khan May ni 4 ah kum 102 pumhlum hman lovin a boral ania. Chu naupang i sawi chu kum 100+ feee ani tawh tihna ani maw?

  58. 108
    H.Vangchhia Says:

    Epistemology #51 & #55 (Y)
    zualbon #79 (Y)

  59. 109
    PimPom Says:

    #107
    H.Vangchhia: A hnuaia khi ka rawn sawifiah tawh khi lo chhiar mai teh.

  60. 110
    PayableOnDeath(Zrma_C) Says:

    Rev William Williams poh hi ala dam ka ring.
    :-P

  61. 111
    Mr.Konkhopuival Says:

    Mizoram Synod meuh pawhin a pawm tawh a nih si chuan Synod kut thlakna a va la nei lo ve, a va che har ve

  62. 112
    sisen Says:

    Synod chu a che tawh e :D

Comments are closed

This is an archived copy of mi(sual).com — new comments can no longer be posted.